Boerenschans
Omschrijving:
Een boerenschans is een omgrachte omwalling waarbinnen de boeren zich zelf en hun vee in veiligheid brachten wanneer er roversbenden of plunderende soldaten rondtrokken. Ook wel genaamd Veldschans, Veeschans.
Ontstaan en functie:
Boerenschansen hadden een eenvoudige constructie van een aarden wal met gracht, verstevigd met takkenbossen en beplant met wilgen of doornstruiken. Ze werden bij voorkeur op een nat stuk van de gemene gronden aangelegd, zodat - naast een omwalling - natte grachten en moeras onderdeel van de bescherming konden uitmaken. Al vanaf het eerste deel van de Tachtigjarige Oorlog werd het Brabantse en Limburgse platteland regelmatig geteisterd door gericht optredende brandschattende legergroepen. Die onveiligheid duurde tot in de achttiende eeuw voort. Het inrichten van de boerenschansen was in hoofdzaak een poging zich daartegen te beschermen. Er waren kleine boerenschansjes, goed voor slechts een of enkele boerderijen, maar ook grote waarin tientallen 'plaatsen' voor evenveel boerderijen ingericht waren. Dan was er ook een schansreglement.
Ligging en streeknamen:
Boerenschansen kwamen voor in Noord-Brabant, het noorden en midden van Nederlands Limburg, Belgisch Limburg en de provincie Antwerpen. Vele zijn haast onherkenbaar, enkele zijn recent weer opgeknapt.
Boerenschans Sevenum:
De bovenstaande tekening dateert uit 1745. Ook op de kaarten van Sevenum uit 1728 staat de Boerenschans ingetekend. Het was een vijfhoekig verdedigingswerk, omgeven door grachten en begroeide aarden wallen. Schansen zijn destijds aangelegd in roerige tijden. Het was een vluchtplaats voor bevolking en vee in tijden van onraad. Waarschijnlijk is deze schans aangelegd in de Tachtigjarige oorlog (1568 – 1648). Na deze roerige tijd heeft de schans zijn functie verloren. In de 18e eeuw zien we dat de schans als gemeente-eigendom verpacht werd aan bewoners. In het begin van de 19e eeuw is deze schans verdwenen. Kadastrale kaarten uit omstreeks 1820 geven deze schans niet weer weer.
Leuk feitje:
De naam van de bungalow iets verderop is: De Schans. (Zie linkerkant voorzijde bungalow).