This Earthcache takes you to the Arben Zylyftari Memorial in Berat. With the help of this Earthcache you will learn about igneous rocks and granite in Albania.
Ky EarthCache ju çon te Memoriali Arben Zylyftari në Berat. Me ndihmën e këtij EarthCache-i do të mësoni për shkëmbinjtë magmatikë dhe granitin në Shqipëri.
Logging Tasks
- Look closely at the granite that makes up the pedestal of the statue. What colours can you see? What is the percentage of each colour? How big are the crystals?
- Is granite an intrusive or extrusive rock? Why?
- Taking into account your answers for question #1 as well as the information provided in the listing, tell me which minerals are most likely responsible for the colours of the granite.
- Additionally, please take a picture of yourself, your GPS or something that belongs to you near the coordinates and attach it to your log.
Please send me the answers to the questions via the Message Center. After that you can log your find immediately. I will try to answer you as soon as possible. :)
Have fun!
Joskaranch
Logging Tasks
- Shikoni me kujdes granitin që përbën bazamentin e statujës. Çfarë ngjyrash mund të shihni? Sa të mëdha janë kristalet?
- A është graniti një shkëmb intruziv apo ekstruziv? Pse?
- Duke marrë parasysh përgjigjet tuaja për pyetjen nr. 1, si edhe informacionin e dhënë në listing, më tregoni cilat minerale kanë më shumë gjasa të jenë përgjegjëse për ngjyrat e granitit.
- Përveç kësaj, ju lutem bëni një fotografi të vetes suaj, GPS-it tuaj ose diçkaje që ju përket pranë koordinatave dhe bashkëngjiteni atë te logu juaj.
Ju lutem më dërgoni përgjigjet e pyetjeve përmes Message Center. Pas kësaj mund ta regjistroni menjëherë gjetjen tuaj. Do të përpiqem t’ju përgjigjem sa më shpejt të jetë e mundur. :)
Argëtohuni!
Joskaranch
Arben Zylyftari
Arben Zylyftari was a senior Albanian police officer from Berat who was killed in the line of duty in 2000 and is remembered as a national martyr. To honour him, this statue was erected here.
What are igneous rocks?
Igneous rocks are formed from the solidification of molten rock material, either magma or lava, which originates from deep within the Earth's mantle or from volcanic eruptions. There are two main types of igneous rocks: intrusive and extrusive.
1. Intrusive Igneous Rocks: These form when magma cools and solidifies beneath the Earth's surface. The slow cooling process allows large crystals to form. That is why intrusive rocks have a coarse-grained texture. Coarse-grained crystals are visible to the naked eye.
2. Extrusive Igneous Rocks: These form when lava cools and solidifies rapidly on the Earth's surface. The quick cooling process prevents large crystals from forming, resulting in fine-grained or glassy textures. Fine-grained crystals are not visible to the naked eye (<1mm).
What is granite?
Granite is a kind of igneous rock. Granite is characterized by its coarse-grained texture, which results from the slow cooling of magma deep within the Earth's crust. It typically contains a mix of minerals, with quartz, feldspar, and mica being the most common. If a rock doesn't contain at least 20% of quartz, it is not considered as granite.
Quartz provides granite with its hardness and durability, making it resistant to scratches and heat. Feldspar gives granite its varied colors, ranging from pink and gray to black and white. Mica adds sparkle and texture to the rock.
Granite is widely used in construction and architecture due to its strength and aesthetic appeal. It's commonly used for kitchen countertops, flooring, monuments, and outdoor paving stones. Additionally, granite is also used in curbing, stair treads, and other landscaping applications due to its durability and resistance to weathering.
How is granite formed?
Granite forms from molten rock called magma that cools slowly beneath the Earth’s surface. As the magma cools, crystals of quartz, feldspar, and other minerals grow large enough to be seen with the naked eye. This slow underground cooling gives granite its hard, speckled appearance with interlocking mineral grains. Much later, erosion can uncover the rock and reveal it at the surface.
Granite in Albania
In Albania, granite is found in several small massifs rather than in one large continuous granite region. Known occurrences include Torkuz in the north, Fierza in the northeast, Levrushk in the Pukë area, and the Radomir and Peladhi areas in eastern Albania. These granite and granodiorite bodies show that Albania’s geology includes not only sedimentary rocks and ophiolites, but also deeper intrusive igneous rocks formed from slowly cooled magma.
Why does granite have different colours?
Granite has different colours because variations in its mineral composition. The most common minerals found in granite are quartz, feldspar, and mica, but the exact proportions of these minerals can be different and the granite can contain other minerals as well.
Here is an overview of the colors commonly found in granite and the minerals responsible for those colors:
Pink: Pink colours in granite are often caused by the presence of potassium feldspar.
White: White granite typically contains a high percentage of quartz and feldspar.
Gray: Gray granite often contains a mix of minerals, including quartz, feldspar, and biotite mica. The overall combination and proportions of these minerals can create varying shades of gray.
Black: The presence of dark-colored minerals such as biotite or dark mica can give granite a black or dark gray color. These minerals are typically found in small quantities compared to quartz and feldspar.
Red: Red colours are often caused by the presence of iron oxide minerals such as hematite or magnetite as well as potassium feldspar. These minerals can give shades of red, rust, or brown to the granite.
Green: Green tones in granite can result from the presence of minerals like chlorite or epidote. These minerals may be present in small amounts and can give the granite a greenish hue.
Blue: Blue granite gets its colour from a high percentage of sodalite within the rock. However, blue granite is quite rare. Often, other blue rocks like larkvikite are sold as "blue granite".
Arben Zylyftari
Arben Zylyftari ishte një oficer i lartë i Policisë Shqiptare nga Berati, i cili u vra në krye të detyrës në vitin 2000 dhe kujtohet si një martir i kombit. Për ta përkujtuar atë, kjo statujë u ngrit këtu.
Çfarë janë shkëmbinjtë magmatikë?
Shkëmbinjtë magmatikë formohen nga ngurtësimi i materialit të shkrirë shkëmbor, qoftë magmë apo lavë, i cili vjen nga thellësitë e mantelit të Tokës ose nga shpërthimet vullkanike. Ekzistojnë dy lloje kryesore të shkëmbinjve magmatikë: intruzivë dhe ekstruzivë.
1. Shkëmbinjtë magmatikë intruzivë: Këta formohen kur magma ftohet dhe ngurtësohet nën sipërfaqen e Tokës. Procesi i ngadalshëm i ftohjes lejon formimin e kristaleve të mëdha. Prandaj, shkëmbinjtë intruzivë kanë një teksturë me kokrriza të trasha. Kristalet me kokrriza të trasha janë të dukshme me sy të lirë.
2. Shkëmbinjtë magmatikë ekstruzivë: Këta formohen kur lava ftohet dhe ngurtësohet shpejt në sipërfaqen e Tokës. Procesi i shpejtë i ftohjes pengon formimin e kristaleve të mëdha, duke rezultuar në tekstura me kokrriza të imëta ose qelqore. Kristalet me kokrriza të imëta nuk janë të dukshme me sy të lirë (<1 mm).
Çfarë është graniti?
Graniti është një lloj shkëmbi magmatik. Graniti karakterizohet nga tekstura e tij me kokrriza të trasha, e cila është rezultat i ftohjes së ngadaltë të magmës thellë në koren e Tokës. Ai zakonisht përmban një përzierje mineralesh, ku kuarci, feldspati dhe mika janë më të zakonshmit. Nëse një shkëmb nuk përmban të paktën 20% kuarc, ai nuk konsiderohet granit.
Kuarci i jep granitit fortësi dhe qëndrueshmëri, duke e bërë rezistent ndaj gërvishtjeve dhe nxehtësisë. Feldspati i jep granitit ngjyrat e tij të ndryshme, nga rozë dhe gri deri në të zezë dhe të bardhë. Mika i shton shkëmbit shkëlqim dhe teksturë.
Graniti përdoret gjerësisht në ndërtim dhe arkitekturë për shkak të fortësisë dhe pamjes sërheqëse të tij. Ai përdoret shpesh për sipërfaqe kuzhinash, dysheme, monumente dhe pllaka për shtrim në ambiente të jashtme. Përveç kësaj, graniti përdoret edhe për bordura, shkallë dhe elemente të tjera peizazhi për shkak të qëndrueshmërisë së tij dhe rezistencës ndaj erozionit.
Si formohet graniti?
Graniti formohet nga shkëmbi i shkrirë i quajtur magmë, i cili ftohet ngadalë nën sipërfaqen e Tokës. Ndërsa magma ftohet, kristalet e kuarcit, feldspatit dhe mineraleve të tjera rriten aq sa të mund të shihen me sy të lirë. Kjo ftohje e ngadaltë nëntokësore i jep granitit pamjen e tij të fortë, me pika dhe me kokrriza mineralesh të ndërthurura. Shumë më vonë, erozioni mund ta zbulojë shkëmbin dhe ta nxjerrë atë në sipërfaqe.
Graniti në Shqipëri
Në Shqipëri, graniti gjendet në disa masive të vogla dhe jo në një rajon të vetëm të madh e të vazhdueshëm granitik. Shfaqje të njohura përfshijnë Torkuzin në veri, Fierzën në verilindje, Levrushkun në zonën e Pukës, si dhe zonat e Radomirës dhe Peladhisë në Shqipërinë lindore. Këta trupa graniti dhe granodioriti tregojnë se gjeologjia e Shqipërisë përfshin jo vetëm shkëmbinj sedimentarë dhe ofiolite, por edhe shkëmbinj magmatikë intruzivë më të thellë, të formuar nga ftohja e ngadaltë e magmës.
Pse graniti ka ngjyra të ndryshme?
Graniti ka ngjyra të ndryshme për shkak të ndryshimeve në përbërjen e tij minerale. Mineralet më të zakonshme që gjenden në granit janë kuarci, feldspati dhe mika, por përpjesëtimet e sakta të këtyre mineraleve mund të ndryshojnë dhe graniti mund të përmbajë edhe minerale të tjera.
Këtu është një përmbledhje e ngjyrave që gjenden zakonisht në granit dhe mineraleve që janë përgjegjëse për ato ngjyra:
Rozë: Ngjyrat rozë në granit shkaktohen shpesh nga prania e feldspatit të kaliumit.
E bardhë: Graniti i bardhë zakonisht përmban një përqindje të lartë kuarci dhe feldspati.
Gri: Graniti gri shpesh përmban një përzierje mineralesh, përfshirë kuarc, feldspat dhe mikë biotiti. Kombinimi i përgjithshëm dhe përpjesëtimet e këtyre mineraleve mund të krijojnë nuanca të ndryshme gri.
E zezë: Prania e mineraleve me ngjyrë të errët, si biotiti ose mika e errët, mund t’i japë granitit një ngjyrë të zezë ose gri të errët. Këto minerale zakonisht gjenden në sasi më të vogla krahasuar me kuarcin dhe feldspatin.
E kuqe: Ngjyrat e kuqe shpesh shkaktohen nga prania e mineraleve të oksidit të hekurit, si hematiti ose magnetiti, si edhe nga feldspati i kaliumit. Këto minerale mund t’i japin granitit nuanca të kuqe, të ndryshkura ose kafe.
E gjelbër: Tonet e gjelbra në granit mund të vijnë nga prania e mineraleve si kloriti ose epidoti. Këto minerale mund të jenë të pranishme në sasi të vogla dhe mund t’i japin granitit një nuancë të gjelbër.
Blu: Graniti blu e merr ngjyrën e tij nga një përqindje e lartë sodaliti brenda shkëmbit. Megjithatë, graniti blu është mjaft i rrallë. Shpesh, shkëmbinj të tjerë blu si larkiviti shiten si “granit blu”.