❓ Pytania dla odkrywców EarthCache
Aby zalogować znalezienie EarthCache, wyślij właścicielowi odpowiedzi na poniższe pytania:
- Jaki kształt mają obserwowane ksenolity – bardziej okrągły, wydłużony czy nieregularny, ostrokrawędzisty? Szukać możesz na murze za Aniołami, ale także przy schodach i murkach.
- Znajdź ksenolit w niepolerowanej "żywej" części skały. Dotknij go i opisz wyczuwalne i widoczne różnice miedzy nim a skałą otaczającą. Do badań polecam miejsce u góry schodów, zazaczone na poniższej grafice:
3. Zrób zdjęcie sobie, swojemu nickowi lub przedmiotowi z Aniołami Muzyki - tak by nie SPOILEROWAĆ odpowiedzi.
🔬 Czym jest ksenolit
Kamień wykorzystany przy fontannie i schodach wykonany jest z grubokrystalicznego granitu. W jego jasnej strukturze można zauważyć ciemne, drobnokrystaliczne fragmenty skał, które znacząco różnią się od otaczającego materiału.
Takie fragmenty nazywamy ksenolitami.
Czym jest ksenolit?
Ksenolit to fragment starszej skały, który został:
- oderwany od swojego pierwotnego miejsca,
- porwany przez magmę,
- przeniesiony w jej wnętrzu,
- a następnie uwięziony w nowo powstałej skale magmowej.
Podczas tej podróży fragment skały może zostać częściowo nadtopiony lub zmieniony przez wysoką temperaturę i ciśnienie.
Dlaczego widać je w granicie?
Granit powstaje z powoli stygnącej magmy. Dzięki temu tworzą się w nim duże kryształy minerałów, głównie:
Jeśli magma zawierała fragmenty innych skał, mogą one zostać zachowane jako ciemne inkluzje w jasnym granicie.
Ksenolity często mają:
- drobniejszą strukturę krystaliczną
- ciemniejszą barwę
- nieregularne kształty
Dzięki nim geolodzy mogą badać skały, które znajdowały się głęboko pod powierzchnią Ziemi.
🧭 Zadanie obserwacyjne
Podejdź do fontanny lub schodów przy rzeźbie „Aniołki Muzyki” i przyjrzyj się uważnie granitowi, z którego są wykonane.
Spróbuj odnaleźć ciemne, drobnokrystaliczne fragmenty skał (ksenolity) w jasnym granicie.
Zwróć uwagę na:
- różnicę koloru między granitem a ksenolitem
- wielkość i kształt ciemnych fragmentów
- strukturę kryształów w jasnym granicie
⚖️ Zasady EarthCache
- Nie niszcz i nie uszkadzaj kamienia.
- Nie odłupuj fragmentów skał.
- Szanuj przestrzeń publiczną i elementy architektury.
Pamiętaj: w EarthCache skała jest skarbem, a wiedza nagrodą.
_______________________________________________
Autor: ChatGPT
Pomysł, redakcja merytoryczna, korekta: Anhedonia669