Verhalen over Onstwedde 4-Moord op pastoor Else- Traditional Cache

This cache has been archived.

CacheBully: Geen zin meer in de zure commentaren als je een mooie verhalen-serie met fraai, oud beeldmateriaal en krantenartikelen hebt gelegd. Kost me heel veel moeite om het te onderhouden aangezien we in een ander deel van Nederland wonen.

More
Hidden : 10/8/2006
Difficulty:
1.5 out of 5
Terrain:
1.5 out of 5

Size: Size: micro (micro)

Join now to view geocache location details. It's free!

Watch

How Geocaching Works
Looking for a different adventure?

Please note Use of geocaching.com services is subject to the terms and conditions in our disclaimer.

Geocache Description:

Mijn liefde voor de streek Westerwolde probeer ik enigszins tot uiting te brengen in deze verhalenserie over het dorp Onstwedde. Kleine verhaaltjes over personen en over diverse gebeurtenissen. Altijd probeer ik een cache zo leuk mogelijk te verstoppen en dat de cache zoveel mogelijk opgaat in zijn directe omgeving. Eigenlijk wil ik je aanraden om deze gehele serie wandelend (!) of fietsend te gaan doen. Geniet van de verhalen maar geniet vooral van het schitterende Westerwolde…&he

Hoe het bruggetje over ‘t “Ol daip” in 1475 het “Hillighenbruggetje” werd.

Ze hebben elkaar vanaf het begin niet gelegen: de Westerwolders en de Addinga’s op de Wedderburcht. Op zich is dat ook niet zo vreemd, de Addinga’s waren na de Marcellusvloed in 1361 al hun Reiderlandse landerijen kwijt geraakt aan de Dollard en waren plompverloren in Westerwolde neergestreken.

Om hun machtspositie een stevige basis te geven hadden ze een zogenaamd ‘steenhuis’ neergezet in Wedde, de Burcht te Wedde. De rechten en de vrijheden van de Westerwolders werden door de “boeren-koningen van de klei” met voeten getreden. Iedereen kon wel zien dat het in de relatie tussen de twee spoedig tot een uitbarsting moest komen.

Die kwam er dus ook.

In 1391 krijgt Egge I Addinga woorden met een stel onstwedder boeren bij de Höfte, (zie ook “Verhalen over Onstwedde 2-Moord op d’Höfte”) waaronder “Grote Heyne Balinck”. De laatstgenoemde verkoopt Egge zo’n enorme dreun tegen zijn hoofd dat Egge dood neervalt. Egge’s zoon, Haje I Addinga, wil wraak, vreselijke wraak. De pastoors van Vlagtwedde, Onstwedde en Wedde weten Haje echter tot bedaren te brengen, het kost de Westerwolders alleen wel hun laatste restje vrijheid.

In de loop der tijd merken de bewoners van Westerwolde tot hun groot verdriet dat ze een speelbal worden van de Abt van Corvey, de bisschop van Münster, de stad Groningen en vooral van de Addinga’s. Plunderingen, afranselingen, inperking van rechten, arrestaties, krom buigen van de rechtspraak, het is aan de orde van de dag.

Egge II Addinga, de derde Addinga-burchtheer op rij, maakt het helemaal bont. Zo erg zelfs dat hij op Goede Vrijdagavond 21 april 1475 door een horde boeren wordt dood geslagen bij de Wedder burcht. De schuldigen worden allemaal ter dood gebracht, op één na. Die ene is Aike van Ellersinghuizen (een gehucht dat onder “den clockenslagh van Onstwedde” viel), die wordt vrijgesproken wegens gebrek aan bewijs. Haje II pikt deze uitspraak niet en pakt Aike en zijn broer eigenhandig op, laat ze martelen, aan het kruis slaan en vervolgens worden hun lijken op een rad tentoongesteld.

De voornaamste ingezetenen van Onstwedde besluiten dat er een afgezant naar de Paus in Rome moet reizen. Op deze manier denkt men een ommekeer te kunnen brengen in het grote onrecht dat hen wordt aangedaan door de Addinga’s met stille steun van de bisschop van Münster. De onstwedder pastoor Else wordt aangewezen om de Westerwoldse zaak in het Vaticaan te gaan bepleiten, maar als Haje II Addinga lucht krijgt van de op handen zijnde missie bezoekt hij in het holst van de nacht de onstwedder pastorie……..

Op een morgen in de nazomer van 1475 wordt aan de oever van de Mussel Aa, vlakbij de onstwedder St. Nicolaas-kerk het ontzielde lichaam aangetroffen van de onstwedder pastoor Else. Eén van zijn armen is afgerukt en hij is blijkbaar al enkele uren dood. Wanneer de parochianen het lijk van hun pastoor willen meenemen voor een christelijke begrafenis verschijnt Haje II Addinga met een stel trawanten ten tonele. Haje verbiedt dat de pastoor een ordentelijke begrafenis krijgt. Volgens Haje is de pastoor zich weer eens te buiten gegaan aan de miswijn en is hem met z’n dronken kop een lelijk ongeluk overkomen, de pastoor kan maar beter verbrandt worden, als dat van een misdadiger, een heiden.

Nadat ze het dode lichaam uit het water hebben gehaald houden de onstwedders drie dagen en drie nachten wacht bij het lijk. Daarna worden ze gedwongen het stoffelijke overschot in de ongewijde grond aan de noordkant van de kerk te begraven. Door bemiddeling van de bisschop van Osnabrück vindt niet lang hierna alsnog een ter aardebestelling in de gewijde grond aan de zuidkant van de kerk plaats.

Als eerbetoon aan de pastoor die zijn leven verloor omdat hij dat van anderen moest gaan redden, wordt het kleine bruggetje over de Mussel Aa, bij de plek waar zijn lichaam werd gevonden, het “Hillighen-bruggetje (= heiligenbruggetje) genoemd.

Het bruggetje is sinds 1475 vele malen vervangen, de plek is vrijwel dezelfde gebleven en de naam ook……

*Met dank aan Klaas Meyer, mijn vroegere geschiedenisleraar, die dit verhaal voor mij heeft weten te achterhalen in het Ocrea-rchief*


*In opdracht van de Stichting Fonds Gelegenheidsmunt ‘Onstwedde 1100’ heeft Geert Schreuder in zijn atelier aan de Esweg in Onstwedde in 2002 het schilderij gemaakt over de moord op pastoor Else. De ondergrond is hout en als verfmateriaal is gebruik gemaakt van acryl. Geert Schreuder heeft bij het accepteren van de opdracht als voorwaarde gesteld dat het schilderij in de toekomst op een ‘openbare lokatie’ in Onstwedde zal komen te hangen. De stichting heeft die voorwaarde geaccepteerd.*

P-plaats: N 53°01.886' - E007°02.632' en probeer zo onopvallend mogelijk te zoeken en te loggen.

Deze cache is neergelegd met toestemming van de gemeente Stadskanaal, afdeling bouw, milieu en bijzondere wetten. Informatie bij mevrouw van Eck.

Het bovenstaande verhaal geniet inmiddels een (klein beetje) landelijke bekendheid. Het verhaal heeft namelijk de voorverkiezing van een wedstrijd "Canon der Provincien" van de NCRV gewonnen van verhalen uit de provincie Groningen. Klik op de volgende link om er een filmpje over te zien met mijn vroegere geschiedenisleraar Klaas Meyer als verteller; link naar video

Additional Hints (No hints available.)

Advertising with Us