OPIS MIEJSCA
Augustów to urokliwe miasto położone w północno-wschodniej Polsce, w samym sercu Puszczy Augustowskiej. Założył je król Zygmunt August w XVI wieku, a dziś znane jest jako ważny ośrodek turystyczny i wypoczynkowy regionu. Miasto otaczają jeziora: Necko, Białe, Sajno i Rospuda, które tworzą wyjątkowy krajobraz i przyciągają miłośników sportów wodnych, kąpieli oraz wędrówek brzegami pełnymi zieleni. Symbolem Augustowa jest Kanał Augustowski – XIX-wieczny zabytek sztuki inżynieryjnej, łączący dorzecza Wisły i Niemna. Do dziś zachwyca systemem śluz i pozwala wybrać się w rejs statkiem, kajakiem lub rowerem wodnym. Augustów określany jest mianem „zielonych płuc Polski”, bo czyste powietrze, lasy i szerokie przestrzenie dają tu poczucie odpoczynku od zgiełku. Miasto kryje także bogatą historię, w której przeplatają się wpływy polskie i litewskie, a na rynku i wzdłuż głównych ulic można poczuć klimat dawnego uzdrowiska i kurortu. To idealne miejsce na aktywny wypoczynek, odkrywanie przyrody i historii oraz chwilę relaksu nad wodą.
źródło: foto własne
Z CZYM MAMY DO CZYNIENIA?
Miejscem naszego EarthCache będzie herb Augustowa znajdujący się na rynku miasta, zaraz przed pomnikiem Zygmunta Augusta. Tematem skrytki będzie wietrznie skał z których ten herb zbudowano. Możemy wyróżnić tutaj:
-wapienie (kostki żółte)
-bazalty (kostki czarne)
-granity (kostki siwe i czerwone)
CZYM JEST WIETRZENIE?
Wietrzenie to naturalny proces, który polega na rozpadzie i przekształceniu skał i minerałów na mniejsze cząstki pod wpływem działania czynników atmosferycznych, biologicznych i chemicznych. Ważne jest, aby pamiętać, że wietrzenie różni się od erozji. Podczas erozji materiał skalny zostaje przetransportowany z miejsca, w którym się znajduje, natomiast wietrzenie to proces, w którym skała ulega rozkładowi, ale nie zmienia swojego miejsca. Wietrzenie jest kluczowym procesem w geologii, ponieważ prowadzi do powstawania gleb, form krasowych, a także kształtuje krajobrazy i zmienia wygląd powierzchni ziemi.
źródło: geografia24.pl
JAKIE SĄ RODZAJE WIETRZENIA?
Wietrzenie dzieli się na kilka głównych rodzajów, które różnią się mechanizmami działania:
1. Wietrzenie fizyczne (mechaniczne) – polega na rozpadzie skał na mniejsze fragmenty bez zmiany ich składu chemicznego. W wyniku zmian temperatury, mrozów lub sił mechanicznych, takich jak nacisk rosnących korzeni roślin, skały mogą pękać lub rozpadać się. Dobrym przykładem jest tzw. wietrzenie mrozowe, gdzie woda gromadząca się w szczelinach skał zamarza, a jej objętość zwiększa się, co powoduje pękanie kamienia. W rejonach chłodniejszych, takich jak północne obszary Polski, jest to zjawisko dość powszechne.
2. Wietrzenie chemiczne – to proces, w którym minerały w skałach reagują z wodą, powietrzem lub innymi substancjami, co prowadzi do ich rozkładu i zmiany składu chemicznego. Przykładem może być rozpuszczanie wapieni w wodzie deszczowej, która często zawiera dwutlenek węgla, tworząc w ten sposób charakterystyczne formacje krasowe. Takie procesy mogą prowadzić do powstawania różnych struktur geologicznych, jak jaskinie, uskoki czy stalaktyty.
3. Wietrzenie biologiczne – to procesy związane z działalnością organizmów żywych, które przyczyniają się do rozkładu skał. Korzenie roślin, na przykład, mogą wnikać w szczeliny skał i mechanicznie je rozpychać, powodując ich pękanie. Z kolei niektóre mikroorganizmy, bakterie i grzyby mogą wydzielać kwasy, które przyspieszają procesy chemiczne w skałach.
źródło: nowaera.pl
Zadania:
Aby móc zalogować skrytkę, należy odwiedzić miejsce, odpowiedzieć na pytania i zrobić zdjęcie. Odpowiedzi należy wysłać do mnie poprzez wiadomość, a zdjęcie trzeba załączyć do loga. Powodzenia!
1. Która skała jest najbardziej zwietrzała, dlaczego akurat ta?
2. Przyporządkuj skały według odporności na wietrzenie, od tych najbardziej podatnych do tych najmniej. Dlaczego akurat tak?
3. Z jakim wietrzeniem przede wszystkim mamy tu do czynienia? Dlaczego akurat to/te?
4. Zrób zdjęcie siebie, swojego drewniaka lub pieczątki na tle pomnika Zygmunta Augusta.