#014 Szlak im. generała Tadeusza Rozwadowskiego Mystery Cache

Józef Klemens Piłsudski przyszedł na świat w Zułowie na Wileńszczyźnie, dorastając w zamożnej rodzinie szlacheckiej o silnych tradycjach niepodległościowych. Po ukończeniu wileńskiego gimnazjum podjął studia medyczne w Charkowie, jednak jego edukację przerwało aresztowanie i pięcioletnie zesłanie na Syberię pod zarzutem udziału w spisku na życie cara. Powrót z wygnania skierował go ku działalności konspiracyjnej w Polskiej Partii Socjalistycznej, gdzie objął redakcję pisma „Robotnik”.

Rosnące przekonanie o konieczności walki zbrojnej doprowadziło do powołania pod jego kierownictwem Związku Strzeleckiego w Galicji. Wybuch I wojny światowej pozwolił na przekształcenie tych struktur w Pierwszą Kompanię Kadrową, a następnie w Legiony Polskie, na których czele brał udział w starciach z wojskami rosyjskimi. Gdy odmówił złożenia przysięgi na wierność centralnym mocarstwom, został osadzony przez Niemców w twierdzy w Magdeburgu.

Uwolnienie w listopadzie 1918 roku umożliwiło mu powrót do Warszawy, gdzie objął funkcję Naczelnika Państwa oraz Wodza Naczelnego. Przystąpił wówczas do tworzenia regularnego wojska, z którym przeprowadził wyprawę kijowską. Kulminacyjnym punktem zmagań o granice okazała się wojna z bolszewikami, podczas której osobiście dowodził kontrofensywą znad Wieprza, doprowadzając do zwycięstwa w Bitwie Warszawskiej. W uznaniu tych dokonań odebrał buławę pierwszego Marszałka Polski.

Po kilku latach wycofania z życia publicznego i pobytu w Sulejówku powrócił do czynnej polityki, przeprowadzając w maju 1926 roku zbrojny zamach stanu. W nowym układzie władzy objął stanowiska ministra spraw wojskowych oraz Generalnego Inspektora Sił Zbrojnych, decydując o kierunkach polityki zagranicznej i obronnej państwa aż do końca swoich dni. Zmarł w Warszawie z powodu choroby nowotworowej. Jego serce spoczęło na cmentarzu na Rossie w Wilnie, natomiast ciało zostało złożone w krypcie na Wawelu w Krakowie.

1. Podaj nazwę miejscowości, w której urodził się Józef Piłsudski.

2. Jakie pismo konspiracyjne redagował Józef Piłsudski po powrocie z wygnania na Syberii?

3. Nad jaką rzeką rozpoczęła się kontrofensywa wojskowa kierowana przez bohatera opisu?

4. W jakim mieście został pochowany Józef Piłsudski?

Józef Klemens Piłsudski was born in Zułów, in the Vilnius region, and grew up in a wealthy noble family with strong traditions of independence. After graduating from secondary school in Vilnius, he began studying medicine in Kharkiv, but his education was interrupted by his arrest and a five-year exile to Siberia on charges of involvement in a plot to assassinate the Tsar. His return from exile led him to underground activities within the Polish Socialist Party, where he took over the editorship of the magazine *Robotnik*.

A growing conviction that armed struggle was necessary led to the establishment, under his leadership, of the Rifle Association in Galicia. The outbreak of the First World War allowed these structures to be transformed into the First Cadet Company, and subsequently into the Polish Legions, at the head of which he took part in clashes with Russian forces. When he refused to swear an oath of allegiance to the Central Powers, he was imprisoned by the Germans in the fortress at Magdeburg.

His release in November 1918 enabled him to return to Warsaw, where he assumed the roles of Head of State and Commander-in-Chief. He then set about forming a regular army, with which he led the Kiev expedition. The culmination of the struggle for the borders was the war against the Bolsheviks, during which he personally commanded the counter-offensive from the Wieprz River, leading to victory in the Battle of Warsaw. In recognition of these achievements, he was awarded the mace of the first Marshal of Poland.

After several years of withdrawal from public life and a stay in Sulejówek, he returned to active politics, staging an armed coup d’état in May 1926. Under the new regime, he assumed the posts of Minister of Military Affairs and General Inspector of the Armed Forces, shaping the country’s foreign and defence policies until the end of his days. He died in Warsaw from cancer. His heart was laid to rest in the Rossa Cemetery in Vilnius, whilst his body was interred in the crypt at Wawel in Kraków.

1. Give the name of the town where Józef Piłsudski was born.

2. Which underground newspaper did Józef Piłsudski edit after returning from exile in Siberia?

3. On which river did the military counter-offensive led by the hero of the story begin?

4. In which city was Józef Piłsudski buried?