#055 Szlak im. generała Tadeusza Rozwadowskiego Mystery Cache

Bitwa nad Niemnem była decydującym starciem wojny polsko-bolszewickiej i przesądziła o ostatecznym niepowodzeniu planów Armii Czerwonej wobec Polski. Rozegrała się we wrześniu 1920 roku w rejonie Grodna i Niemna, stanowiąc kontynuację działań rozpoczętych po zwycięstwie wojsk polskich w Bitwie Warszawskiej.

Tło i przyczyny konfliktu
Sukces Wojska Polskiego w Bitwie Warszawskiej w sierpniu 1920 roku odebrał Armii Czerwonej inicjatywę strategiczną, lecz nie rozbił całkowicie jej sił. Dowódca Frontu Zachodniego, Michaił Tuchaczewski, wycofał swoje wojska na linię Niemna i Szczary, zamierzając przeprowadzić nową ofensywę w głąb Polski. Józef Piłsudski dostrzegł konieczność stoczenia kolejnej walnej bitwy, aby uniemożliwić przeciwnikowi reorganizację jednostek.

Siły stron i przygotowania
Do przeprowadzenia operacji wyznaczono polską 2. Armię generała Edwarda Śmigłego-Rydza oraz 4. Armię generała Leonarda Skierskiego, liczące łącznie około 67 tysięcy żołnierzy. Strona bolszewicka skoncentrowała siły liczące około 73 tysiące ludzi pod dowództwem Tuchaczewskiego. Polski plan zakładał związanie głównych sił przeciwnika uderzeniem na Grodno i Wołkowysk, podczas gdy wydzielona Grupa Manewrowa miała potajemnie obejść pozycje bolszewickie od północy przez terytorium Litwy i wyjść na ich głębokie tyły w rejonie Lidy.

Przebieg starcia i kluczowe manewry
Działania rozpoczęły się 20 września 1920 roku polskim atakiem w kierunku Grodna. Wywiązany tam zacięty bój zaangażował odwody Tuchaczewskiego, który błędnie uznał to uderzenie za główną oś polskiej ofensywy. Sowiecka koncentracja wokół miasta pozwoliła polskiej Grupie Manewrowej na bezprzeszkodowe sforsowanie Niemna w Druskiennikach po wcześniejszym rozbiciu oddziałów litewskich pod Sejnami. Gdy Tuchaczewski nakazał odwrót, polskie kolumny odcięły drogę wycofującej się 3. Armii Władimira Łazariewicza. Nastąpiły walki pod Raduniem oraz zdobycie Lidy przez piechotę legionową i jazdę.

Wynik bitwy i bezpośrednie skutki
Starcie zakończyło się pełnym zwycięstwem Wojska Polskiego. Front Zachodni przestał stanowić zagrożenie militarne, tracąc około 40 tysięcy jeńców oraz znaczne ilości sprzętu. Sukces ten ostatecznie zniweczył bolszewickie plany podboju Polski i wpłynął bezpośrednio na przebieg rokowań pokojowych w Rydze, zmuszając delegację sowiecką do ustępstw terytorialnych i wyznaczenia nowej granicy państwowej.

1. W kierunku jakiego miasta nastąpił polski atak rozpoczęty 20 września 1920 roku?

2. Podaj nazwisko dowódcy radzieckiej 3. Armii, której drogę wycofania odcięły polskie kolumny.

3. W jakiej miejscowości polskie siły sforsowały Niemen po rozbiciu oddziałów litewskich?

4. W jakim mieście toczyły się rokowania pokojowe wspomniane w tekście?

The Battle of the Niemen was the decisive engagement of the Polish-Bolshevik War and sealed the ultimate failure of the Red Army’s plans against Poland. It took place in September 1920 in the region of Grodno and the Niemen River, continuing the operations that began after the Polish Army’s victory in the Battle of Warsaw.

Conflict Background
The Polish Army’s success in the Battle of Warsaw in August 1920 deprived the Red Army of the strategic initiative, but did not completely crush its forces. The commander of the Western Front, Mikhail Tukhachevsky, withdrew his troops to the Niemen and Szczara rivers, intending to launch a new offensive deep into Poland. Józef Piłsudski recognized the need to fight another major battle to prevent the enemy from reorganizing its units.

Force Preparation
General Edward Śmigły-Rydz’s Polish 2nd Army and General Leonard Skierski’s 4th Army, numbering a total of approximately 67,000 soldiers, were assigned to carry out the operation. The Bolshevik side concentrated forces numbering approximately 73,000 men under the command of Tukhachevsky. The Polish plan called for tying down the enemy’s main forces with an attack on Grodno and Volkovysk, while a separate Maneuver Group was to secretly outflank the Bolshevik positions from the north through Lithuanian territory and penetrate deep into their rear in the Lida area.

Battle Progress
Operations began on September 20, 1920, with a Polish attack toward Grodno. The fierce battle that ensued there drew in Tukhachevsky’s reserves, as he mistakenly identified this strike as the main axis of the Polish offensive. The Soviet concentration around the city allowed the Polish Maneuver Group to cross the Niemen River unopposed at Druskininkai after first routing Lithuanian units near Sejny. When Tukhachevsky ordered a retreat, Polish columns cut off the retreating 3rd Army commanded by Vladimir Lazarevich. Fighting ensued near Radun, and Lida was captured by the Legion infantry and cavalry.

Battle Aftermath
The battle ended in a complete victory for the Polish Army. The Western Front ceased to pose a military threat, having lost approximately 40,000 prisoners of war and significant amounts of equipment. This success ultimately thwarted the Bolsheviks’ plans to conquer Poland and directly influenced the course of the peace negotiations in Riga, forcing the Soviet delegation to make territorial concessions and establish a new state border.

1. Toward which city did the Polish attack, launched on September 20, 1920, proceed?

2. Name the commander of the Soviet 3rd Army, whose retreat was cut off by Polish columns.

3. In which town did Polish forces cross the Niemen River after routing the Lithuanian units?

4. In which city did the peace negotiations mentioned in the text take place?