#044 Szlak im. generała Tadeusza Rozwadowskiego Mystery Cache

Bitwa pod Somosierrą, stoczona w trakcie wojen napoleońskich, stanowiła kluczowy punkt zwrotny w kampanii hiszpańskiej, decydujący o losach obrony stolicy kraju.

Tło i przyczyny konfliktu
W 1808 roku Hiszpania była miejscem walk między wojskami francuskimi a siłami sprzeciwiającymi się francuskiej dominacji. Napoleon, dążąc do opanowania kraju i umocnienia władzy swojego brata Józefa Bonaparte, skierował armię w stronę Madrytu. Jedną z najważniejszych pozycji obronnych Hiszpanów była przełęcz Somosierra w górach Sierra de Guadarrama. Kontrola nad tym przejściem pozwalała zablokować najkrótszą drogę prowadzącą do stolicy.

Siły stron i przygotowania
Pozycje obronne w rejonie przełęczy obsadziły wojska hiszpańskie pod dowództwem generała Benito San Juana. Fortyfikacje polowe ułożono schodkowo wzdłuż krętej drogi, rozmieszczając tam cztery baterie artylerii. Piechota hiszpańska w sile kilku tysięcy żołnierzy kontrolowała stoki, uniemożliwiając swobodne manewrowanie na boki. Naprzeciw nich stanęła czterdziestotysięczna armia napoleońska, której czołowe oddziały piechoty ugrzęzły w dolinie z powodu silnego ostrzału i gęstej mgły.

Przebieg starcia i kluczowe manewry
Wobec impasu cesarz wydał rozkaz przeprowadzenia ataku kawaleryjskiego wprost na ufortyfikowany wąwóz. Zadanie to przypadło trzeciemu szwadronowi 1 Pułku Szwoleżerów Gwardii Cesarskiej, którym dowodził Jan Kozietulski. Polscy jeźdźcy ruszyli galopem w kolumnie dwójkowej wzdłuż drogi, kolejno zdobywając trzy pierwsze pozycje artyleryjskie, mimo ponoszonych strat w ludziach i utraty koni. Po zranieniu Kozietulskiego dowództwo nad nacierającymi formacjami przejmowali kapitan Jan Dziewanowski oraz porucznik Andrzej Niegolewski. Szarża doprowadziła do opanowania ostatniej, czwartej baterii na szczycie wzniesienia. Jednocześnie francuscy piechurzy zabezpieczyli okoliczne grzbiety górskie.

Wynik bitwy i bezpośrednie skutki
Sforsowanie przełęczy doprowadziło do załamania hiszpańskich linii obronnych i rozproszenia tamtejszych oddziałów, z których około trzech tysięcy żołnierzy dostało się do niewoli. Szwadron szwoleżerów okupił sukces stratą dwudziestu dwóch zabitych i zmarłych z ran. Przełamanie tej pozycji otworzyło armii francuskiej bezpośrednią drogę na Madryt.

1. Jakie pasmo górskie stanowiło naturalną barierę, na której znajdowała się opisywana przełęcz?

2. Podaj nazwisko dowódcy, który stał na czele trzeciego szwadronu 1. Pułku Szwoleżerów Gwardii Cesarskiej podczas ataku.

3. Jaką formację Napoleon skierował do szarży na hiszpańskie baterie?

4. Podaj nazwisko generała stojącego na czele wojsk hiszpańskich.

The Battle of Somosierra, fought during the Napoleonic Wars, marked a crucial turning point in the Spanish campaign, determining the fate of the defense of the nation’s capital.

Conflict Background
In 1808, Spain was the scene of fighting between French troops and forces opposing French domination. Napoleon, seeking to take control of the country and consolidate the power of his brother Joseph Bonaparte, directed his army toward Madrid. One of the most important Spanish defensive positions was the Somosierra Pass in the Sierra de Guadarrama mountains. Control of this pass allowed for the blocking of the shortest route leading to the capital.

Force Preparation
Defensive positions in the area of the pass were manned by Spanish troops under the command of General Benito San Juan. Field fortifications were arranged in terraces along the winding road, with four artillery batteries deployed there. Several thousand Spanish infantrymen controlled the slopes, preventing free lateral maneuvering. Opposing them was Napoleon’s 40,000-strong army, whose leading infantry units were bogged down in the valley due to heavy fire and thick fog.

Battle Progress
Faced with a stalemate, the emperor ordered a cavalry charge directly at the fortified gorge. This task fell to the third squadron of the 1st Regiment of the Imperial Guard Light Cavalry, commanded by Jan Kozietulski. The Polish cavalrymen charged in a double-file column along the road, successively capturing the first three artillery positions, despite suffering casualties and losing horses. After Kozietulski was wounded, command of the advancing formations was taken over by Captain Jan Dziewanowski and Lieutenant Andrzej Niegolewski. The charge led to the capture of the last, fourth battery at the top of the hill. At the same time, French infantry secured the surrounding mountain ridges.

Battle Aftermath
The crossing of the pass led to the collapse of the Spanish defensive lines and the scattering of the troops stationed there, of whom about three thousand were taken prisoner. The light cavalry squadron paid for this success with the loss of twenty-two killed and wounded. Breaking through this position opened a direct route to Madrid for the French army.

1. Which mountain range served as a natural barrier where the pass in question was located?

2. Give the name of the commander who led the third squadron of the 1st Regiment of the Imperial Guard Light Cavalry during the attack.

3. What formation did Napoleon send to charge the Spanish batteries?

4. Name the general commanding the Spanish forces.