#054 Szlak im. generała Tadeusza Rozwadowskiego Mystery Cache

Bitwa pod Komarowem, stoczona 31 sierpnia 1920 roku, stanowiła kluczowy punkt zwrotny na południowym froncie wojny polsko-bolszewickiej i zapisała się jako największe starcie kawalerii w tym konflikcie.

Tło i przyczyny konfliktu
W sierpniu 1920 roku, po nieudanych próbach zdobycia Lwowa, sowiecka 1. Armia Konna pod dowództwem Siemiona Budionnego otrzymała rozkaz marszu na północ w celu wsparcia Frontu Zachodniego. Sowiecka formacja zmierzała w kierunku Lublina, planując po drodze opanowanie Zamościa. Polskie dowództwo podjęło decyzję o wykorzystaniu tego manewru do osaczenia i rozbicia sił przeciwnika poprzez skoordynowane uderzenie piechoty i jazdy.

Siły stron i przygotowania
Do realizacji operacji wyznaczono Grupę Pościgową generała Stanisława Hallera, w skład której wchodziła 1. Dywizja Jazdy dowodzona przez pułkownika Juliusza Rómmla. Strona polska dysponowała w rejonie starcia siłami liczącymi około 1500 żołnierzy, 70 karabinów maszynowych oraz 16 dział. Sowiecka Konarmia posiadała znaczną przewagę liczebną, wprowadzając do walki ponad 6000 żołnierzy wspieranych przez około 350 karabinów maszynowych i blisko 50 dział.

Przebieg starcia i kluczowe manewry
Walki rozpoczęły się rano u zachodniego krańca bagien komarowskich we wsi Wolica Śniatycka, gdzie polska 7. Brygada Jazdy opanowała wzgórze numer 255. Chcąc uniknąć okrążenia, Budionny rozkazał swoim dywizjom uderzenie w rozbieżnych kierunkach. Na tyły wojsk sowieckich uderzył polski batalion szturmowy kapitana Stanisława Maczka. W pierwszej fazie dnia pułki 7. Brygady ucierpiały podczas konnych szarż na 11. Dywizję Kawalerii. Sytuację zmieniło wejście do walki 6. Brygady Jazdy, której atak zmusił przeciwnika do odwrotu. Około godziny 17:00 Sowieci wyprowadzili kontruderzenie siłami 6. Dywizji Kawalerii. Ostateczny wynik starcia rozstrzygnął manewr rotmistrza Kornela Krzeczunowicza, który poprowadził brawurową szarżę 8. pułku ułanów, wbijając się w ugrupowanie przeciwnika i zmuszając je do ucieczki.

Wynik bitwy i bezpośrednie skutki
Zapadający zmrok oraz zmęczenie żołnierzy uniemożliwiły Polakom podjęcie pościgu. Mimo że część sił sowieckich zdołała się przebić przez pierścień okrążenia, potencjał bojowy 1. Armii Konnej został bezpowrotnie złamany. Formacja straciła dwie trzecie swojego stanu osobowego, a jej straty wyniosły około 4000 żołnierzy. Strona polska odnotowała około 300 zabitych i rannych oraz 500 koni. Konarmia straciła zdolność do prowadzenia działań ofensywnych i niespełna miesiąc później została trwale wycofana z frontu polskiego.

1. Podaj nazwę miasta, którego opanowanie po drodze do Lublina planowali Sowieci.

2. Podaj nazwisko dowódcy, który stał na czele polskiej 1. Dywizji Jazdy podczas opisywanej bitwy.

3. Podaj numer wzgórza opanowanego w porannych walkach przez 7. Brygadę Jazdy.

4. Jakie nazwisko nosił rotmistrz, którego manewr szarży 8. pułku ułanów rozstrzygnął ostateczny wynik starcia?

The Battle of Komarów, fought on August 31, 1920, marked a crucial turning point on the southern front of the Polish-Bolshevik War and went down in history as the largest cavalry engagement of that conflict.

Conflict Background
In August 1920, following unsuccessful attempts to capture Lviv, the Soviet 1st Cavalry Army, under the command of Semyon Budyonny, received orders to march north to support the Western Front. The Soviet formation was heading toward Lublin, planning to capture Zamość along the way. The Polish command decided to exploit this maneuver to encircle and rout the enemy forces through a coordinated strike by infantry and cavalry.

Force Preparation
General Stanisław Haller’s Pursuit Group was assigned to carry out the operation; it consisted of the 1st Cavalry Division, commanded by Colonel Juliusz Rómmel. The Polish side had forces numbering approximately 1,500 soldiers, 70 machine guns, and 16 artillery pieces in the area of the clash. The Soviet Army held a significant numerical advantage, deploying over 6,000 soldiers supported by approximately 350 machine guns and nearly 50 artillery pieces.

Battle Progress
Fighting began in the morning at the western edge of the Komarów Marshes in the village of Wolica Śniatycka, where the Polish 7th Cavalry Brigade captured Hill 255. Seeking to avoid being surrounded, Budyonny ordered his divisions to attack in divergent directions. Captain Stanisław Maczek’s Polish assault battalion struck the rear of the Soviet forces. Early in the day, the regiments of the 7th Brigade suffered heavy losses during mounted charges against the 11th Cavalry Division. The situation changed when the 6th Cavalry Brigade entered the fray; its attack forced the enemy to retreat. Around 5:00 p.m., the Soviets launched a counterattack with forces from the 6th Cavalry Division. The final outcome of the clash was decided by a maneuver led by Captain Kornel Krzeczunowicz, who commanded a daring charge by the 8th Uhlan Regiment, breaking through the enemy formation and forcing them to flee.

Battle Aftermath
The onset of darkness and the soldiers’ exhaustion prevented the Poles from pursuing the enemy. Although part of the Soviet forces managed to break through the encirclement, the combat effectiveness of the 1st Cavalry Army was irrevocably shattered. The formation lost two-thirds of its personnel, with casualties amounting to approximately 4,000 soldiers. The Polish side recorded about 300 killed and wounded, as well as 500 horses. The Cavalry Army lost its ability to conduct offensive operations and, less than a month later, was permanently withdrawn from the Polish front.

1. Name the city that the Soviets planned to capture on their way to Lublin.

2. Provide the name of the commander who led the Polish 1st Cavalry Division during the battle described.

3. What was the number of the hill captured by the 7th Cavalry Brigade during the morning fighting?

4. What was the name of the cavalry captain whose charge by the 8th Uhlan Regiment decided the final outcome of the battle?