#023 Szlak im. generała Tadeusza Rozwadowskiego Mystery Cache

Stanisław Kopański przyszedł na świat 19 maja 1895 roku w Petersburgu. W tym samym mieście rozpoczął studia techniczne, które przerwał z powodu wybuchu I wojny światowej. Służbę wojskową zainicjował w armii rosyjskiej, kończąc oficerską szkołę artylerii, po czym związał swój los z I Korpusem Polskim. Po odzyskaniu przez Polskę niepodległości powrócił do edukacji na Politechnice Warszawskiej, jednak już w listopadzie 1918 roku zgłosił się jako ochotnik do odradzającego się Wojska Polskiego. Walczył pod Lwowem oraz brał udział w wojnie z bolszewikami. Podczas ofensywy wileńskiej odniósł ciężką ranę i stracił oko.

W okresie międzywojennym łączył obowiązki wojskowe z nauką. Ukończył studia z tytułem inżyniera dróg i mostów, a następnie wykładał balistykę w Toruniu. Dalsze wykształcenie sztabowe zdobył we francuskiej Wyższej Szkole Wojennej w Paryżu. Systematyczny awans zawodowy doprowadził go w marcu 1939 roku do objęcia stanowiska szefa Oddziału III Operacyjnego Sztabu Głównego, gdzie współtworzył plan obronny „Zachód”.

W obliczu klęski wrześniowej w 1939 roku ewakuował się przez Rumunię do Francji. W kwietniu 1940 roku objął dowództwo nad nowo formowaną w Syrii Samodzielną Brygadą Strzelców Karpackich. Po kapitulacji Francji odmówił poddania formacji i przeprowadził swoich żołnierzy do kontrolowanej przez Brytyjczyków Palestyny. Jednostka pod jego komendą wzięła udział w walkach w Afryce Północnej, biorąc udział w obronie Tobruku. W 1943 roku objął funkcję szefa Sztabu Naczelnego Wodza, którą sprawował do momentu rozformowania Polskich Sił Zbrojnych.

Po wojnie pozostał na emigracji w Wielkiej Brytanii, angażując się w działalność Polskiego Korpusu Przysposobienia i Rozmieszczenia. Władze komunistyczne w Warszawie pozbawiły go z tego powodu obywatelstwa polskiego. Pod koniec życia pełnił funkcję Generalnego Inspektora Sił Zbrojnych. Zmarł 23 marca 1976 roku w Londynie. Początkowo spoczął na tamtejszym cmentarzu Northwood, a w 2023 roku jego szczątki sprowadzono do Polski i pochowano na Cmentarzu Wojskowym na Powązkach w Warszawie.

1. Podaj nazwę planu obronnego, którego współtwórcą w Sztabie Głównym był Stanisław Kopański.

2. Podaj nazwę afrykańskiej miejscowości, w której obronie wzięła udział jednostka pod komendą Stanisława Kopańskiego.

3. Podaj nazwę dziedziny naukowej, którą Stanisław Kopański wykładał w Toruniu.

4. Co stracił bohater w wyniku ciężkiej rany odniesionej podczas ofensywy wileńskiej?

Stanisław Kopański was born on 19 May 1895 in St Petersburg. He began his technical studies in the same city, but had to interrupt them due to the outbreak of the First World War. He began his military service in the Russian army, graduating from an artillery officers’ school, after which he joined the First Polish Corps. After Poland regained its independence, he returned to his studies at the Warsaw University of Technology, but as early as November 1918 he volunteered for the re-emerging Polish Army. He fought near Lviv and took part in the war against the Bolsheviks. During the Vilnius offensive, he sustained a serious injury and lost an eye.

During the interwar period, he combined his military duties with his studies. He graduated with a degree in civil engineering, specialising in roads and bridges, and subsequently lectured in ballistics in Toruń. He received further staff training at the French War College in Paris. Steady career progression led him, in March 1939, to take up the post of Head of Operational Department III of the General Staff, where he helped draw up the ‘West’ defence plan.

In the wake of the September 1939 defeat, he evacuated via Romania to France. In April 1940, he took command of the newly formed Independent Carpathian Rifle Brigade in Syria. Following the capitulation of France, he refused to surrender the unit and led his soldiers to British-controlled Palestine. The unit under his command took part in the fighting in North Africa, participating in the defence of Tobruk. In 1943, he assumed the post of Chief of Staff to the Commander-in-Chief, a position he held until the disbandment of the Polish Armed Forces.

After the war, he remained in exile in the United Kingdom, becoming involved in the activities of the Polish Resettlement and Deployment Corps. The communist authorities in Warsaw stripped him of his Polish citizenship for this reason. Towards the end of his life, he served as Inspector General of the Armed Forces. He died on 23 March 1976 in London. He was initially laid to rest at Northwood Cemetery there, and in 2023 his remains were repatriated to Poland and buried at the Powązki Military Cemetery in Warsaw.

1. Name the defence plan that Stanisław Kopański helped to draw up at the General Staff.

2. Name the African town in the defence of which a unit under the command of Stanisław Kopański took part.

3. Name the academic discipline that Stanisław Kopański lectured on in Toruń.

4. What did the hero lose as a result of a serious injury sustained during the Vilnius offensive?