Luchtfoto van station Leiden en omgeving, gemaakt tussen 1920 en 1940. Het treinspoor is nog niet opgehoogd en kruist het tramspoor op gelijke hoogte. Ook bestaat de "Stationshaven" nog, linksvoor op de foto. Vóór het station bevinden zich rangeersporen.
Het station
Station Leiden centraal is het grootste spoorwegstation in Leiden.
Versie 0: Het eerste station Leiden werd geopend op 17 augustus 1842 aan de Oude Lijn, de eerste spoorlijn van de HIJSM - De Hollandsche IJzeren Spoorweg Maatschappij. Zoals in die vroege dagen gebruikelijk ging het in eerste instantie om een tijdelijk gebouw, weinig meer dan een schuur, ten noorden van de nog niet voltooide brug over de Haarlemmer trekvaart.
Versie 1: Op 15 juni van het volgende jaar kon het eerste permanente station worden geopend, ontworpen door Cornelis Outshoorn.
Versie 2: De eerste versie bleek al snel te klein en het werd in 1878 vervangen door een nieuw gebouw van Dirk Margadant. Dat gebouw was een "gemeenschappelijk station", waarvan naast de HIJSM ook de concurrerende Nederlandsche Rhijnspoorweg-Maatschappij gebruikmaakte als eindstation van de door haar geëxploiteerde lijn uit Woerden en Utrecht. Het ontwerp, waaraan ook werd bijgedragen door Theodor Sanders, was deels geïnspireerd op dat van het Lehrter Bahnhof in Berlijn, met een centraal raam in de vorm van een triomfboog, geflankeerd door twee kolommen.
Naarmate het verkeer rond het station intensiever werd, namen de verkeersproblemen toe; de vaak gesloten, gelijkvloerse overweg zorgde voor oponthoud terwijl de hectische situatie met trams en steeds meer auto's leidde tot ongelukken.
Versie 3: In 1955, toen de spoorlijn omhoog werd gebracht, werd het station van Margadant vervangen door een ander gebouw, ontworpen door H.G.J. Schelling. Het werd gekenmerkt door een grijze betonnen bouw, die in die jaren ook werd toegepast bij de stations van Arnhem, Enschede, Hengelo en Zutphen. Er waren veel pilaren in de hal en de gangen. Via een trap kon de hoofduitgang bereikt worden. Voor het doorgaande autoverkeer, dat direct voor het station langs reed, werd in de vroege jaren negentig een tunnel aangelegd.
Tot 1976 was Leiden een station aan de Oude Lijn waar alleen overgestapt kon worden op de Spoorlijn Woerden - Leiden. Maar met het gereedkomen van verbindingssporen (bij Station Den Haag Laan van NOI) tussen de Oude Lijn en het in 1973 geopende Station Den Haag Centraal werd de rol van station Leiden als overstapstation groter. Daar kwam nog de aanleg van de Schiphollijn bij, geopend in 1981, die na de indienststelling van de Westelijke tak van de Ringspoorbaan in 1986 een tweede verbinding gaf met Amsterdam Centraal, werd Leiden, ook voor de noordelijke richtingen, een belangrijk spoorwegknooppunt met veel overstappende reizigers. Door het drukke treinverkeer op de Schiphollijn was het traject Leiden – Den Haag een flessenhals geworden, zodat het viersporig werd gemaakt. Hierdoor werd een spooruitbreiding van het station noodzakelijk, die in 1995 werd uitgevoerd.
Versie 4: Gezicht op Station Leiden op 15 augustus 2012. Het is de huidige versie van het station. Het mag duidelijk waarom dit station in de volksmond de naam "het wasrek" kreeg.
Na de komst van de Schiphollijn werd het station van Schelling te klein bevonden voor het steeds verder groeiende aantal reizigers. Vooral de hal en de tunnel naar de perrons werden te krap. In 1996 werd een nieuw en het vierde stationsgebouw van Leiden opgeleverd. Het stationsgebouw is in 1987 ontworpen door NS-architect Harry Reijnders. Het voor die tijd futuristische ontwerp bestaat uit witte vakwerkconstructies. Kenmerkend is de entree, bestaande uit een gebogen witte schelp. Op 4 mei 1996 werd het officieel geopend.[2] Het was ontworpen volgens het Rail 21 concept waarbij hogesnelheidstreinen via twee passeersporen in het midden van het station met 160 km/h konden passeren.
Toen het nieuwe station werd geopend beweerde de gemeente dat haar station, in reizigersaantallen het vijfde van Nederland, recht had op de aanduiding Centraal station. NS besloot toen de vijf stations met de grootste reizigersaantallen (Amsterdam CS, Utrecht CS, Den Haag CS, Rotterdam CS en Leiden) de toevoeging 'Centraal' te geven. In 1997 werd het station Leiden Centraal gedoopt, de rest volgde op 29 mei 2000.
Versie 5: Dit is het huidige idee bij hoe het volgende station er uit zou moeten gaan zien. Bouw is gepland vanaf 2030, met oplevering vanaf 2040. Grappig detail is de terugkeer van de pilaar met stationsklok, dat we ook bij versie 3 van het station al zagen. En de boogramen uit de versies 1 en 2. We gaan het zien ...
Waar vind ik de cache?
Dit is een mini-multi. Kijk in de stationshal en zoek het hoogst aangegeven spoor-nummer (perron/platform nummer). Dat is A. Neem het gepubliceerde coördinaat van deze cache en voer een projectie uit onder een hoek van ((A*25)+1) graden over ((A*43)-5) meter.
Veel succes!
Over SideTracked Caches
🇳🇱 Deze cache maakt onderdeel uit van de SideTracked serie. Die is niet ontworpen om je naar een magische plaats met een prachtig uitzicht te brengen. Hij is vooral bedoeld als afleiding voor de vermoeide reiziger, maar ieder ander kan 'm ook vinden. Meer informatie kan gevonden worden op de SideTracked website.
🇬🇧 This cache belongs to the SideTracked series. It is not designed to take you to a magical place with a breath taking view. It's a distraction for the weary traveller, but anyone else can go and find it too. More Information can be found at the SideTracked Website.