Algemene info
© Jeroen Geladé
Deze geocache maakt deel uit van een reeks van 21 geocaches die door de toeristische dienst van stad Tienen werden opgezet om de 19 contreien van de stad beter bekend te maken bij de bestaande geocachers maar vooral om de Kwèìkers (de spotnaam voor de bewoners van Tienen) met geocachen te laten kennis maken en via die weg ook de mooie locaties in de 19 contreien te laten ontdekken. Tijdens de jaarlijkse Kwèìkersdag rond of op 10 oktober (10/10 in Tienen) is er een stoet waaraan de Tiense reuzen deelnemen en ook de buurten en dorpen, de zgn. contreien, aan deelnemen met een wedstrijd, de Lazuur (zie hieronder), met een zelfgemaakt schaap. Elke 5 jaar volgt een uitzonderlijke editie met Draak Oswaldus (zie foto) die de stad en haar inwoners uitdaagt en de feestvreugde komt verstoren. De volgende editie is op zaterdag 10 oktober 2026. De 19 multi geocaches vertegenwoordigen de 19 contreien van Tienen en deelgemeenten. Daarnaast is er een multi die de spotnaam Kwèikers behandelt en als sluitstuk een bonus (mystery) geocache die het verhaal van de draak Oswaldus uit de doeken doet. Wie alle 20 multi geocaches vond kan ook deze bonus vinden.
Over de Lazuur en dit contrei 't Apenland
De Lazuur (kleur van de Stad Tienen) is een aflossingswedstrijd met teams uit de verschillende wijken en dorpen van Tienen (vanaf nu 'contreien' genoemd) waarbij ze een schaap maken en daarmee een wedstrijd lopen op Kwèìkersdag. Het is een strijd in broederlijkheid en samenhorigheid. Dit contrei heeft voor de naam van het schaap gekozen voor Kamiel. Vandaar de titel van deze geocache. Voor de ploegnaam werd "'t Apenland" gekozen met als kleuren rood en groen. Hun beste prestatie: 7ste in 2024. De contreigrenzen lopen ongeveer gelijk met die van de deelgemeente Bost.
Over de Joodse grafsteen
Er zijn in Tienen talrijke toponiemen met het element Jood. Zo zijn er diverse Jodenstraten (Bost en Tienen), naast een Jodenbeemd in Kumtich, een Jodenkastel in Tienen, enz.
Maar voor deze multi geocache kozen we ervoor de aandacht te vestigen op het feit dat de joden al vele eeuwen geleden overal aanwezig waren in de Tiense contreien en er daarom ook in Bost een Jodenstraat bestaat.
Dit contrei, Bost, kreeg de naam "'t Apenland" en verwijst historisch gezien naar de familie d’Haepens , die in de 19de eeuw veel gronden in Bost bezat. Schoolkinderen spraken voor de grap van “d’apen”, een verkorting voor de familieleden van de “d’Haepens”. Het spreekt dan ook voor zich dat men voor de contreinaam “Apenland” koos.
Wat die Hebreeuwse grafsteen betreft, het is een van de meest opmerkelijke archeologische vondsten in Tienen. Die is verbonden aan een Joodse gemeenschap, die in Tienen leefde tijdens de 13de eeuw. De grafsteen werd in 1872 gevonden tijdens graafwerken voor een kapel bij het Gasthuis in de boomgaard, naast het Begijnhof. Het is de enige bekende Joodse grafsteen die tot nu toe in heel België gevonden is. De steen is uit Gobertinge kalksteen gebeiteld, met een hoogte van 63 cm en een breedte van 64 cm. De Hebreeuwse inscriptie leest: “Een steen werd gegraveerd en geplaatst aan het hoofd van vrouwe Rebecca, dochter van Mozes. Zij overleed in 5016. Moge zij rusten in de tuin van Eden.” Het joodse jaartal 5016 komt overeen met het jaar 1255–1256 volgens de christelijke kalender. In die periode had Tienen een kleine Joodse gemeenschap met naar schatting honderd personen actief in de banksector als geldschieters. De Joden leenden geld van de christenen, meestal in het zwart, en leenden dan opnieuw aan andere christenen uit met een overmatige opbrengst. Het was zo erg dat de hertog zelfs maatregelen moest nemen om de winsten te beperken. Hun praktijken veroorzaakten sociale onrust en leidden in 1307 tot een opstand waarbij Joden werden vermoord, waarna de gemeenschap abrupt verdween. Een van de weinige elementen in Tienen die nog herinneren aan deze geschiedenis is de naam van een straat in Bost: de Jodenstraat. De grafsteen wordt heden bewaard in Brussel.
De opgave voor de geocache
We begeven ons op het kerkhof van Bost waar geen Joodse graven te bespeuren zijn.
Op het WP01 wordt hulde gebracht aan onze … strijders. Zoek het ontbrekende woord. Uit hoeveel letters bestaat dit woord? Dit geeft de waarde A.
Blijf even staan. Er mogen dan veel "Apen" zijn in Bost, een opvallende familienaam is hier "Sterkendries". Hoe vaak komt deze op deze plek voor? Dit geeft de waarde B.
Nu is het tijd om de gegevens in te vullen om het coördinaat van de geocache te berekenen met deze formule:
N50° 47.(A-6)(B-5)(A-1) E004° 56.(B/2)(A-2)(B+1)