Skip to content

Grondzeilers Multi-Cache

Hidden : 10/2/2005
Difficulty:
2 out of 5
Terrain:
1.5 out of 5

Size: Size:   regular (regular)

Join now to view geocache location details. It's free!

Watch

How Geocaching Works

Please note Use of geocaching.com services is subject to the terms and conditions in our disclaimer.

Geocache Description:




De lucht dreigt, de wind jaagt door de polder, het water in de wetering klotst driftig tegen de walkant. Wat is er Hollandser dan bij zulk weer molens te zien draaien. In de 'Drooggemaakte polder aan de westzijde van Aarlanderveen' kan dat.

Hier vindt u 's werelds enige nog werkende 'molenviergang' die nog echt in bedrijf is.

In de Middeleeuwen bestond dit deel van Zuid-Holland vooral uit veengrond, die voor een deel nog niet in cultuur was gebracht. De groeiende bevolking en bedrijvigheid in de steden rond het gebied leidden in de 17e eeuw tot een grote vraag naar brandstof. De veengebieden die geschikt waren voor turfwinning werden afgegraven. De afgravingen resulteerden in meren.

In 1735 besloten de dijkgraaf en hoogheemraden van Rijnland tot het

'insteken, slagturven, bedijken en droogmaken van de landen liggende ten westen van de Aarlanderveensche dijk of Heereweg, tot omtrendt aan de Moolenwetering toe, tesamen groot Ses Hondert en Vijff Mergen, twee hondert drie en veertig Roeden'.

Het meer dat in de 18e eeuw ten westen van Aarlanderveen was ontstaan door turfwinning, werd tussen 1786 en 1801 drooggemalen.

De droogmakerij kreeg een toepasselijke maar weinig aan de verbeelding overlatende naam: ‘Drooggemaakte Polder aan de westzijde te Aarlanderveen’.

Met drie molens moesten die 494 hectare droog kunnen blijven, dachten de polderbestuurders. Mooi niet. Al spoedig bleek dat de Aarlanderveense molendriegang het diepste deel van de polder niet droog kreeg. Er bleef een plas van 100 hectare over. Voor het diepste stuk van de plas bleek een vierde molen nodig: de Putmolen. Deze molen uit 1801 brengt het water als enige omhoog met een vijzel, de anderen doen het met schepraderen. De Putmolen vijzelt water omhoog naar de onderste molen van de oorspronkelijke molendriegang.
In deze Ondermolen, die na een verwoestende brand in 1924 voor het laatst werd herbouwd, zetelt de ‘peilmolenaar’. Hij is de ‘dirigent’ die aangeeft wanneer met malen moet worden begonnen. De 'ondermolen', brengt het water meer dan een meter omhoog.
In het verlengde van de ondermolen staat de Middenmolen, die het water over de rand van de droogmakerij tilt. Bij de Middenmolen is het effect van de bemaling heel mooi te zien. Achter de molen ligt het water een stuk lager.
Tussen de Middenmolen en de laatste, de Bovenmolen bevindt zich een oud 'kunstwerk'. De molenvaart kruist hier de lager liggende polderwetering. Een ongelijkvloerse kruising van water. Het water dat de molens uit de polder malen gaat via een duiker onder de Grote Wetering door. Een polderaquaduct. De Bovenmolen geeft het water het laatste zetje van anderhalve meter naar de Oude Rijn.



Voor het droogmalen werden dus vier molens gebouwd, die samen een ‘watertrap’ vormen waarlangs het water omhoog wordt getransporteerd. Nog steeds zorgen molenaars voor droge voeten in de droogmakerij. Daarmee is het de enige ‘molenviergang’ ter wereld die nog echt in bedrijf is. De vier molens zijn van het type ‘Grondzeiler’.
Grondzeilers zijn windmolens waarvan de draaiende wieken over het erf rondom de molen scheren. Dit soort molens werden op die plekken gebouwd waar weinig windbelemmering was, zoals bijvoorbeeld in de kale polders van West-Nederland. Dit soort molens kunnen door de molenaar vanaf de grond worden opgezeild. Elke molen beschikt over een "baard" waarop het bouwjaar van de molen is vermeld.




De cache is alleen te benaderen te voet. U kunt uw zoektocht starten bij bovenstaande coördinaat (N 52° 08.007' -E004° 42.924'). U kunt/moet hier ook uw auto kwijt. Met de fiets lijkt u verder te kunnen komen maar ook die zult u uiteindelijk achter moeten laten. De cache ligt in een "Stiltegbied". Hier overheerst het geluid van de natuur en dat moet zo blijven. ´s avonds na zonsondergang dit gebied bezoeken wordt dan ook afgeraden. Het terrein is in mindere mate geschikt voor kinderwagens e.d. en ... uw huisdieren zijn op deze speurtocht niet toegestaan.

Om de locatie van de cache te achterhalen kunt u twee dingen doen:

- Sinds 1998 ligt er een bewijzerde voettocht van pakweg zeven kilometer pal langs deze 's werelds enige nog werkende molenviergang. Loop die route. Hij is de moeite waard. En treed daarmee in de voetsporen van o.a. de burgermeester van Alphen aan den Rijn. Meer informatie over de route kunt u vinden bij bovenstaande coördinaat of via de volgende site 'Molenviergangroute'

- U kunt uw doel misschien gerichter bereiken door wat voorafgaand rekenwerk. Tel allereerst de bouwjaren van de molens die samen de viergang vormen bij elkaar op. Van jong naar oud als volgt:

1ABC + 1DEA + 1DFG + 1DH1 = KC1K

Nog meer rekenwerk ....

(KC1K – AH) / 1K = XXX; (KC1K – EK) / CA = YYY

en de coördinaten zijn bekend: N 52° HK.XXX' -E004° CG.YYY'

Is uw interesse in de Hollandse molen gewekt? Op de volgende sites vindt u meer over 'Molens'en de 'Molenviergang Aarlanderveen'

SUCCES!!


Additional Hints (Decrypt)

Baqre qr ibrg ina qr ohetrezrrfgre nna qr naqrer xnag.

Decryption Key

A|B|C|D|E|F|G|H|I|J|K|L|M
-------------------------
N|O|P|Q|R|S|T|U|V|W|X|Y|Z

(letter above equals below, and vice versa)