Ο ναός του Ηφαίστου_Αθήνα
Στην κορυφή του λόφου του Αγοραίου Κολωνού, που οριοθετεί την Αρχαία Αγορά των Αθηνών στη δυτική πλευρά, βρίσκεται ο ναός του Ηφαίστου, ευρύτερα γνωστός ως ''Θησείο''. Πρόκειται για έναν από τους καλύτερα διατηρημένους αρχαίους ναούς, γεγονός που οφείλεται εν μέρει και στη μετατροπή του σε χριστιανική εκκλησία.
Την ταύτιση του ναού ως ''Ηφαιστείο'' επιβεβαίωσε η ανασκαφική έρευνα με την αποκάλυψη εργαστηρίων μεταλλουργίας στην ευρύτερη περιοχή του λόφου, επισκιάζοντας, έτσι, παλαιότερες απόψεις, που αναγνώριζαν ως λατρευόμενες θεότητες το Θησέα, τον Ηρακλή ή τον Άρη. Η οικοδόμηση του ναού πρέπει να πραγματοποιήθηκε ανάμεσα στα έτη 460-420 π.Χ. από άγνωστο αρχιτέκτονα, στον οποίο, όμως, αποδίδονται και άλλοι ναοί στην Αττική, με παρόμοια κατασκευή.
Ο ναός διέθετε πρόναο και οπισθόδομο, δίστυλους εν παραστάσι. Εξωτερικά περιβαλλόταν από την περίσταση, μια δωρική κιονοστοιχία, με 6 κίονες στις στενές πλευρές και 13 στις μακρές. Ολόκληρο το οικοδόμημα, από την κρηπίδα έως και την οροφή, ήταν κατασκευασμένο από πεντελικό μάρμαρο, ενώ τα αρχιτεκτονικά γλυπτά που το κοσμούσαν ήταν από παριανό μάρμαρο.
Κατά τη διάρκεια των αναστηλωτικών εργασιών αφαιρέθηκαν προσθήκες παλαιότερων ετών και στον πρόναο του ναού προστέθηκαν δύο νέες κολώνες από πεντελικό μάρμαρο, οι οποίες αφαίθηκαν αδρά λαξευμένες και αράβδωτες, ενώ οι αρχαίοι σπόνδυλοι που προστέθηκαν, θεωρείται ότι ανήκουν στον ναό του Άρεως που υπήρχε στην περιοχή.
Το μνημείο, αν και διατηρείται σε ικανοποιητικό βαθμό, αντιμετωπίζει δίαφορα προβλήματα στατικότητες, όπως μετατοπίσεις μελών και ρηγματώσεις, οξείδωση αρχαίων συνδέσμων αλλά και νεώτερων μεταλλικών στοιχείων του ναού, κατακερματισμός, πτώση μαρμάρων, διανοίξεις αρμών, ανάπτυξη φυτικής βλάστησης στους ανοιγμένους αρμούς και στη στέγη του μνημείου, εισροή ομβρίων στο εσωτερικό του, κονιορτοποίηση δαπέδου του, γήρανση υλικών παλαιοτέρων επεμβάσεων. Εκτός από τα δομικά προβλήματα ιδιαίτερα σοβαρά είναι τα διάφορα φαινόμενα φθοράς που παρατηρούνται στις μαρμάρινες επιφάνειες του μνημείου: αποσάθρωση, απολέπιση, γυψοποίηση, ζαχαροποίηση, επικαθήσεις αιθάλης και αιωρουμένων σωματιδίων, μαύρες κρούστες, βιολογική διάβρωση, χημική διάβρωση από περιττώματα περιστεριών, αποπλύσεις του μαρμάρου (συμπεριλαμβανομένων και των αρχιτεκτονικών γλυπτών) από την όξινη βροχή.
Γεωλογία και Αρχιτεκτονική
Το πεντελικό μάρμαρο είναι λευκό και διασχίζεται από υπότεφρες ή από κυανίζουσες γραμμές. Δεν αποτελείται, όπως το παριανό μάρμαρο, από καθαρό ανθρακικό ασβέστιο, αλλά περιέχει και μικρή αναλογία διαφόρων οξειδίων, κυρίως σιδήρου. Στα οξείδια αυτά οφείλεται και το χρώμα της σκουριάς, που αποκτά, όταν εκτεθεί στην ατμόσφαιρα για μεγάλο χρονικό διάστημα. Αυτό παρατηρείται στους αρχαίους ναούς και στα αγάλματα που είναι κατασκευασμένα από πεντελικό μάρμαρο.
Το μάρμαρο της Πάρου είναι κατάλευκο μάρμαρο χωρίς στίγματα ή φλέβες. Αποτελείται από χημικά καθαρό ανθρακικό ασβέστιο. Έχει μεγάλη διαφάνεια, πλάκες από το μάρμαρο αυτό με πάχος λίγα εκατοστά είναι ημιδιαφανείς. Θεωρείται ένα από τα καλύτερα μάρμαρα διεθνώς και χρησιμοποιήθηκε πολύ κατά την αρχαιότητα για την κατασκευή αγαλμάτων.
Αν και δεν ανήκει στα γεωλογικά πετρώματα, κατά τη διάρκεια των εργασιών αναστήλωσης στην Ακρόπολη των Αθηνών, αξιοποιήθηκαν τεχνητοί λίθοι, οι οποίοι κατασκευάστηκαν με κονίαμα χαλαζιακής άμμου και λευκού σιμέντου Portland και την προσθήκη μιας μικρής ποσότητας χρωματος ώχρας. Η ίδια τεχνική αξιοποιείται για τη χύτευση των εκμαγείων και τη δημιουργία αντιγράφων από γλυπτά τα οποία καθαιρούνται από μνημεία για την προστασία τους από τις καιρικές συνθήκες και τη διάβρωση.
Πηγή: www.odysseus.culture.gr
Εργασίες
1. Από ποιο υλικό είναι κατασκευασμένος ο ναός του Ηφαίστου; Περιγράψτε το χρώμα και την υφή του.
2. Παρατηρήστε τους δύο αναστηλωμένους κίονες στον πρόναο του ναού. Πώς μπορούμε να διακρίνουμε το αρχαίο από το νεώτερο μάρμαρο που χρησιμοποίησαν οι αρχαιολόγοι κατά την αναστήλωσή τους;
3. Παρατηρήστε τα αγάλματα στις μετόπες και στη ζωοφόρο του ναού. Από ποιο πέτρωμα είναι κατασκευασμένα; Υπάρχουν ίχνη διάβρωσης; Αν ναι, θεωρείται ότι είναι μηχανικής ή χημικής προέλευσης;
4. Παρατηρήστε όλες τις πλευρές του ναού. Έχουν χρησιμοποιήσει οι αρχαιολόγοι τεχνητούς λίθους για την αναστήλωση του μνημείου; Αιτιολογήστε σύντομα την άποψή σας.
5. Αν θέλετε προσθέστε μια εικόνα σας από τον χώρο του ναού του Ηφαίστου.
Θα πρέπει να στείλετε τις απαντήσεις σας με μήνυμα. Όσες καταγραφές εντοπίζονται χωρίς απαντήσεις, θα διαγράφονται χωρίς προειδοποίηση.
Temple of Hephaistos_Αthens
On top of Agoraios Kolonos hill, which is delimiting the Ancient Agora of Athens to the west, stands the temple of Hephaestus, broadly known as Thisio. It is one of the best preserved ancient temples, partly because it was transformed into a Christian church.
Τhe identification of this temple as Hephaesteion (location of worship of the god Hephaestus) was ascertained by the excavations and investigations that brought to light metallurgy workshops on the wider area of the hill, thus outshining earlier opinions presuming that Theseus, Hercules or Aris (Mars) were the deities worshipped there. The temple was probably erected between 460 and 420 BC by a yet unknown architect, to whom, however, are attributed other temples of similar structure in the Attica region.
The temple disposed of a pronaos (anteroom) and an opisthodomos (back section), both distyle (two-columned) in antis. On the exterior it was surrounded by a Doric colonnade having six columns on the narrow sides and thirteen columns on the longer sides. The entire building, from the crepis (stone base) to the roof, was made of marble produced in the quarries of Pendeli mountain (in Attica), while the architectural sculptures that adorned the temple were of marble produced in the quarries on the island of Paros.
The monument, although preserved in a satisfactory condition, faces various structural issues, such as displacement of elements and cracking, oxidation of ancient connectors as well as newer metallic elements of the structure, fragmentation, detachment of marble pieces, joint openings, growth of vegetation in the opened joints and on the roof of the monument, rainwater infiltration into its interior, disintegration of the flooring, and aging of materials from previous interventions.
In addition to the structural problems, various forms of deterioration observed on the marble surfaces of the monument are particularly severe: disintegration, flaking, gypsum formation, sugar-like decay, soot and particulate deposits, black crusts, biological corrosion, chemical corrosion from pigeon droppings, and washing away of the marble (including architectural sculptures) due to acid rain.
Geology and Architecture
The Pentelic marble is white and is crossed by subterraqueous or bluish veins. Unlike Parian marble, it is not made of pure calcium carbonate, but contains a small proportion of various oxides, mainly iron. It is these oxides that cause the rust-like color it acquires when exposed to the atmosphere for extended periods. This can be observed in the ancient temples and statues made from Pentelic marble.
The Parian marble is pure white without stains or veins. It consists of chemically pure calcium carbonate. It has great translucency; plates made of this marble, just a few centimeters thick, are semi-transparent. It is considered one of the best marbles internationally and was widely used in antiquity for the creation of sculptures.
Although they do not belong to geological rocks, during the restoration works on the Acropolis of Athens, artificial stones were used. These were made with a mortar of quartz sand and white Portland cement, with the addition of a small amount of ochre-colored pigment. The same technique is used for casting molds and creating replicas of sculptures that are removed from monuments in order to protect them from weather conditions and erosion.
Source: www.odysseus.culture.gr
Tasks
1. What material is the Temple of Hephaestus made of? Describe its color and texture.
2. Observe the two restored columns in the pronaos of the temple. How can we distinguish the ancient marble from the newer marble used by archaeologists during the restoration?
3. Look at the statues on the metopes and the frieze of the temple. What type of rock are they made of? Are there any signs of erosion? If yes, do you think it is of mechanical or chemical origin?
4. Observe all sides of the temple. Have the archaeologists used artificial stones in the restoration of the monument? Briefly justify your opinion.
5. If you wish, include a photo of yourself at the site of the Temple of Hephaestus.
Send the answers via my account. You can log the cache as a found immediately. If there is anything to clarify, i will contact you. Logs without sending the answers will be deleted without any comment.