#067 Szlak im. generała Tadeusza Rozwadowskiego Mystery Cache

Akcja „Wieniec” była pierwszą operacją Armii Krajowej wymierzoną w niemiecki transport kolejowy na okupowanych ziemiach polskich. Sukces tego uderzenia udowodnił zdolności bojowe struktur podziemnych w zakresie paraliżowania kluczowych arterii zaopatrzeniowych przeciwnika.

Tło i przyczyny konfliktu
W 1942 roku dowództwo Armii Krajowej zdecydowało się zwiększyć intensywność działań sabotażowych przeciwko Niemcom. Rosnące znaczenie transportu kolejowego dla prowadzenia wojny na Wschodzie sprawiło, że warszawski węzeł kolejowy stał się ważnym celem. Zgoda na przeprowadzenie operacji została wydana przez gen. Władysława Sikorskiego, a przygotowania rozpoczęto z inicjatywy gen. Stefana Roweckiego.

Siły stron i przygotowania
Do wykonania zadania wyznaczono około 40 żołnierzy podzielonych na osiem grup saperskich. Dowództwo operacji powierzono Zbigniewowi Lewandowskiemu. Oddziały podzielono na dwa zgrupowania działające po obu stronach Wisły. Starannie rozpoznano cele i przygotowano materiały wybuchowe, aby jednocześnie uderzyć w kilka kluczowych linii kolejowych.

Przebieg starcia i kluczowe manewry
Wobec ustania bombardowań lotniczych dowództwo wyznaczyło termin uderzenia na noc z 7 na 8 października 1942 roku. Siły podzielono na dwie grupy. Zgrupowanie prawobrzeżne zainicjowało uderzenia, doprowadzając do wysadzenia torowisk w kierunkach Małkini, Dęblina, Siedlec i Działdowa. Zgrupowanie lewobrzeżne rozpoczęło manewry później, niszcząc linie w rejonie Włoch, Warszawy Zachodniej oraz Pyr. Jeden z patroli na tym odcinku poniósł niepowodzenie - nie udało mu się wysadzić rozgałęzienia w stronę Skierniewic.

Wynik bitwy i bezpośrednie skutki
Operacja zakończyła się technicznym powodzeniem, powodując całkowitą blokadę warszawskiego węzła kolejowego do godzin południowych kolejnego dnia oraz uszkodzenie taboru. Polskie patrole wykonały zadania bez strat własnych. W odwecie za sabotaż władze niemieckie nasiliły terror wobec ludności cywilnej, przeprowadzając masowe egzekucje więźniów Pawiaka.

1. Podaj nazwisko dowódcy, który wydał formalną zgodę na przeprowadzenie podziemnej operacji dywersyjnej.

2. Ile patroli saperskich zostało wyznaczonych do zniszczenia torów na liniach wylotowych?

3. W kierunku jakiego miasta patrol saperów poniósł niepowodzenie podczas próby wysadzenia rozgałęzienia kolejowego?

4. Kto był bezpośrednio odpowiedzialny za akcję i dowodzenie całością uderzenia?

Operation ‘Wieniec’ was the Home Army’s first operation targeting German rail transport in the occupied Polish territories. The success of this strike demonstrated the combat capabilities of the underground networks in paralysing the enemy’s key supply routes.

Conflict Background
In 1942, the Home Army command decided to step up the intensity of its sabotage operations against the Germans. The growing importance of rail transport for the war effort on the Eastern Front meant that the Warsaw railway junction had become a key target. Authorisation for the operation was granted by General Władysław Sikorski, and preparations began on the initiative of General Stefan Rowecki.

Force Preparation
Around 40 soldiers, divided into eight sapper groups, were assigned to carry out the task. Command of the operation was entrusted to Zbigniew Lewandowski. The units were divided into two groups operating on either side of the Vistula. The targets were carefully reconnoitred and explosives prepared so that several key railway lines could be struck simultaneously.

Battle Progress
With the aerial bombardments having ceased, the command set the date for the attack as the night of 7–8 October 1942. The forces were divided into two groups. The right-bank group initiated the attacks, resulting in the destruction of railway tracks in the directions of Małkinia, Dęblin, Siedlce and Działdowo. The left-bank group began its operations later, destroying lines in the areas of Włochy, Warsaw West and Pyr. One of the patrols in this sector failed, as it was unable to blow up the branch line towards Skierniewice.

Battle Aftermath
The operation was a technical success, bringing the Warsaw railway junction to a complete standstill until midday the following day and causing damage to the rolling stock. The Polish patrols carried out their tasks without suffering any casualties of their own. In retaliation for the sabotage, the German authorities intensified their terror campaign against the civilian population, carrying out mass executions of prisoners at Pawiak.

1. Provide the name of the commander who gave formal approval for the underground sabotage operation.

2. How many sapper patrols were assigned to destroy the tracks on the outbound lines?

3. Towards which town did a sapper patrol fail in its attempt to blow up a railway junction?

4. Who was directly responsible for the operation and for commanding the entire strike?