#009 Szlak im. gen. Tadeusza Rozwadowskiego Mystery Cache

Józef Antoni Poniatowski urodził się w 1763 roku w Wiedniu, w rodzinie wywodzącej się z polskiej i czesko-austriackiej arystokracji. Wychowanie w kosmopolitycznym środowisku ukształtowało jego wszechstronne umiejętności językowe. Zgodnie z tradycją rodzinną młody potomek rodu podjął naukę rzemiosła wojskowego, wstępując w 1780 roku do armii austriackiej. W armii awansował do stopnia pułkownika i wziął udział w wojnie austriacko-tureckiej, podczas której odniósł poważne rany.

Zmiana sytuacji politycznej w ojczyźnie sprawiła, że w 1789 roku, na wezwanie króla i sejmu, porzucił karierę cesarską dla służby w wojsku polskim. Jako dowódca zaangażował się w reformę sił zbrojnych. W czasie wojny polsko-rosyjskiej w 1792 roku stanął na czele wojsk koronnych. Przeprowadził udany odwrót z Kresów i odniósł zwycięstwo w bitwie pod Zieleńcami. Sukces ten przyczynił się do ustanowienia przez króla Stanisława Augusta orderu Virtuti Militari. Przystąpienie króla do konfederacji targowickiej skłoniło go jednak do złożenia dymisji i wyjazdu z kraju. Powrócił w 1794 roku, biorąc udział w insurekcji kościuszkowskiej jako ochotnik i dowodząc obroną Warszawy.

Po upadku państwa spędził lata w pruskiej Warszawie, prowadząc życie towarzyskie. Nowy etap aktywności przyniósł rok 1806, gdy objął zarząd nad milicją miejską, a następnie wszedł w sojusz z Napoleonem. Jako minister wojny i naczelny wódz armii Księstwa Warszawskiego dowodził wojskami w wojnie z Austrią w 1809 roku. Po bitwie pod Raszynem przeprowadził udaną kampanię, która doprowadziła do opanowania znacznej części Galicji. W 1812 roku wziął udział w wyprawie na Moskwę na czele V Korpusu Wielkiej Armii. Mimo odniesionych ran i klęski wyprawy pozostał wierny Napoleonowi. Podczas kampanii w Niemczech w 1813 roku Napoleon mianował go marszałkiem Francji. Był jedynym cudzoziemcem uhonorowanym tym najwyższym stopniem wojskowym we Francji. Zaledwie kilka dni później, osłaniając odwrót wojsk francuskich podczas bitwy pod Lipskiem, został śmiertelnie ranny i utonął w nurtach Elstery.

1. W jakim mieście urodził się Józef Poniatowski?

2. Jaki stopień wojskowy, jako jedyny cudzoziemiec, otrzymał bohater w 1813 roku od Napoleona?

3. Podaj nazwę miejscowości, pod którą wojska pod dowództwem Poniatowskiego stoczyły bitwę z Austriakami w 1809 roku.

4. Podaj nazwę rzeki, w której w 1813 roku zginął Józef Poniatowski.

Józef Antoni Poniatowski was born in 1763 in Vienna to a family with roots in the Polish and Czech-Austrian aristocracy. His upbringing in a cosmopolitan environment shaped his versatile linguistic skills. In keeping with family tradition, the young scion of the family began his military training, joining the Austrian army in 1780. The experience he gained there and his promotion to colonel led to his participation in the Austro-Turkish War, during which he sustained serious injuries.

Changes in the political situation in his homeland led him, in 1789, at the request of the king and the Sejm, to abandon his imperial career to serve in the Polish army. As a commander, he became involved in the reform of the armed forces. During the Polish–Russian War of 1792, he took command of the Crown Army. He carried out a successful retreat from the Eastern Borderlands and won the Battle of Zieleńce. This success contributed to King Stanisław August’s establishment of the Order of Virtuti Militari. However, the king’s accession to the Targowica Confederation prompted him to resign and leave the country. He returned in 1794, taking part in the Kościuszko Uprising as a volunteer and commanding the defence of Warsaw.

Following the collapse of the state, he spent several years in Prussian Warsaw, leading a social life. A new phase of activity began in 1806, when he took charge of the city militia and subsequently entered into an alliance with Napoleon. As Minister of War and Commander-in-Chief of the Army of the Duchy of Warsaw, he led the victorious war against Austria in 1809, successfully repelling the attack at Raszyn. In 1812, he took part in the campaign against Moscow at the head of the V Corps of the Grande Armée. Despite his injuries and the retreat, he remained loyal to the Emperor.During the campaign in Germany in 1813, Napoleon appointed him Marshal of France. He was the only foreigner to be honoured with this highest military rank in France. Just a few days later, whilst covering the retreat of the French troops during the Battle of Leipzig, he was mortally wounded and drowned in the currents of the Elster.

1. In which city was Józef Poniatowski born?

2. What military rank, as the only foreigner, did the hero receive from Napoleon in 1813?

3. Name the town near which Poniatowski’s troops fought a battle against the Austrians in 1809.

4. Name the river in which Józef Poniatowski died in 1813.