#056 Szlak im. generała Tadeusza Rozwadowskiego Mystery Cache

Obrona Westerplatte była pierwszą bitwą II wojny światowej i jednym z najbardziej rozpoznawalnych starć kampanii polskiej 1939 roku. Walki toczyły się od 1 do 7 września na terenie Wojskowej Składnicy Tranzytowej na Westerplatte w Wolnym Mieście Gdańsku. Starcie miało znaczenie przede wszystkim jako początek niemieckiej agresji na Polskę oraz przykład długotrwałego oporu niewielkiego garnizonu wobec liczniejszego przeciwnika.

Tło i przyczyny konfliktu
Powstanie Wojskowej Składnicy Tranzytowej na półwyspie Westerplatte było bezpośrednią konsekwencją decyzji Ligi Narodów, która przyznała Polsce ten teren w celu przeładunku broni i amunicji. Utworzenie polskiej eksklawy w Wolnym Mieście Gdańsku wynikało z konieczności zabezpieczenia dostępu do portu, który w trakcie wcześniejszego konfliktu z bolszewikami był blokowany przez niemieckich dokerów. Narastające dążenia ekspansjonistyczne III Rzeszy doprowadziły w 1939 roku do podjęcia decyzji o likwidacji placówki drogą militarną.

Siły stron i przygotowania
Polska załoga pod dowództwem majora Henryka Sucharskiego i jego zastępcy kapitana Franciszka Dąbrowskiego liczyła 1 września 1939 roku 201 żołnierzy oraz 7 cywilów. Obrońcy potajemnie wznieśli 5 betonowych wartowni, koszary i sieć placówek polowych. Ich uzbrojenie składało się z karabinów, około czterdziestu karabinów maszynowych, dwóch działek przeciwpancernych, armaty polowej kalibru 75 mm oraz czterech moździerzy. Przeciwko nim Niemcy skierowali pancernik „Schleswig-Holstein” wyposażony w działa kalibru 280 mm, kompanię szturmową Kriegsmarine, formacje policji i SS, a także lotnictwo.

Przebieg starcia i kluczowe manewry
Atak rozpoczął się 1 września o godzinie 4.48 od ostrzału artyleryjskiego z pancernika, który zniszczył bramę kolejową. Polskie karabiny i działo polowe skutecznie odparły pierwsze uderzenie piechoty na placówkę „Prom”. Kolejne natarcia z lądu również załamały się w ogniu obrońców, co skłoniło Niemców do przeprowadzenia zmasowanego nalotu 47 bombowców Ju 87 w dniu 2 września. Bomby zniszczyły wówczas wartownię nr 5. W kolejnych dniach niemieckie dowództwo wstrzymało ataki od strony morza i próbowało wypalić las za pomocą wtaczanych torami kolejowymi cystern z benzolem, jednak polski ostrzał uniemożliwił realizację tego manewru. 7 września niemiecka artyleria zniszczyła wartownię nr 2.

Wynik bitwy i bezpośrednie skutki
Z powodu wyczerpania zapasów, braku wody, obecności kilkudziesięciu rannych oraz faktu, że dalsza obrona nie mogła już liczyć na odsiecz, major Sucharski podjął decyzję o kapitulacji, która nastąpiła 7 września o godzinie 10.15. W trakcie siedmiodniowych walk śmierć poniosło piętnastu polskich żołnierzy. W uznaniu dla postawy obrońców niemieckie dowództwo pozwoliło majorowi Sucharskiemu zachować szablę w niewoli.

1. Podaj nazwisko kapitana, który pełnił funkcję zastępcy komendanta składnicy.

2. Ile minut po godzinie czwartej rano pancernik „Schleswig-Holstein” faktycznie otworzył ogień 1 września?

3. Która polska placówka polowa odparła pierwsze niemieckie uderzenie piechoty?

4. Podaj numer wartowni, która została zniszczona jako pierwsza w wyniku niemieckiego nalotu bombowego?

The defense of Westerplatte was the first battle of World War II and one of the most recognizable engagements of the Polish Campaign of 1939. The fighting took place from September 1 to 7 at the Military Transit Depot on Westerplatte in the Free City of Gdańsk. The clash was significant primarily as the beginning of the German invasion of Poland and as an example of the prolonged resistance of a small garrison against a numerically superior enemy.

Conflict Background
The establishment of the Military Transit Depot on the Westerplatte peninsula was a direct consequence of a decision by the League of Nations, which granted Poland this territory for the transshipment of weapons and ammunition. The creation of a Polish exclave within the Free City of Gdańsk stemmed from the need to secure access to the port, which had been blocked by German dockworkers during an earlier conflict with the Bolsheviks. The Third Reich’s growing expansionist ambitions led to the decision in 1939 to eliminate the outpost by military means.

Force Preparation
On September 1, 1939, the Polish garrison, under the command of Major Henryk Sucharski and his deputy, Captain Franciszek Dąbrowski, numbered 201 soldiers and 7 civilians. The defenders secretly erected five concrete guard posts, barracks, and a network of field outposts. Their arsenal consisted of rifles, about forty machine guns, two anti-tank guns, a 75-mm field gun, and four mortars. The Germans deployed the battleship “Schleswig-Holstein,” equipped with 280-mm guns, a Kriegsmarine assault company, police and SS units, as well as the air force, against them.

Battle Progress
The attack began on September 1 at 4:48 a.m. with an artillery barrage from the battleship, which destroyed the railroad gate. Polish rifles and the field gun effectively repelled the first infantry assault on the “Prom” outpost. Subsequent land assaults also collapsed under the defenders’ fire, prompting the Germans to launch a massive air raid with 47 Ju 87 bombers on September 2. The bombs destroyed Guardhouse No. 5. In the days that followed, the German command suspended attacks from the sea and attempted to burn down the forest using benzene-filled tank cars rolled in along the railroad tracks, but Polish artillery fire prevented this maneuver from being carried out. On September 7, German artillery destroyed Guardhouse No. 2.

Battle Aftermath
Due to depleted supplies, a lack of water, the presence of several dozen wounded soldiers, and the fact that the defenders could no longer count on reinforcements, Major Sucharski decided to surrender, which took place on September 7 at 10:15 a.m. Fifteen Polish soldiers were killed during the seven days of fighting. In recognition of the defenders’ courage, the German command allowed Major Sucharski to keep his saber while in captivity.

1. Name the captain who served as deputy commander of the depot.

2. How many minutes past 4:00 a.m. did the battleship “Schleswig-Holstein” actually open fire on September 1?

3. Which Polish field post repelled the first German infantry attack?

4. Provide the number of the guardhouse that was the first to be destroyed during the German air raid.