#018 Szlak im. gen. Tadeusza Rozwadowskiego Mystery Cache

Józef Michał Hubert Unrug urodził się w Brandenburgu pod Berlinem jako syn pruskiego generała oraz saksońskiej hrabianki. Edukację odebrał w gimnazjum w Dreźnie, a po jej ukończeniu zdecydował się na rozpoczęcie kariery na morzu. Wstąpił do akademii marynarki w Kilonii, gdzie przeszedł pełne szkolenie oficerskie, które uzupełnił o kursy minowo-torpedowe oraz podwodnego pływania.

Początkowo służył na krążownikach i pancernikach Kaiserliche Marine. Wybuch pierwszej wojny światowej zastał go w szkole marynarskiej, skąd trafił na okręty podwodne, gdzie pełnił funkcje oficerskie i dowódcze, a także kierował szkołą okrętów podwodnych oraz flotyllą tych jednostek. W 1919 roku, po odzyskaniu niepodległości przez Polskę, przeniósł się do kraju i zgłosił do odradzającego się Wojska Polskiego. Otrzymał przydział do struktur Departamentu dla Spraw Morskich w Warszawie, a następnie zorganizował Urząd Hydrograficzny w Gdańsku. Aby stworzyć podwaliny pod polską flotę, zakupił na własne nazwisko pierwszy polski okręt, ORP Pomorzanin. Od 1925 roku sprawował stanowisko dowódcy Floty w Gdyni.

W obliczu zbliżającego się konfliktu z Niemcami w sierpniu 1939 roku przeniósł dowództwo na Hel i objął kierownictwo nad Obroną Wybrzeża. W tym samym miesiącu, realizując wcześniejsze założenia strategiczne, wydał rozkaz wykonania planu Peking, na mocy którego trzy polskie niszczyciele odpłynęły do Wielkiej Brytanii, aby uniknąć zniszczenia w zamkniętym basenie Morza Bałtyckiego. Mimo odcięcia od reszty kraju, podległe mu siły stawiały opór aż do początku października, kiedy podjął decyzję o kapitulacji. Trafił do niemieckiej niewoli, w której spędził resztę wojny, konsekwentnie odmawiając powrotu do służby niemieckiej i komunikując się z okupantem wyłącznie przez tłumacza.

Po wyzwoleniu w 1945 roku zaangażował się w likwidację Polskich Sił Zbrojnych na Zachodzie w Wielkiej Brytanii, po czym zdecydował się pozostać na emigracji. Wyjechał do Maroka, gdzie pracował fizycznie przy kutrach i w magazynach. Ostatnie lata życia spędził we Francji, pracując jako kierowca ciężarówki. Zmarł w Lailly-en-Val i został pochowany w Montrésor. W 2018 roku jego szczątki sprowadzono do Polski i pochowano na Cmentarzu Marynarki Wojennej w Gdyni.

1. Podaj nazwę pierwszego polskiego okrętu, który bohater zakupił na własne nazwisko.

2. Podaj kryptonim planu ewakuacji trzech polskich niszczycieli do Wielkiej Brytanii, który bohater nakazał wykonać w sierpniu 1939 roku.

3. Podaj miasto, w którym znajdowała się siedziba Floty dowodzonej przez bohatera od 1925 roku.

4. W jakim kraju Józef Unrug spędził ostatnie lata życia?

Józef Michał Hubert Unrug was born in Brandenburg, near Berlin, the son of a Prussian general and a Saxon countess. He was educated at a grammar school in Dresden, and upon graduation decided to embark on a career at sea. He enrolled at the Naval Academy in Kiel, where he underwent full officer training, which he supplemented with courses in mines and torpedoes, as well as submarine navigation.

He initially served on cruisers and battleships in the Kaiserliche Marine. When the First World War broke out, he was at naval college; from there he was transferred to submarines, where he held officer and command posts, as well as heading the submarine school and a flotilla of such vessels. In 1919, after Poland regained its independence, he returned to the country and enlisted in the nascent Polish Army. He was assigned to the Department of Maritime Affairs in Warsaw, and subsequently established the Hydrographic Office in Gdańsk. To lay the foundations for the Polish fleet, he purchased the first Polish ship, ORP Pomorzanin, in his own name. From 1925, he held the post of Commander of the Fleet in Gdynia.

In the face of the impending conflict with Germany in August 1939, he moved his headquarters to Hel and took command of Coastal Defence. That same month, in accordance with earlier strategic plans, he ordered the implementation of Operation Peking, under which three Polish destroyers sailed to Great Britain to avoid destruction in the enclosed waters of the Baltic Sea. Despite being cut off from the rest of the country, the forces under his command continued to resist until early October, when he decided to surrender. He was taken into German captivity, where he spent the rest of the war, consistently refusing to return to German service and communicating with the occupiers exclusively through an interpreter.

Following the liberation in 1945, he became involved in the disbandment of the Polish Armed Forces in the West in the United Kingdom, after which he decided to remain in exile. He left for Morocco, where he worked as a manual labourer on fishing boats and in warehouses. He spent the last years of his life in France, working as a lorry driver. He died in Lailly-en-Val and was buried in Montrésor. In 2018, his remains were repatriated to Poland and laid to rest at the Naval Cemetery in Gdynia.

1. Name the first Polish ship that the hero purchased in his own name.

2. Give the code name of the plan to evacuate three Polish destroyers to the United Kingdom, which the hero ordered to be carried out in August 1939.

3. Name the city where the headquarters of the Fleet commanded by the hero from 1925 was located.

4. In which country did Józef Unrug spend the last years of his life?