#020 Szlak im. generała Tadeusza Rozwadowskiego Mystery Cache

Franciszek Kleeberg urodził się w Tarnopolu jako syn powstańca styczniowego. Rodzinne tradycje oraz autorytet ojca skierowały młodego człowieka ku karierze wojskowej. Po ukończeniu szkoły realnej w Hranicach oraz zdaniu matury w Wiedniu, podjął studia w Technicznej Akademii Wojskowej w Mödling, a edukację kontynuował w Szkole Strzeleckiej Artylerii. Po nominacji na porucznika rozpoczął naukę w wiedeńskiej Szkole Wojennej, którą przerwał wybuch I wojny światowej.

W czasie światowego konfliktu został przydzielony do Legionów Polskich. Służył jako szef sztabu w strukturach II i III Brygady oraz Komendy Legionów Polskich. Gdy złożył prośbę o zmianę obywatelstwa austriackiego na polskie, spotkała go kara w postaci przeniesienia na front włoski. Pod koniec 1918 roku powrócił do odradzającej się ojczyzny. Generał Tadeusz Rozwadowski, ówczesny szef Sztabu Generalnego, powierzył mu funkcję szefa sztabu Dowództwa „Wschód”. Na tym stanowisku zaangażował się w bitwę o Lwów, a w trakcie wojny polsko-bolszewickiej kierował sztabami 1 Armii oraz Grupy Operacyjnej generała Kazimierza Raszewskiego.

W okresie międzywojennym poszerzał wiedzę we Francji, studiując w Paryżu, Wersalu i Metzu, co zaowocowało objęciem funkcji dyrektora nauk w Wyższej Szkole Wojennej. Podczas kryzysu politycznego w 1926 roku opowiedział się po stronie władz legalnych. Następnie dowodził 29 Dywizją Piechoty w Grodnie i tam też uzyskał awans na generała brygady. Przed wybuchem kolejnej wojny kierował Okręgiem Korpusu w Brześciu.

We wrześniu 1939 roku podjął decyzję o sformowaniu improwizowanych oddziałów z podległych ośrodków zapasowych. Stanął na czele Samodzielnej Grupy Operacyjnej „Polesie”. W trakcie kampanii jego formacja odniosła sukcesy w starciach z Armią Czerwoną pod Jabłoniem i Milanowem. Po kilkudniowych walkach z Wehrmachtem pod Kockiem braki w amunicji zmusiły formację do złożenia broni. Generał trafił do niewoli niemieckiej i został osadzony w oflagu w Königstein. Tam rozwinęła się u niego choroba serca, która doprowadziła do jego śmierci w szpitalu w Dreźnie. Początkowo pochowany w Niemczech, w 1969 roku spoczął na cmentarzu wojennym w Kocku.

1. Podaj nazwę Dowództwa, którego szefem sztabu został bohater pod koniec 1918 roku z nominacji Tadeusza Rozwadowskiego.

2. Jaką formacją dowodził Franciszek Kleeberg podczas kampanii polskiej 1939 roku?

3. W okolicach jakiego miasta miała miejsce ostatnia bitwa Samodzielnej Grupy Operacyjnej, na którego cmentarzu wojennym ostatecznie spoczął generał?

4. Podaj nazwę niemieckiego oflagu, w którym został osadzony Franciszek Kleeberg po dostaniu się do niewoli.

Franciszek Kleeberg was born in Tarnopol, the son of a participant in the January Uprising. Family traditions and his father’s influence steered the young man towards a military career. After completing secondary school in Hranice and passing his A-levels in Vienna, he began his studies at the Military Technical Academy in Mödling, and continued his education at the Artillery School. Following his promotion to lieutenant, he began his studies at the Vienna War College, which were interrupted by the outbreak of the First World War.

During the global conflict, he was assigned to the Polish Legions. He served as chief of staff within the 2nd and 3rd Brigades and the Polish Legions Command. When he applied to change his Austrian citizenship to Polish, he was punished by being transferred to the Italian front. Towards the end of 1918, he returned to his reborn homeland. General Tadeusz Rozwadowski, then Chief of the General Staff, appointed him Chief of Staff of the ‘East’ Command. In this role, he was involved in the Battle of Lviv, and during the Polish-Bolshevik War he commanded the staffs of the 1st Army and General Kazimierz Raszewski’s Operational Group.

During the interwar period, he furthered his education in France, studying in Paris, Versailles and Metz, which led to his appointment as Director of Studies at the War College. During the political crisis of 1926, he sided with the legitimate authorities. He then commanded the 29th Infantry Division in Grodno, where he was promoted to brigadier general. Before the outbreak of the next war, he commanded the Corps District in Brest.

In September 1939, he decided to form improvised units from the reserve centres under his command. He took command of the Independent Operational Group ‘Polesie’. During the campaign, his unit achieved successes in clashes with the Red Army near Jabłoń and Milanów. After several days of fighting against the Wehrmacht near Kock, a shortage of ammunition forced the unit to lay down its arms. The general was taken prisoner by the Germans and interned at the Oflag in Königstein. There, he developed a heart condition which led to his death in a hospital in Dresden. Initially buried in Germany, he was reinterred in 1969 at the war cemetery in Kock.

1. Name the Command of which the hero became Chief of Staff at the end of 1918, having been appointed by Tadeusz Rozwadowski.

2. Which formation did Franciszek Kleeberg command during the Polish campaign of 1939?

3. Near which town did the final battle of the Independent Operational Group take place, and in whose war cemetery did the general ultimately rest?

4. Name the German prisoner-of-war camp where Franciszek Kleeberg was held after being taken prisoner.