Tylman z Gameren (Tielman van Gameren; Tylman Gamerski; 1632-1706) był polskim architektem pochodzenia niderlandzkiego. Uważany jest za jednego z najważniejszych, czy wręcz najwybitniejszego, twórcę polskiego baroku.
Urodził się w Utrechcie jako syn krawca. Był uczniem Jacoba van Campena; odbył też podróż do Włoch, gdzie studiował rysunek, malarstwo, architekturę i inżynierię. Ok. 1662 roku przybył do Polski za sprawą marszałka wielkiego koronnego Stanisława Herakliusza Lubomirskiego, który zatrudnił go jako inżyniera wojskowego i architekta.
Był niezwykle cenionym architektem, a polscy arystokraci prześcigali się w zarzucaniu go zleceniami. Projektował dla Lubomirskich, Krasińskich, Radziejowskich, a nawet dla królowej Marii Kazimiery. Za panowania Michała Korybuta Wiśniowieckiego i Jana III Sobieskiego był już architektem królewskim. O jego pozycji świadczy nobilitacja w 1676 roku i małżeństwo ze szlachcianką Anną Komorowską. Jego status polskiego szlachcica potwierdził sejm w 1685 roku. Wtedy też przyjął polskie nazwisko Gamerski.
Tylman był twórcą niezwykle płodnym. Działał w nowoczesnym modelu, skupiając się na projektowaniu – jego projekty były już realizowane przez innych budowniczych. Zaprojektował około 70 znacznych budynków, nie licząc wielu pomniejszych. Pozostawił po sobie archiwum liczące ponad 1000 rysunków.
Tylman zmarł w Warszawie i został pochowany w nieistniejącym już kościele Dominikanów Obserwantów przy Krakowskim Przedmieściu. Dziś w tym miejscu stoi Pałac Staszica.
Do ważniejszych prac Tylmana w Warszawie należą:
- Kościół Sakramentek (św. Kazimierza) na Nowym Mieście
- Kościół Bernardynów (św. Antoniego) na Czerniakowie
- Pałac Krasińskich
- Pałac Czapskich (później przebudowany)
- Pałac Paca-Radziwiłłów (później przebudowany)
- Pałac Gnińskich
- Pałac Ossolińskich (później Brühla, nieistniejący)
- Łazienka Lubomirskiego (obecnie Pałac na Wyspie) oraz Ermitaż
Zadania:
By zalogować kesza, musisz wykonać zdjęcie na współrzędnych startowych z tablicą informacyjną MSI poświęconą Tylmanowi (obrazek powyżej), oraz na co najmniej dwóch spośród czterech waypointów. Na każdym zdjęciu muszą się znajdować:
- Wskazany obiekt
- Osoba logująca (pokazywanie twarzy nie jest obowiązkowe)
- Przedmiot z czytelnym nickiem osoby logującej (kartka, xWG itp.)
Log musi zawierać zatem co najmniej trzy zdjęcia. Logi nie spełniające wymagań będą usuwane bez ostrzeżenia.
Tylman van Gameren (Tielman van Gameren, Tylman Gamerski, 1632-1706) was a Polish architect of Dutch origin. He is considered one of the most important, or even the most prominent, creators of the Polish Baroque.
He was born in Utrecht as the son of a tailor. He was a student of Jacob van Campen; he also traveled to Italy, where he studied drawing, painting, architecture, and engineering. Around 1662, he arrived in Poland thanks to the Grand Marshal of the Crown, Stanisław Herakliusz Lubomirski, who hired him as a military engineer and architect.
He was a highly esteemed architect, and Polish aristocrats competed to shower him with commissions. He designed for the Lubomirski, Krasiński, and Radziejowski families, and even for Queen Marie Casimire. During the reigns of Michał Korybut Wiśniowiecki and John III Sobieski, he was already a royal architect. His high social status is evidenced by his ennoblement in 1676 and his marriage to a noblewoman, Anna Komorowska. His status as a Polish nobleman was confirmed by the Sejm in 1685. It was then that he adopted the Polish surname Gamerski.
Tylman was an incredibly prolific creator. He operated within a modern professional model, focusing purely on design – his plans were then executed by other builders. He designed around 70 major buildings, not counting many smaller ones. He left behind an archive of over 1,000 drawings.
Tylman died in Warsaw and was buried in the now-defunct Observant Dominican Church on Krakowskie Przedmieście. Today, the Staszic Palace stands on this site.
Tylman's most important works in Warsaw include:
- Church of the Sisters of the Holy Sacrament (St. Casimir's) in the New Town
- Bernardine Church (St. Anthony's) in Czerniaków
- Krasiński Palace
- Czapski Palace (later remodeled)
- Pac-Radziwiłł Palace (later remodeled)
- Gniński Palace
- Ossoliński Palace (later Brühl Palace, no longer existing)
- Lubomirski Bathhouse (now the Palace on the Isle) and the Hermitage
Tasks:
To log this cache, you must take a photo at the starting coordinates featuring the MSI (City Information System) board (picture above) dedicated to Tylman, as well as at least two of the four Waypoints. Each photo must include:
- The specified object
- The logging person (showing your face is not mandatory)
- An item with the clearly readable nickname of the logging person (a piece of paper, xWG wooden coin, etc.)
Therefore, the log must contain at least three photos. Logs that do not meet these requirements will be deleted without warning.
W nagrodę za zalogowanie, odpowiednio, 10, 20 lub 25 keszy z cyklu Warszawscy Architekci (wyłączając Adventure Labs), możesz umieścić w swoim profilu medal z wizerunkiem mojego ulubionego warszawskiego budowniczego. Użyj kodów zamieszczonych poniżej. Dziękuję i gratuluję!
Kody:
<a href="https://www.geocaching.com/plan/lists/BMACX5J"><img src="https://i.postimg.cc/MZcgk9PQ/Medal-X.png" style="width: 150px; height: 150px" alt="Warszawscy Architekci X" title="Warszawscy Architekci X"></a>
<a href="https://www.geocaching.com/plan/lists/BMACX5J"><img src="https://i.postimg.cc/g0kBgsLr/Medal-XX.png" style="width: 150px; height: 150px" alt="Warszawscy Architekci XX" title="Warszawscy Architekci XX"></a>
<a href="https://www.geocaching.com/plan/lists/BMACX5J"><img src="https://i.postimg.cc/SsYdPvSQ/Medal-XXV.png" style="width: 150px; height: 150px" alt="Warszawscy Architekci XXV" title="Warszawscy Architekci XXV"></a>
Virtual Rewards 5.0 - 2026-2027
This Virtual Cache is part of a limited release of Virtuals created between February 3, 2026 and February 3, 2027. Only 4,000 cache owners were given the opportunity to hide a Virtual Cache. Learn more about Virtual Rewards 5.0 on the Geocaching Blog.