HISTORIA TOMASZOWA W SKRÓCIE:
Tomaszów Mazowiecki został założony przez hrabiego Antoniego Ostrowskiego, który nazwał osadę na część swojego ojca Tomasza. Zalążek przyszłego miasta pojawia się już pod koniec XVIII wieku, gdy Tomasz Ostrowski wybudował w tym miejscu piec do wytapiania surówki, po odkryciu żelaznych rud syderytowych. Dalszy rozwój nastąpił, gdy w 1805 roku dobra przejął najstarszy syn Tomasza, Antonii. Pierwsi osadnicy przybyli na przełomie 1822 i 1823 roku. Na te lata przypada również intensywny rozwoju aż w 1824 Tomaszów otrzymał prawa osady fabryczno-handlowej, a 6 lipca 1830r. prawa miejskie. Wszelkie dalsze plany dobrze prosperującego miasta zniwelowało powstanie listopadowe, w którym udział brał Antonii. Dobra Ostrowskich zostały skonfiskowane i przeszły na własność Skarbu Państwa, a Antonii za udział w powstaniu oraz poparcie wniosku o detronizację dynastii Romanowów został skazany zaocznie na śmierć. Uniknął wyroku emigrując do Francji, gdzie zmarł w 1845 roku. Po kilkunastu latach pobytu za granicą powrócił do Królestwa Polskiego jeden z synów Antoniego – Stanisław. Odkupił skonfiskowane włości oraz wypełnił dawne zobowiązanie ojca wobec mieszkańców Tomaszowa – przyczynił się do wybudowania kościoła św. Antoniego. Kolejne pokolenia dalej aktywnie działały w Tomaszowie aż do II wojny światowej, gdy Ostrowscy utracili swoje dobra ziemskie. Po wojnie nastąpił dalszy rozwój miasta, a dziś Tomaszów Mazowiecki to szóste co do wielkości i czwarte co do ludności miasto w województwie łódzkim.
FABRYKA SAMUELA PECHNIKA:
Dwupiętrowy ceglany budynek fabryczny, wybudowany w 1902 r. z środków Mordki vel Maksa Wajnberga w oparciu o projekt inż. architekta Karola Kleibera. Była w nim tkalnia wełny czesankowej Samuela Pechnika. Do czasu zabudowania działki nr 65 (dziś budynek Domu Towarowego „Tomasz”), prowadziła do fabryki uliczka bez oficjalnej nazwy, nazywana umownie ul. Tylną. Było też drugie wejście przez bramę domu przy ul. Pilicznej 12. Maszyny tkackie były początkowo napędzane silnikiem parowym o mocy 45 KM, a po modernizacji w latach międzywojennych napędzane silnikami elektrycznymi. W 1903 w fabryce zatrudnionych było od 60 do 80 robotników. W latach 1904 – 1910 zatrudnienie nieznacznie przekroczyło 100 osób a obroty roczne sięgały 200 tys. rubli. W roku 1905 w fabryce pracowało 82 robotników. W latach 1904-1906, wśród robotników tego zakładu działała jedna z większych w mieście, bo licząca 21 członków, organizacja PPS. W latach I wojny światowej fabryka była nieczynna. Po roku 1922 została uruchomiona, ale z zatrudnieniem, które nie przekraczało 50 robotników.
Na początku okupacji hitlerowskiej w halach fabrycznych urządzono areszt policyjny dla potrzeb organizowanych w mieście „łapanek”. Później, pod koniec 1941 roku fabrykę zajęto na warsztaty zatrudniające Żydów z tomaszowskiego getta. Był tam warsztat szewski, stolarski i krawiecki. Wszystkie pracowały na potrzeby niemieckich żołnierzy, żandarmów, gestapowców i oficerów stacjonujących w Tomaszowie i na potrzeby tomaszowskich folksdojczów. Usługi były bezpłatne. Z pracy w warsztatach mogli tez korzystać Polacy, ale ci musieli za usługi płacić, a pieniądze wędrowały do niemieckich kieszeni. Żydzi pracowali używając maszyn, przyrządów i narzędzi, które zostały im zabrane przez Niemców z ich 36 własnych, przedwojennych warsztatów. W okresie powojennym budynek wykorzystywany na warsztat elektryczny Szkoły Zawodowej, a następnie na warsztaty szkolne ZSZ nr 1. Obecnie w zasobach komunalnych, niewykorzystany, opuszczony niszczeje. We wcześniejszych planach rewitalizacyjnych miasta przeznaczony na nową siedzibę Miejskiej Biblioteki Publicznej.
DREWNIANY DOM:
Obok zobaczyć można tył zachowanego XIXwiecznego drewnianego domu mieszkalnego. Znajduje się on w podwórku posesji przy ul. Mościckiego 10 - budynek z murowanymi ścianami szczytowymi, mieszkalnym poddaszem, pod dwuspadowym dachem krytym papą. Za budynkiem ogród, który kończy się przy ul. T. Kawki, na której stoisz.
źródło: muzeumtomaszow.pl
ZSP1:
Po drugiej stronie ulicy, na terenie Zespołu Szkół Ponadpodstawowych nr 1, podziwiać można samolot TS - 11 Iskra NR 1617 przekazany nieodpłatnie przez Ministerstwo Obrony Narodowej. Związane jest to z nowym, elitarnym kierunkiem kształcenia od 2025r. - technik mechanik lotniczy. To pierwsza i jedyna szkoła w Tomaszowie, powiecie oraz województwie łódzkim, która dołączyła do prestiżowej sieci 21 publicznych szkół w Polsce, oferujących naukę w tym zawodzie.
SKRYTKA:
Szybkie micro. W środku sam logbook.