#005 Szlak im. gen. Tadeusza Rozwadowskiego Mystery Cache

Tadeusz Kościuszko urodził się na poleskiej Mereczowszczyźnie w średnio zamożnej rodzinie szlacheckiej. Ponieważ rodzinny majątek miał przypaść jego starszemu bratu, młody Kościuszko musiał samodzielnie obrać drogę życiową i zdecydował się na karierę wojskową. Edukację rozpoczął w kolegium pijarów w Lubieszowie, po czym wstąpił do nowo utworzonej Szkoły Rycerskiej w Warszawie, gdzie zdobył gruntowne wykształcenie inżynieryjne. Dzięki królewskiemu stypendium kontynuował studia w Paryżu, zgłębiając tam tajniki fortyfikacji oraz rysunku.

Brak perspektyw służby w wojsku Rzeczypospolitej oraz osobiste niepowodzenia skłoniły go do wyjazdu za ocean, gdzie trwała wojna o niepodległość Stanów Zjednoczonych. Wstąpił na służbę do armii amerykańskiej, zyskując uznanie jako specjalista od umocnień ziemnych. Opracowane przez niego fortyfikacje pod Saratogą oraz umocnienia West Point znacząco przyczyniły się do sukcesów armii amerykańskiej, za co otrzymał awans na generała brygady. Po powrocie do kraju włączył się w reformowanie armii polskiej, a w czasie wojny w obronie Konstytucji 3 maja dowodził dywizją, zatrzymując wielokrotnie liczniejsze siły rosyjskie pod Zieleńcami i Dubienką.

Po drugim rozbiorze Rzeczypospolitej, który poważnie zagroził dalszemu istnieniu państwa, stanął na czele ogólnonarodowego powstania. Na rynku w Krakowie złożył przysięgę jako Najwyższy Naczelnik Siły Zbrojnej Narodowej. Aby przyciągnąć do walki chłopów, wydał uniwersał połaniecki, reformujący zasady poddaństwa. Choć pod Racławicami jego oddziały, wspierane przez kosynierów, odniosły zwycięstwo nad wojskami rosyjskimi, klęska pod Maciejowicami doprowadziła do jego uwięzienia w Petersburgu.

Po odzyskaniu wolności nie zdecydował się na stały powrót do ojczyzny znajdującej się pod rządami państw zaborczych. Resztę życia spędził na emigracji, zachowując dystans wobec polityki Napoleona i Aleksandra I. Zmarł w szwajcarskiej Solurze. Jego ciało sprowadzono następnie do kraju i pochowano w kryptach katedry na Wawelu.

1. Podaj nazwę formacji chłopskiej, która wsparła wojska regularne w bitwie pod Racławicami.

2. W jakim mieście Tadeusz Kościuszko złożył uroczystą przysięgę jako Najwyższy Naczelnik?

3. Jaki stopień wojskowy otrzymał bohater za swoje zasługi inżynieryjne podczas wojny w Ameryce Północnej? (dwa słowa)

4. Podaj nazwę państwa, w którym zmarł Tadeusz Kościuszko.

Tadeusz Kościuszko was born in the Mereczów region of Polesie into a moderately wealthy noble family. As the family estate was to pass to his elder brother, the young Kościuszko had to choose his own path in life and decided to pursue a military career. He began his education at the Piarist college in Lubieszów, after which he enrolled at the newly established School of Chivalry in Warsaw, where he received a thorough engineering education. Thanks to a royal scholarship, he continued his studies in Paris, where he delved into the secrets of fortification and drawing.

The lack of prospects for a military career in the Polish-Lithuanian Commonwealth, combined with personal setbacks, prompted him to set off across the Atlantic, where the American War of Independence was raging. He enlisted in the American army, gaining recognition as a specialist in earthworks. The fortifications he designed near Saratoga and the defences at West Point contributed significantly to the American army’s successes, for which he was promoted to brigadier general. Upon his return to Poland, he became involved in reforming the Polish army, and during the War of Defence of the Constitution of 3 May, he commanded a division, holding back vastly superior Russian forces at Zieleńce and Dubienka on numerous occasions.

Following the Second Partition of the Polish-Lithuanian Commonwealth, which posed a serious threat to the state’s very survival, he led a nationwide uprising. In Kraków’s Main Square, he took the oath of office as Supreme Commander of the National Armed Forces. To rally the peasants to the cause, he issued the Połaniec Proclamation, reforming the rules of serfdom. Although his troops, supported by scythemen, won a victory over the Russian army at Racławice, the defeat at Maciejowice led to his imprisonment in St Petersburg.

After regaining his freedom, he decided not to return permanently to his homeland, which was under the rule of the partitioning powers. He spent the rest of his life in exile, keeping his distance from the politics of Napoleon and Alexander I. He died in Solothurn, Switzerland. His body was subsequently brought back to Poland and buried in the crypts of Wawel Cathedral.

1. Name the peasant militia that supported the regular army at the Battle of Racławice.

2. In which city did Tadeusz Kościuszko take his solemn oath as Commander-in-Chief?

3. What military rank was the hero awarded for his engineering achievements during the war in North America? (two words)

4. Name the country in which Tadeusz Kościuszko died.