LET OP; 

Deze cache is niet bereikbaar tussen zonsondergang en zonsopkomst, hou je aan de regels zodat we deze cache kunnen blijven bezoeken.

De cache ligt niet op, in of aan het kapel !!!!!!

Geologie en landschap

De gemeente Gulpen-Wittem ligt in het Zuid-Limburgse Heuvelland en heeft met haar glooiende landschap een voor Nederland uniek landschap. Nabij het dorp Gulpen stromen de riviertjes de Gulp en de Eyserbeek in de Geul. De Selzerbeek vloeit al eerder samen met de Geul. Deze riviertjes hebben brede beekdalen gevormd. Aan weerszijden daarvan liggen binnen Gulpen-Wittem de volgende plateaus: het Plateau van Margraten, het Plateau van Crapoel, het Plateau van Ubachsberg en een uitloper van het Plateau van Bocholtz.

Topografie

In de gemeente Gulpen-Wittem bevindt zich de meest zuidelijke plek (van het Europese deel) van Nederland, namelijk ter hoogte van grenspaal 12 tussen Sippenaeken en het kasteel van Beusdael. Weliswaar bevindt het zuidelijkste kerkdorp zich in de gemeente Eijsden-Margraten, maar de zuidelijkste plaats is de buurtschap Klein-Kullen ten zuiden van Epen. Gulpen-Wittem is momenteel een van de vier gemeenten in Nederland die zowel aan België als aan Duitsland grenzen.^[1] De andere gemeenten zijn Vaals, Sittard-Geleen en Echt-Susteren. Het is de enige Nederlandse gemeente die tegelijk aan Duitsland, Vlaanderen en Wallonië grenst.

Geschiedenis

Het grondgebied van de gemeente Gulpen-Wittem is al heel lang bewoond. In de Vijlenerbossen zijn ca. 7000 jaar oude grafheuvels gevonden uit de tijd van de Bandkeramische cultuur (zie Grafheuvels Vijlenerbos). Het gebied was in de Romeinse tijd zeker al in cultuur gebracht, hoewel sporen van Romeinse aanwezigheid tamelijk zeldzaam zijn.^[2] De Oude Akerweg - van oorsprong een Romeinse heerweg die van Maastricht naar Aken voerde - liep waarschijnlijk vanaf Scheulder via de onverharde Beversbergweg naar de Dorpsstraat in het centrum van Gulpen en vandaar via de Deken Schneiderstraat, Pinckersweg en de Gulperbergweg over de Gulperberg, en daarna afdalend via de Bergweg aansluitend op de Akerweg bij Partij en vandaar via de Gulkoelerweg naar Hilleshagen, waar de weg het tracé van de huidige Hilleshagerweg volgde naar Vijlen. Na de Romeinse tijd raakten grote delen van het in cultuur gebrachte land opnieuw bebost. In de vroege middeleeuwen werden voornamelijk de lager gelegen gebieden ontgonnen; in de periode 1000-1300 volgde de rest, ook de hoger gelegen plateaus.

In de late Middeleeuwen ontstonden in het gebied van het huidige Zuid-Limburg en het noorden van de provincie Luik het zogenaamde Land van 's-Hertogenrade, Land van Valkenburg en Land van Dalhem, elk weer samengesteld uit kleine heerlijkheden.^[3] Na de Limburgse Successieoorlog (1283-1288) kwamen het Hertogdom Limburg en het Land van ’s-Hertogenrade aan de hertog van Brabant, in de veertiende eeuw ook het Land van Valkenburg en het Land van Dalhem. De drie Landen van ’s-Hertogenrade, Valkenburg en Dalhem stonden samen bekend als de Landen van Overmaas, omdat zij vanuit Brabant gezien aan de overzijde (de oostelijke zijde) van de Maas lagen. Het Hertogdom Brabant, het Hertogdom Limburg en de Landen van Overmaas werden in de vijftiende eeuw onderdeel van de Bourgondische Nederlanden en vervolgens Habsburgse Nederlanden. Tussen de drie Landen van Overmaas lagen enkele heerlijkheden waarvan de soevereiniteit lang betwist was maar die zich na de zestiende eeuw als ‘vrije Rijksheerlijkheden’ onderdeel beschouwden van het Heilige Roomse Rijk.

Van het gebied van de huidige gemeente Gulpen-Wittem behoorde de heerlijkheid Gulpen en omgeving tot het Land van ’s-Hertogenrade en dus tot de Nederlanden, maar waren de heerlijkheden Wijlre, Wittem (met Eys, Mechelen, Epen, Wahlwiller en Nijswiller) en Slenaken Rijksheerlijkheden.

Na afloop van de Tachtigjarige Oorlog (1648) kwamen Spanje en de Republiek in het Partagetraktaat van 1661 een verdeling van de Landen van Overmaas overeen. Het Staatse deel van het Land van ’s-Hertogenrade bevatte Gulpen, Margraten en Vaals. De Rijksheerlijkheden Wijlre, Wittem en Slenaken waren niet bij de verdeling betrokken en bleven ‘Duits’. In 1732 wist de heer van Wittem, Ferdinand von Plettenberg [de], de heerlijkheid Wittem tot Rijksgraafschap te verheffen. Hij verwierf ook de heerlijke rechten van Gulpen en Slenaken, maar zijn zoon wist die niet te behouden.

De situatie in Gulpen, Wittem, Wijlre en Slenaken bleef bestaan tot de inlijving van de Zuidelijke Nederlanden, inclusief de Landen van Overmaas, bij de Franse Republiek in 1795. Het grootste deel van het gebied van de huidige provincies Nederlands- en Belgisch Limburg werd een nieuw Frans departement: Nedermaas (Meuse-Inférieure). Gulpen, Wijlre, Wittem en Slenaken werden communes (gemeenten) in het kanton Wittem, dat verder ook Margraten en Vaals omvatte. In 1802 werd het kanton uitgebreid met de communes Schin op Geul, Oud-Valkenburg, Strucht, Noorbeek en Mheer en heette toen kanton Gulpen, met Gulpen als hoofdplaats.

Vanaf 1815 werd het gebied als onderdeel van de provincie Limburg deel van het Koninkrijk der Nederlanden. Na de onafhankelijkheidsverklaring van België in 1830 behoorde dit deel van Limburg van 1830 tot 1839 officieel bij het koninkrijk België. Gulpen, Wijlre, Wittem en Slenaken vormden in de 19e en 20e eeuw zelfstandige gemeenten.

Bij de gemeentelijke herindeling van 1 januari 1982 werd de voormalige gemeente Wijlre bij Gulpen gevoegd en de voormalige gemeente Slenaken bij Wittem. De huidige gemeente is op 1 januari 1999 ontstaan uit de samenvoeging van de voormalige gemeenten Gulpen en Wittem. De twee fuserende gemeenten waren ongeveer even groot qua inwonertal (ca. 8000). Het gemeentehuis werd echter gevestigd in Gulpen, de grootste kern, in een voormalig kloostergebouw.

Moeder Godskapel

De Moeder Godskapel is een veldkapel in Eys in de Nederlands Zuid-Limburgse gemeente Gulpen-Wittem. De kapel staat ten westen van het dorp aan de Wittemerweg in een weiland en is markant aanwezig bij het binnen rijden van het dorp.

De kapel is gewijd aan Maria.

Geschiedenis

In 1696 werd de oorspronkelijke kapel gebouwd. Deze was gewijd aan Moeder Gods, waarvan een beeld in de kapel stond. In 1905 verkeerde de kapel in een zodanig slechte staat, dat deze uit veiligheidsredenen werd afgebroken. Sindsdien is het Moeder Gods-beeld spoorloos.

Tegenover de plaats van de oude kapel werd in een weiland een nieuwe kapel gebouwd, gewijd aan het H. Hart. Maar deze nieuwe kapel blijft in de volksmond nog steeds de 'Moeder-Godskapel' heten. De inscriptiesteen aan de gevel geeft het oorspronkelijke bouwjaar 1696 aan.

In 1980 werd de kapel grondig gerestaureerd, waarbij onder andere het dak werd vernieuwd.

Bouwwerk

De kapel is in Kunradersteen opgetrokken op een rechthoekig grondplan en wordt gedekt door een verzonken zadeldak. In de beide zijgevels is een spitsboogvenster met glas-in-lood aangebracht. De achtergevel en de frontgevel hebben schouderstukken en de frontgevel wordt getopt door een kruis. Hoog in de frontgevel zijn drie grote licht van kleurde zijnde natuurstenen blokken ingemetseld, waarbij op de in middelste smeedijzeren cijfers het jaartal 1696 prijkt. De frontgevel bevat verder de rondboogvormige toegang die wordt afgesloten met een zwart ijzeren hek

Van binnen is de kapel wit gepleisterd en tegen de achterwand is een altaar geplaatst. In de achterwand zijn drie spitsboogvormige nissen aangebracht waarin beelden geplaatst zijn. In de middelste nis staat een Heilig Hartbeeld, in de linker nis een beeld van Sint-Jozef en in de rechter nis een Mariabeeld van Onze-Lieve-Vrouw van Lourdes.