Rijks Hogere Burgerschool te Sappemeer, 1868 - 1951
Al in 1866 was men bezig met de aanbesteding van een Hogere Burgerschool in Sappemeer. Uit de notulen van de Gemeenteraad van 1866 tot en met 1868 blijkt dat men uiteindelijk 3 percelen opkoopt met een gezamenlijke grootte van 26 roeden (ongeveer 106 meter) en 20 ellen (ongeveer 13 meter).
Niet iedereen is het eens met de bouw, sommigen protesteerden tegen het plan, ze vonden het te gewaagd en te duur.
De bouw wordt uiteindelijk uitbesteed aan drie aannemers die de bouw zullen voltooien voor 33600 gulden:
- Van der Sluis uit Appelscha en medeaannemers
- De Herder uit Hemrik en
- De Jong uit Nieuwolda.
Het schoolgebouw aan de Noorderstraat werd in 1868 gebouwd in de eclectische stijl en heeft een classicistische voorgevel.
De (ondertussen verdwenen) voordeur werd alleen gebruikt na diploma-uitreikingen, de ingang is gelegen in de westelijke zijgevel.
Op het dak staat een houten klokkentoren, met een achthoekige lantaarn met koepeldak.
Het uurwerk hiervoor werd gemaakt door de Groninger H. Deutger.
-+-+-+-
De RHBS te Sappemeer is de eerste HBS in Nederland geweest waar meisjes hun intrede hebben gedaan. Tot de cursussen 1869/70 en 1870/71 was namelijk als toehoorster toegelaten Aletta H. Jacobs (1854-1929), later bekend als de eerste vrouwelijke studente in Nederland en voorvechtster van de vrouwenemancipatie.
In juli 1871 stelde directeur Renssen naar aanleiding van deze situatie in een schrijven aan Minister Thorbecke, de vraag in hoeverre meisjes op de HBS toegelaten konden worden. De minister antwoordde dat de meisjes wettelijk niet geweerd konden worden, maar wilde, alvorens een definitieve beslissing te nemen, eerst weten of er bedenkingen waren om "een meisje tegelijk met de knapen aan het onderwijs te laten deelnemen".
Directeur Renssen deelde daarop mee dat er van de kant der school, leraren en leerlingen geen bezwaren waren.
Hierna gaf Thorbecke toestemming om zowel Aletta als eventuele andere meisjes toe te laten.
In Sappemeer begon de cursus 1871/72 al met 3 meisjes: Frederika Jacobs, (jonger zusje van Aletta), Neeltje Boon en Maria van Calcar.
Aletta Jacobs had inmiddels, eveneens van Minister Thorbecke, in 1871 toestemming gekregen om gedurende een proefjaar colleges te volgen aan de universiteit te Groningen en had toen de school verlaten.
Vlak voor zijn dood, op 30 mei 1872, had minister Thorbecke Aletta Jacobs definitief toegelaten tot de universiteit, een kleine week later, op 4 juni 1872 overleed Johan Rudolf Thorbecke in Den Haag.
-+-+-+-
- De zussen Aletta Jacobs, (de eerste aan een universiteit afgestudeerde vrouwelijke arts)
- Frederika Jacobs (haalde als eerste vrouw de MO-akte wiskunde)
en
- Charlotte Jacobs (eerste vrouwelijke apotheker in Nederland)
- Kornelis ter Laan was een Nederlandse onderwijzer, taalkundige, schrijver en politicus, die publiceerde als K. ter Laan. Hij werd 'Kees' of 'Knelis' genoemd en door sommigen 'Klaas'. Hij was een bekend pleitbezorger van de Groninger taal en cultuur.
- Rento Hofstede Crull (ingenieur en elektriciteitspionier)
-:B. De Vries ( havenmeester Amsterdam
- Edu Douwes Dekker (zoon van Multatuli)
-+-+-+-
In 1948 was er nog een reunie bij Hotel Struvé (waar nu de Jumbo is gevestigd) met zo'n 350 oud leerlingen die konden genieten van een cabaret voorstelling met o.a.Wim Sonneveld.
-+-+-+-
Ondertussen staat het pand al vanaf 2005 leeg, ee zijn al meerdere plannen geweest, zoals een Aletta Jacobs toonzaal en een locatie om te trouwen, helaas zijn deze plannen nooit daadwerkelijk tot uitvoer gekomen.