De Waal is een Nederlandse rivier. Ter hoogte van Pannerden splitst de Rijn zich in het Pannerdensch Kanaal, dat 6 km verderop overgaat in de Nederrijn, en de Waal. De Waal is veruit de waterrijkste armvan de Rijn in Nederland (65% van de waterafvoer) en ook de voornaamste voor de scheepvaart. De totale lengte van de Waal bedraagt 82 kilometer.
De Waal gaat vanaf de vroegere samenvloeiing met de Maas bij Woudrichem (nu de Afgedamde Maas) over in de Merwede en stroomt vervolgens via verschillende routes naar de Noordzee; het meeste water stroomt via de Nieuwe Merwede in het Hollandsch Diep. Het water tussen de Noord en de Oude Maas, ten zuiden van Ridderkerk, heet eveneens de Waal: dit deel van ca. 9 km lengte is een overblijfsel van een vroegere ligging van deze rivier.
De Waal wordt met de Nederrijn en Amsterdam verbonden door het Amsterdam-Rijnkanaal (bij Tiel) en met de Maas door het Maas-Waalkanaal (bij Nijmegen) en het Kanaal van St. Andries. Op dat laatste punt vloeien de Waal en de Maas op een afstand van 1,9 km langs elkaar heen. De getijden van de Noordzeewerken door tot ongeveer Zaltbommel, waar een getijverschil van ongeveer 10 cm meetbaar is. Vóór het afsluiten van de zeegaten en riviermondingen in het kader van de Deltawerken was het getijdenverschil op de Waal veel groter dan vandaag de dag. De invloed van de getijden was toen merkbaar tot Nijmegen.
Het vaarwater wordt gebruikt door binnenvaartschepen tot en met CEMT-klasse VIc en pleziervaart.[1]
Historie
De rivier werd door de Romeinen Vacalis of Valis genoemd, later werd dit in het Latijn Vahal.[2][3] De naam Waal is zelf van Germaanse herkomst; het is een verwijzing naar de vele meanders die de rivier ooit gehad moet hebben (in het Oudgermaanswas wôh het woord voor "krom").
Tijdens de Romeinse tijd is de Waal vermoedelijk al de belangrijkste afwatering van de Rijn geweest. Na de Sint-Elisabethsvloed, toen de Waal een kortere route naar de zee vond, is de Waal zelfs zo veel water gaan onttrekken aan de Rijn, dat de andere mondingsarmen (Nederrijn en IJssel) 's zomers soms vrijwel droog stonden en heel moeilijk bevaarbaar werden. Deze problemen zijn in het begin van de 18e eeuw opgelost door het graven van het Pannerdens Kanaal, waardoor de Nederrijn en IJssel meer water tot hun beschikking kregen. Voor het graven van het Pannerdens Kanaal begon de Waal enkele kilometers verder stroomopwaarts dan tegenwoordig het geval is, nl. net over de tegenwoordige Duitse grens bij de Schenkenschanz. Dit gedeelte wordt tegenwoordig in Nederland aangeduid als Boven-Rijn en is later opnieuw verkort door het graven van het Bijlandsch Kanaal, waarmee een gevaarlijke bocht werd afgesneden (de Oude Waal).
N.B. De eindoördinaat van deze cache is pertinent NIET PER AUTO OF BROMFIETS te bereiken!!! Komt u lopend of per fiets dan vormt dit geen probleem.