#002 Szlak im. gen. Tadeusza Rozwadowskiego Mystery Cache

Stanisław Żółkiewski urodził się w 1547 roku w Turynce pod Lwowem w rodzinie szlacheckiej pieczętującej się herbem Lubicz. Odebrał wykształcenie humanistyczne i już jako młody człowiek związał się z dworem króla Zygmunta II Augusta. W 1573 roku uczestniczył w poselstwie do Francji po Henryka Walezego, zdobywając pierwsze doświadczenia dyplomatyczne. Po objęciu tronu przez Stefana Batorego został sekretarzem królewskim i rozpoczął współpracę z kanclerzem Janem Zamoyskim. U jego boku brał udział w wojnie z Gdańskiem oraz wyprawach przeciwko Moskwie, zdobywając doświadczenie w dowodzeniu i prowadzeniu działań wojennych.

Przełomowym wydarzeniem w jego karierze była bitwa pod Byczyną, podczas której został ciężko ranny w nogę. Odniesiona rana pozostawiła trwały ślad, jednak nie przerwała jego służby wojskowej. Wkrótce otrzymał urząd hetmana polnego koronnego i przez następne lata dowodził wojskami Rzeczypospolitej w walkach z Kozakami, Tatarami i Szwedami. Brał udział w stłumieniu powstania Semena Nalewajki, prowadził działania w Mołdawii oraz uczestniczył w wojnie ze Szwecją w Inflantach. W czasie rokoszu Zebrzydowskiego stanął po stronie króla i uczestniczył w zwycięskiej bitwie pod Guzowem.

Największy rozgłos przyniosła mu wojna z Moskwą. W 1610 roku dowodził wojskami Rzeczypospolitej w bitwie pod Kłuszynem, gdzie pokonał liczniejsze siły rosyjsko-szwedzkie. Zwycięstwo umożliwiło zajęcie Moskwy i doprowadziło do uznania królewicza Władysława za cara przez część bojarów. Po tych wydarzeniach został kanclerzem wielkim koronnym i hetmanem wielkim koronnym. Ostatnią kampanię odbył przeciwko wojskom Imperium Osmańskiego. Podczas odwrotu po bitwie pod Cecorą zginął w 1620 roku. Jego ciało zostało wykupione przez żonę i pochowane w kolegiacie św. Wawrzyńca w mieście Żółkiew.

1. Podaj nazwę bitwy, w której Stanisław Żółkiewski odniósł ranę skutkującą dożywotnim kalectwem.

2. Podaj nazwę bitwy z 1610 roku, w której dowodzone przez Stanisława Żółkiewskiego wojska rozbiły siły rosyjsko-szwedzkie.

3. W jakim mieście został pochowany Stanisław Żółkiewski?

4. Jakim herbem pieczętowała się rodzina Stanisława Żółkiewskiego?

Stanisław Żółkiewski was born in 1547 in Turynka, near Lviv, into a noble family bearing the Lubicz coat of arms. He received a humanistic education and, whilst still a young man, became associated with the court of King Sigismund II Augustus. In 1573, he took part in a diplomatic mission to France to meet Henry of Valois, gaining his first diplomatic experience. After Stefan Batory ascended the throne, he became royal secretary and began working alongside Chancellor Jan Zamoyski. At the latter’s side, he took part in the war against Gdańsk and in campaigns against Moscow, gaining experience in command and the conduct of military operations.

A turning point in his career was the Battle of Byczyna, during which he was seriously wounded in the leg. The injury left a lasting mark, but did not bring his military service to an end. He was soon appointed Crown Field Hetman and, over the following years, commanded the Polish-Lithuanian Commonwealth’s forces in battles against the Cossacks, Tatars and Swedes. He took part in the suppression of Severyn Nalyvaiko uprising, led operations in Moldavia and participated in the war against Sweden in Livonia. During the Zebrzydowski rebellion, he sided with the king and took part in the victorious Battle of Guzów.

It was the war with Moscow that brought him the greatest fame. In 1610, he commanded the Polish-Lithuanian Commonwealth’s forces at the Battle of Klushino, where he defeated the numerically superior Russian-Swedish forces. This victory made it possible to capture Moscow and led to Prince Władysław being recognised as tsar by some of the boyars. Following these events, he became Grand Chancellor of the Crown and Grand Hetman of the Crown. His final campaign was against the forces of the Ottoman Empire. He was killed in 1620 whilst retreating after the Battle of Cecora. His body was claimed by his wife and buried in the Collegiate Church of St Lawrence in the town of Żółkiew.

1. Name the battle in which Stanisław Żółkiewski sustained an injury that left him disabled for life.

2. Name the battle of 1610 in which the army commanded by Stanisław Żółkiewski routed the Russian-Swedish forces.

3. In which town was Stanisław Żółkiewski buried?

4. What was the coat of arms used by Stanisław Żółkiewski’s family?