Θέατρο Διονύσου Ελευθερέως_ Νότια Κλιτύς Ακρόπολης Αθηνών
Το Θέατρο του Διονύσου απέκτησε τη γιγαντιαία έκταση με την ολόλιθη κατασκευή του, βάσει κυκλικού σχεδιασμού, μετά τα μέσα του 4ου π.Χ. αιώνα. Το κοίλο διαιρείται σε θέατρο και επιθέατρο από το διάζωμα, το οποίο αποτελεί παράλληλα τμήμα του δημόσιου δρόμου (Περιπάτου) που περιέβαλε τον βράχο της Ακροπόλεως. Οι σειρές των εδωλίων, αποτελούνται από μεγάλους καλολαξευμένους λίθους από την πειραϊκή ακτή. Το μεγαλύτερο μέρος του κοίλου του δεν διαφοροποιήθηκε στους ελληνιστικούς χρόνους, όμως η σκηνή την εποχή αυτή ανακατασκευάσθηκε.
Στους ρωμαϊκούς χρόνους ένα νέο σκηνικό οικοδόμημα υψώθηκε στη θέση του παλαιού, το οποίο κοσμήθηκε με αγάλματα κατά την εποχή του Αδριανού, ενώ η ορχήστρα, αφού απόκτησε ημικυκλικό σχήμα, στρώθηκε με μαρμάρινες πλάκες και δέχθηκε περιμετρικά κατακόρυφο στηθαίο. Ποικίλες επεμβάσεις των ρωμαϊκών χρόνων είναι ορατές στα κατώτερα τμήματα των κεντρικών κερκίδων.
Το μνημείο υπέστη φθορές κατά τις βαρβαρικές επιδρομές της ύστερης αρχαιότητας, εγκαταλείφθηκε μετά το τέλος της αρχαιότητας, και, κατά τη διάρκεια του Μεσαίωνα, τα ίχνη του σταδιακά εξαφανίσθηκαν κάτω από επιχώσεις που συντηρήθηκαν σχεδόν μέχρι το τέλος του 19ου αιώνα.
Σήμερα, τα αναλήμματα του μνημείου σώζονται σε χαμηλό ύψος, ενώ ορισμένα τμήματά τους έχουν μερικώς αναστηλωθεί. Το σκηνικό οικοδόμημα με τις επάλληλες οικοδομικές φάσεις, βρίσκεται σε κατάσταση χαμηλού ερειπίου.
Στο κοίλο σώζονται κατάλοιπα εδωλίων έως και της 34ης σειράς ενώ στην αρχαιότητα, μέχρι το διάζωμα, εικάζεται η ύπαρξη 67 σειρών. Σε καλύτερη κατάσταση διατήρησης βρίσκεται το δυτικό τμήμα του κοίλου, καθώς το ανατολικό έχει ως επί το πλείστον διαμορφωθεί με την πρόχειρη τοποθέτηση θραυσμάτων εδωλίων μετά την ανασκαφή του μνημείου.
Αρχιτεκτονική και Γεωλογία
Τα εδώλια του θεάτρου είναι λαξευμένα σε πειραϊκό ακτίτη και το μήκος τους δεν είναι σταθερό. Οι εσωτερικές υποδομές των αναλημματικών τοίχων είναι από κροκαλοπαγές πέτρωμα, ενώ οι εξωτερικές παρειές των αναλημματικών τοίχων διαμορφώνονται από δόμους λιθοπλίνθων από πειραϊκό ακτίτη με εξαίρεση ορισμένα τμήματα που είναι εξ ολοκλήρου από κροκαλοπαγές πέτρωμα. Αντίθετα, η πρόσοψη του σκηνικού οικοδομήματος είναι κατασκευασμένη από λευκό πεντελικό ή γκρίζο υμήττιο μάρμαρο.
Για τον διάκοσμο του δαπέδου της ορχήστρας έχουν χρησημοποιηθεί πέντε διαφορετικά είδη μαρμάρου. Το μάρμαρο, όμως, το οποίο έχει χρησιμοποιηθεί σε μεγαλύτερο ποσοστό είναι το πεντελικό. Με αυτό είναι κατασκευασμένες οι ορθογώνιες πλάκες και τα ρομβίδια. Επίσης, σε ίδια περίπου αναλογία χρησιμοποιούνται και το «cipollino» ή μάρμαρο Καρύστου και το μάρμαρο του Υμηττού. Η χρήση τους εντοπίζεται τόσο στις ορθογώνιες πλάκες όσο και στα πλακίδια του δαπέδου. Συνάγεται ότι στις σκούρες ταινίες χρησιμοποιήθηκε –ως έτυχε– η γκρίζα ποικιλία του «cipollino» ή το κυανότεφρο μάρμαρο του Υμηττού. Η ασβεστολιθική λατυποπαγής κοκκινωπή πέτρα που χρησιμοποιήθηκε στο ορθογώνιο πλαίσιο και στα πλακάκια προέρχεται από την ευρύτερη περιοχή του Διονυσιακού Θεάτρου. Η πέμπτη ποικιλία μαρμάρου που απαντά στον διάκοσμο της ορχήστρας είναι το «africano», το οποίο περιορίζεται στις τριγωνικού σχήματος πλάκες στο ανατολικό και το δυτικό άκρο της.
Πηγή: www.academia.edu και www.diazoma.gr
Εργασίες
1. Από τι είδους πέτρωμα έχουν κατασκευαστεί οι κερκίδες του αρχαίου θεάτρου; Να περιγράψετε το χρώμα και την υφή τους.
2. Παρατηρήστε τον δυτικό ή τον ανατολικό αναλημματικό τοίχο. Πώς μπορούμε να ξεχωρήσουμε τους δόμους λιθοπλίνθων από κροκαλοπαγές πέτρωμα από αυτούς από ακτίτη λίθο; (χρώμα, υφή, τραχύτητα)
3. Ποιο μάρμαρο έχει αξιοποιηθεί κυρίως στο δάπεδο της ορχήστρας; Να περιγράψετε το χρώμα και την υφή του.
4. Πώς μπορούμε να διακρίνουμε το αρχαίο από το νεώτερο υλικό που χρησιμοποίησαν οι αρχαιολόγοι κατά τη διάρκεια αναστήλωσης του θεάτρου;
5. Αν θέλετε, μπορείτε να προσθέσετε μια φωτογραφία σας από τον χώρο. (προαιρετικό στάδιο)
Θα πρέπει να στείλετε τις απαντήσεις σας με μήνυμα. Όσες καταγραφές εντοπίζονται χωρίς απαντήσεις, θα διαγράφονται χωρίς προειδοποίηση.
Theater of Dionysus Eleuthereus_Acropolis_Athens
The Theatre of Dionysus acquired its enormous size and all-stone construction based on a radial design after the middle of the 4th century BC. The diazoma, a horizontal, curved walkway, separates the koilon into the epitheatron (upper seating area) and the theatron (lower seating area). The diazoma also forms part of the Peripatos, the public pathway around the rock of the Acropolis. The seating rows are made of large, well-carved limestone from the coast of Piraeus. The largest part of the Theatre’s koilon remained unchanged during the Hellenistic period, but the skene was reconstructed during that time. During the Roman period, a new skene replaced the old construction. Under Hadrian, it was decorated with statues. The orchestra became horseshoe-shaped and was covered with marble slabs and encircled by a low vertical barrier. Various alterations made during Roman times are visible on the lower segments of the central kerkides, the wedge-shaped seating sections.
The monument suffered damage during the barbarian raids of Late Antiquity, was abandoned after the end of Antiquity and, during the Middle Ages, its traces gradually disappeared under infill which remained present almost until the end of the 19th century.
Today, the monument’s retaining walls (analemmata) are preserved at a low height, while some portions have been partially restored. The skene, which underwent successive construction phases, survives as a low ruin.
Seat portions up to and including the 34th row of the koilon survive today, while 67 seating rows are estimated to have occupied the space up to the diazoma in Antiquity. The western part of the koilon is preserved in better condition, as the eastern part has been largely modified by the hasty placement of seating fragments following the monument’s excavation.
Architecture and Geology
The seats of the theatre are carved from Piraeus limestone (known as "aktitis"), and their length is not uniform. The internal structures of the retaining walls are made from conglomerate rock, while the outer faces of the retaining walls are formed from blocks of Piraeus limestone, with the exception of certain sections that are entirely made of conglomerate rock. In contrast, the façade of the stage building is constructed from white Pentelic or grey Hymettian marble.
Five different types of marble were used to decorate the floor of the orchestra. However, the marble used in the greatest proportion is Pentelic. It was used to make the rectangular slabs and the rhombus-shaped tiles. Approximately the same proportion was used for “cipollino” or Karystos marble and Hymettian marble. These types are found in both the rectangular slabs and the floor tiles. It is inferred that the dark bands were made – somewhat arbitrarily – from the grey variety of “cipollino” or the bluish-grey Hymettian marble. The reddish, brecciated limestone used in the rectangular frame and the tiles comes from the broader area surrounding the Theatre of Dionysus. The fifth variety of marble identified in the orchestra's decoration is "africano," which is limited to the triangular slabs at the eastern and western ends.
Sources: www.academia.edu και www.diazoma.gr
Tasks
1. What type of rock was used to construct the seating sections (kerkides) of the ancient theatre? Describe their color and texture.
2. Observe the western or eastern retaining wall. How can we distinguish the stone blocks made of conglomerate rock from those made of limestone (aktitis)? (color, texture, roughness)
3. Which type of marble was primarily used in the floor of the orchestra? Describe its color and texture.
4. How can we distinguish the ancient materials from the newer ones that archaeologists used during the restoration of the theatre?
5. If you like, you can include a photo of yourself at the site. (optional step)
Send the answers via my account. You can log the cache as a found immediately. If there is anything to clarify, i will contact you. Logs without sending the answers will be deleted without any comment.