#039 Szlak im. generała Tadeusza Rozwadowskiego Letterbox Hybrid

Bitwa pod Kłuszynem stoczona 4 lipca 1610 roku uchodzi za jeden z największych triumfów w historii polskiego oręża, który otworzył wojskom koronnym drogę do Moskwy.

Tło i przyczyny konfliktu
Główną przyczyną starcia była próba odsieczy dla zablokowanego przez wojska polsko-litewskie Smoleńska. Car Wasyl IV Szujski zawarł sojusz ze Szwecją, co pozwoliło na sformowanie potężnej armii odsieczowej. Naprzeciw tym siłom wyruszył hetman polny koronny Stanisław Żółkiewski, który zamierzał pobić nadciągające wojska sojusznicze, zanim miały dotrzeć pod mury obleganej twierdzy smoleńskiej.

Siły stron i przygotowania
Hetman Żółkiewski, pozostawiając część sił do blokowania rosyjskiej straży przedniej w Carewym Zajmiszczu, zabrał ze sobą około 2500 jazdy (głównie husarii), 400 konnych Zaporożców, 200 piechoty oraz 2 lekkie działa. Przeciwnik dysponował gigantyczną przewagą: kniaź Dymitr Szujski dowodził blisko 20 tysiącami Rosjan, a Jacob de la Gardie stał na czele ponad 3 tysięcy najemników z Europy Zachodniej. Koalicja dysponowała także 11 działami.

Przebieg starcia i kluczowe manewry
Wojska polskie zaskoczyły uśpionego wroga o świcie. Przed atakiem Polacy musieli jednak spalić wieś Prieczistoje i zniszczyć płoty krępujące ruchy kawalerii. Hetman skierował główne uderzenie husarii na lewe skrzydło rosyjskie. Polskie chorągwie szarżowały tam wielokrotnie, odpierając w końcu rajtarów, którzy uciekając, zmieszali szyki własnej piechoty. Na trudniejszym, prawym skrzydle szwedzkim rozstrzygnięcie przyniosło dopiero spóźnione nadejście 200 polskich piechurów. Ogień ich dwóch falkonetów rozbił płoty, za którymi kryli się muszkieterzy. Wówczas husaria ponowiła szarżę, zmuszając sprzymierzonych do ucieczki.

Wynik bitwy i bezpośrednie skutki
Starcie zakończyło się całkowitym rozbiciem armii rosyjsko-szwedzkiej i paniczną ucieczką Dymitra Szujskiego. Bezpośrednim skutkiem wiktorii była kapitulacja garnizonu w Carewym Zajmiszczu. W obliczu tej klęski bojarzy zdetronizowali cara Wasyla Szujskiego, a nowym carem Rosji ogłoszono polskiego królewicza Władysława, co umożliwiło Żółkiewskiemu triumfalny wjazd do Moskwy.

1. Podaj nazwisko dowódcy, który stał na czele wojsk moskiewskich w bitwie pod Kłuszynem.

2. Ile lekkich dział zabrał ze sobą hetman Stanisław Żółkiewski na wyprawę pod Kłuszyno?

3. Jaka polska formacja wojskowa wykonywała wielokrotne szarże na pozycje moskiewskie i szwedzkie?

4. Jakie miasto, oblegane wcześniej przez siły polsko-litewskie, próbowała ratować armia odsieczowa cara?

The Battle of Klushino, fought on 4 July 1610, is regarded as one of the greatest triumphs in the history of Polish military history, opening the way for the Crown’s armies to Moscow.

Conflict Background
The main cause of the clash was an attempt to relieve Smolensk, which had been blockaded by Polish-Lithuanian forces. Tsar Vasily IV Shuisky had formed an alliance with Sweden, which enabled the formation of a powerful relief army. Crown Field Hetman Stanisław Żółkiewski set out to meet these forces, intending to defeat the advancing allied troops before they reached the walls of the besieged fortress of Smolensk.

Force Preparation
Hetman Żółkiewski, leaving part of his forces behind to block the Russian vanguard at Carewe Zajmiszcz, took with him around 2,500 cavalry (mainly hussars), 400 mounted Zaporozhian Cossacks, 200 infantrymen and two light cannons. The enemy had a massive numerical advantage: Prince Dmitry Shuisky commanded nearly 20,000 Russians, whilst Jacob de la Gardie led over 3,000 mercenaries from Western Europe. The coalition also had 11 cannons at its disposal.

Battle Progress
The Polish forces took the unsuspecting enemy by surprise at dawn. Before the attack, however, the Poles had to burn down the village of Prieczistoje and destroy the fences that were hindering the cavalry’s movements. The Hetman directed the main assault of the hussars against the Russian left wing. Polish banners charged there repeatedly, eventually repelling the cavalrymen, who, in their flight, disrupted the ranks of their own infantry. On the more difficult Swedish right wing, the outcome was only decided by the belated arrival of 200 Polish infantrymen. The fire from their two falconets broke down the fences behind which the musketeers were taking cover. The hussars then renewed their charge, forcing the allies to flee.

Battle Aftermath
The battle ended in the complete rout of the Russian-Swedish army and the panicked flight of Dmitry Shuisky. The immediate consequence of the victory was the surrender of the garrison at Tsarev-Zaymishche. In the wake of this defeat, the boyars deposed Tsar Vasily Shuisky, and the Polish prince Władysław was proclaimed the new Tsar of Russia, enabling Żółkiewski to make a triumphant entry into Moscow.

1. Give the name of the commander who led the Muscovite troops in the Battle of Klushino.

2. How many light cannons did Hetman Stanisław Żółkiewski take with him on the campaign to Klushino?

3. Which Polish military formation carried out repeated charges against the Muscovite and Swedish positions?

4. Which town, previously besieged by Polish-Lithuanian forces, did the Tsar’s relief army attempt to rescue?