Borowik oprószony (Xerocomellus pruinatus)
Nazywany też: grzyb oprószony, podgrzybek aksamitny, podgrzybek oprószony, zajączek oprószony
Borowik oprószony to grzyb jadalny, ale błyskawicznie pleśniejący i robaczywiejący grzyb z rodziny borowikowatych. Do niedawna zaliczano go do rodzajów borowik Boletus lub podgrzybek Xerocomus. W 2008 r. trafił do nowo opisanego rodzaju Xerocomellus (brak polskiej nazwy, tłumaczenie brzmiałoby „podgrzybeczek, mały pogrzybek”).
Borowik oprószony wytwarza owocniki stosunkowo późno, od września do listopada, najobficiej po pierwszych przymrozkach.
Owocniki borowika oprószonego (podgrzybka aksamitnego) osiągają 3-10 cm średnicy kapelusza oraz 5-10 cm wysokości trzonu.
Pory u młodych owocników kremowo białe, u starszych złociste bądź żółtozielone.
Rurki początkowo koloru bladej ochry, potem lekko żółte.
Kapelusz borowika oprószonego (podgrzybka aksamitnego) nie pęka ani na starość, ani podczas suszy, co pozwala go odróżnić od innych „zajączków”. Pozostałe cechy kapelusza praktycznie takie same jak u krewniaków: poduchowaty lub łukowato płaski kształt, aksamitna, jednolicie wybarwiona skórka, zmiana koloru na purpurowo brązową po uszkodzeniu.
Trzon jędrny, pełny, okrągły w przekroju, okryty włóknistą skórką.
Miąższ twardy, soczysty, w nóżce nieco włóknisty, złocisto żółty, uszkodzony sinieje, o dość przyjemnym, owocowym smaku i zapachu.
Wysyp zarodników brązowy. Spory borowika oprószonego cechują się grubymi, ale gładkimi ścianami, wrzecionowatym kształtem, oliwkowo zielonym lub brązowawym kolorem oraz brakiem kropli wewnątrz. Osiągają 11-14 × 4,5-5,5 µm.
Duża zmienność barwy kapelusza utrudnia odróżnienie od innych przedstawicieli rodzaju Xerocomellus, zwanych po prostu „zajączkami” lub „małymi podgrzybkami”, zwłaszcza z prawdziwym zajączkiem Boletus subtomentosus oraz podgrzybkiem obciętozarodnikowym Xerocomellus porosporus.
Młode okazy borowika oprószonego są smaczne i zdrowe, ale łatwość pleśnienia naraża na zatrucie rakotwórczymi pleśniami Hypomyces. Z powodu atrakcyjności owocników dla muchówek (robaczywienia) zwykle nie jest zbierany przez wytrawnych grzybiarzy.
Zastosowanie borowika oprószonego jest takie jak u pozostałych, grzybów jadalnych ale szybko psujących się podgrzybków oraz borowików. Kłopoty z przerobem i transportem uniemożliwiają zbiór na skalę przemysłową.
Xerocomellus pruinatus, commonly known as the matte bolete and formerly known as Boletus pruinatus or Xerocomus pruinatus, is a mushroom in the family Boletaceae native to Europe.
The box mushroom has a wide distribution in Europe, but the details are uncertain due to confusion with similar closely related species (such as Xerocomus cisalpinus).
The hat is up to 10 cm in diameter. The cap skin is light to dark brown, sometimes reddish brown, pruinous (blue dewy) and rarely cracking. The pores are yellow, rather large, and turn blue only faintly and slowly, if at all, when touched. The spores are faintly striated (difficult to see under a microscope). The foot is yellow, downwards usually red-grained, turns blue to the touch. The flesh is yellowish in the cap, yellower in the foot (often reddish at the base) and slowly blues in cut surfaces (especially at the base of the foot and in the cap, especially where the foot attaches). The box mushroom is similar to several other species: "Xerocomus communis" (Hortiboletus engelii) and discolored specimens of the red mushroom have red dots in the flesh of the base of the foot, Xerocomus cisalpinus (which also has striated spores, which, however, are usually smaller, under 5 μm) usually have a splitting cap and stronger bluish pulp, root fungus has splitting cap skin showing reddish pulp in the cracks and Hortiboletus bubalinus usually has orange spots in the flesh of the base of the foot, smooth spores and grows with lindens and poplars (usually in urban environments).
Aby rozwiązać zagadkę należy skompletować układankę :
To solve the puzzle, you need to complete the puzzle:
Borowik oprószony (Xerocomellus pruinatus) 2