HISTORIA TOMASZOWA W SKRÓCIE:
Tomaszów Mazowiecki został założony przez hrabiego Antoniego Ostrowskiego, który nazwał osadę na część swojego ojca Tomasza. Zalążek przyszłego miasta pojawia się już pod koniec XVIII wieku, gdy Tomasz Ostrowski wybudował w tym miejscu piec do wytapiania surówki, po odkryciu żelaznych rud syderytowych. Dalszy rozwój nastąpił, gdy w 1805 roku dobra przejął najstarszy syn Tomasza, Antonii. Pierwsi osadnicy przybyli na przełomie 1822 i 1823 roku. Na te lata przypada również intensywny rozwoju aż w 1824 Tomaszów otrzymał prawa osady fabryczno-handlowej, a 6 lipca 1830r. prawa miejskie. Wszelkie dalsze plany dobrze prosperującego miasta zniwelowało powstanie listopadowe, w którym udział brał Antonii. Dobra Ostrowskich zostały skonfiskowane i przeszły na własność Skarbu Państwa, a Antonii za udział w powstaniu oraz poparcie wniosku o detronizację dynastii Romanowów został skazany zaocznie na śmierć. Uniknął wyroku emigrując do Francji, gdzie zmarł w 1845 roku. Po kilkunastu latach pobytu za granicą powrócił do Królestwa Polskiego jeden z synów Antoniego – Stanisław. Odkupił skonfiskowane włości oraz wypełnił dawne zobowiązanie ojca wobec mieszkańców Tomaszowa – przyczynił się do wybudowania kościoła św. Antoniego. Kolejne pokolenia dalej aktywnie działały w Tomaszowie aż do II wojny światowej, gdy Ostrowscy utracili swoje dobra ziemskie. Po wojnie nastąpił dalszy rozwój miasta, a dziś Tomaszów Mazowiecki to szóste co do wielkości i czwarte co do ludności miasto w województwie łódzkim.
BANK POLSKI:
Pod koniec lat 20. XIX wieku w miejscu, gdzie obecnie znajdują się budynki banku powstała strzelnica należąca do pierwszego i najstarszego tomaszowskiego stowarzyszenia, którym było 68 Bractwo Kurkowe. Później, aż do początku lat 20. XX wieku, miejsce to pozostawało niezabudowane i wydobywano tam piasek na potrzeby inwestycji miejskich. Po roku 1921 w ramach robót publicznych przystąpiono do niwelacji terenu, zasypywania wykopów i likwidowania dawnej strzelnicy.
W roku 1923 rozpoczęto budowę Banku Polskiego. Jednopiętrowy budynek Banku Polskiego z dwiema jednopiętrowymi oficynami wybudowany w latach 1923–1924190 na działce o pow. 5114 m⊃2; (pow. zabudowy 3054 m2). W budynku głównym przeznaczonym na biura banku było 61 pomieszczeń, natomiast w każdej z piętrowych oficyn przeznaczonych na mieszkania było po 27 izb. Budowla nosi cechy akademickiego klasycyzmu z polskimi formami architektury pałacowej. Lico fasady z boniowanym tynkiem, nad oknami ozdobne gzymsy, kopuła dachu kryta blachą, a dachy oficyn przykryte ceramiczną dachówką. Wnętrze bogato ozdobione sztukaterią. W roku 1928 wybudowano w podwórzu budynek gospodarczy z dwoma pomieszczeniami składowymi, a w roku 1936 cały obiekt skanalizowano i doprowadzono wodę z lokalnej studni wierconej. Zaznaczyć jednak wypada, że ścieki odprowadzano kanałem bezpośrednio do rzeki Wolbórki. Od ulicy ozdobne metalowe ogrodzenie umieszczone na wysokiej, murowanej i otynkowanej podmurówce. Nad bramą ozdobne metalowe zwieńczenie z stylizowanymi literami BP.
Fotografia z drugiej połowy lat 20. XX wieku. Zbiory NAC.
Do września 1939 budynek główny i oficyny były wykorzystywane przez Oddział Banku Polskiego, którego dyrektorem był Karol Chowaniec. Od połowy września 1939 r. do jesieni 1941 r. obiekt zajęty przez lokalne dowództwo wojsk niemieckich. Później siedziba oddziału Baku Emisyjnego w Polsce. W kwietniu 1945 r. w budynku rozpoczęła działalność placówka Narodowego Banku Polskiego, podlegająca oddziałowi w Piotrkowie Trybunalskim. Tak było do stycznia 1989 r. kiedy to miejscowy oddział NBP przekształcił się w Powszechny Bank Gospodarczy. Od października 1991 r. obiekt został przejęty przez łódzki oddział PBG S.A., który w 1998 r. przekształcił się PBG S.A. Grupa Pekao S.A. i miejscowy oddział tego banku nosił nazwę Pekao S.A. w Warszawie Oddział w Tomaszowie Mazowieckim. Przez pewien czas zachodnia oficyna wynajmowana była dla miejscowego oddziału ZUS. Natomiast pomieszczenia wschodniej oficyny wynajmuje m. innymi Kancelaria Prawna, Gminny Zakład Komunalny i Gminny Ośrodek Pomocy Społecznej.
źródło: muzeumtomaszow.pl
SKRYTKA:
Prosty i szybki mulciak. Na współrzędnych startowych znajdziesz tabliczkę dotyczącą opisywanego budynku. Przepisz do checkera słowa z czwartej linijki, bez spacji.
Możesz sprawdzić swoje rozwiązanie zagadki w serwisie
certitude.