#052 Szlak im. generała Tadeusza Rozwadowskiego Mystery Cache

Wyprawa kijowska z 1920 roku była jedną z najważniejszych operacji wojny polsko-bolszewickiej. Jej celem było wyparcie wojsk bolszewickich z Ukrainy oraz stworzenie warunków do odbudowy niepodległego państwa ukraińskiego sprzymierzonego z Polską. Stała się ona istotnym etapem walk o kształt granic Europy Wschodniej po I wojnie światowej.

Tło i przyczyny konfliktu
Przed rozpoczęciem ofensywy Józef Piłsudski zawarł porozumienie z Symonem Petlurą, przywódcą Ukraińskiej Republiki Ludowej. Obie strony uzgodniły współpracę przeciwko bolszewikom, którzy kontrolowali znaczną część Ukrainy. Polska liczyła na utworzenie państwa oddzielającego ją od Rosji, natomiast władze ukraińskie dążyły do odzyskania utraconej niepodległości.

Siły stron i przygotowania
Strona polsko-ukraińska zmobilizowała do tej operacji około 60 tysięcy żołnierzy Wojska Polskiego, wspieranych przez niespełna 4 tysiące żołnierzy ukraińskich pod dowództwem generała Mychajły Omelianowicza-Pawlenki. Wojska te podzielono na trzy armie frontowe. Przeciwnikiem były sowieckie Dwunasta i Czternasta Armia Frontu Południowo-Zachodniego, liczące początkowo znacznie mniej żołnierzy, lecz dysponujące silnym zapleczem rezerwowym.

Przebieg starcia i kluczowe manewry
Ofensywa rozpoczęła się 25 kwietnia 1920 roku. Wojska polskie szybko przełamały obronę przeciwnika i zajęły kolejne ważne ośrodki komunikacyjne, w tym Żytomierz i Koziatyn. Następnie główne siły skierowały się na Kijów. Uderzenie prowadzone przez 3. Armię Edwarda Rydza-Śmigłego pozwoliło opanować miasto po wycofaniu się większości wojsk bolszewickich. Po zajęciu Kijowa utworzono przyczółek na wschodnim brzegu Dniepru, aby zabezpieczyć zdobycze ofensywy. Wkrótce jednak Armia Czerwona rozpoczęła kontruderzenie, a działania wojsk Siemiona Budionnego zagroziły polskim liniom komunikacyjnym, zmuszając dowództwo do odwrotu.

Wynik bitwy i bezpośrednie skutki
Zajęcie Kijowa zakończyło się taktycznym sukcesem i uroczystą defiladą zwycięskich wojsk w dniu 9 maja. Sukces ten okazał się jednak przejściowy, ponieważ bolszewicy zdołali wycofać większość sił bez ich całkowitego unicestwienia, a ludność ukraińska nie podjęła masowej mobilizacji. Już pod koniec maja sowiecka kontrofensywa zmusiła siły sprzymierzone do odwrotu.

1. Podaj nazwisko przywódcy Ukraińskiej Republiki Ludowej, który współpracował z Polską przed rozpoczęciem ofensywy?

2. Podaj nazwę miasta zajętego przez wojska polskie po głównym uderzeniu 3. Armii.

3. Jaką rzekę przekroczyły wojska polskie, tworząc przyczółek zabezpieczający zdobycze ofensywy?

4. Podaj nazwisko dowódcy wojsk, których działania zagroziły polskim liniom komunikacyjnym podczas kontruderzenia Armii Czerwonej.

The 1920 Kiev Expedition was one of the most significant operations of the Polish-Bolshevik War. Its objective was to drive Bolshevik forces out of Ukraine and create the conditions for the restoration of an independent Ukrainian state allied with Poland. It became a crucial stage in the struggle to shape the borders of Eastern Europe after World War I.

Conflict Background
Before launching the offensive, Józef Piłsudski reached an agreement with Symon Petlura, the leader of the Ukrainian People’s Republic. Both sides agreed to cooperate against the Bolsheviks, who controlled a significant part of Ukraine. Poland hoped to create a state separating it from Russia, while the Ukrainian authorities sought to regain their lost independence.

Force Preparation
The Polish-Ukrainian side mobilized approximately 60,000 soldiers of the Polish Army for this operation, supported by just under 4,000 Ukrainian soldiers under the command of General Mykhailo Omelianovych-Pavlenko. These forces were divided into three front armies. Their opponents were the Soviet 12th and 14th Armies of the Southwestern Front, which initially had significantly fewer soldiers but possessed strong reserve forces.

Battle Progress
The offensive began on April 25, 1920. Polish forces quickly broke through the enemy’s defenses and captured key transportation hubs, including Zhytomyr and Koziatyn. The main forces then advanced on Kyiv. The assault led by Edward Rydz-Śmigły’s 3rd Army allowed the city to be secured after the withdrawal of most Bolshevik troops. Following the capture of Kyiv, a bridgehead was established on the eastern bank of the Dnieper to secure the gains of the offensive. Soon, however, the Red Army launched a counterattack, and the actions of Semyon Budyonny’s forces threatened Polish lines of communication, forcing the command to retreat.

Battle Aftermath
The capture of Kyiv culminated in a tactical success and a ceremonial parade of the victorious troops on May 9. This success, however, proved to be short-lived, as the Bolsheviks managed to withdraw most of their forces without being completely annihilated, and the Ukrainian population did not undertake a mass mobilization. By the end of May, a Soviet counteroffensive forced the Allied forces to retreat.

1. Name the leader of the Ukrainian People’s Republic who cooperated with Poland before the offensive began.

2. Name the city captured by Polish troops following the main assault by the 3rd Army.

3. Which river did Polish troops cross to establish a bridgehead securing the gains of the offensive?

4. State the name of the commander of the forces whose actions threatened Polish lines of communication during the Red Army’s counter-offensive.