#064 Szlak im. generała Tadeusza Rozwadowskiego Mystery Cache

Zrzut Cichociemnych w ramach operacji „Adolphus” był pierwszą aliancką operacją przerzutu spadochroniarzy do okupowanej Europy oraz początkiem regularnej łączności lotniczej między Polskimi Siłami Zbrojnymi na Zachodzie a Polskim Państwem Podziemnym.

Tło i przyczyny konfliktu
Po klęsce kampanii 1939 roku polskie dowództwo na emigracji dążyło do wsparcia konspiracji w kraju wyszkolonymi oficerami i specjalistami od dywersji, wywiadu oraz łączności. W Wielkiej Brytanii rozpoczęto szkolenie ochotników, którzy mieli zostać przerzuceni drogą lotniczą do okupowanej Polski. Pierwszą próbę zrzutu planowano w grudniu 1940 roku, jednak została odwołana z powodów technicznych i organizacyjnych. Po przygotowaniu samolotu o zwiększonym zasięgu wyznaczono nowy termin operacji.

Siły stron i przygotowania
Do misji wyznaczono trzech ochotników: majora Stanisława Krzymowskiego, rotmistrza Józefa Zabielskiego oraz kuriera Czesława Raczkowskiego. Załogę brytyjskiego bombowca Armstrong Whitworth Whitley stanowiło sześciu lotników z Królewskich Sił Powietrznych. Transport obejmował także cztery zasobniki z radiostacjami, bronią i materiałami wybuchowymi.

Przebieg starcia i kluczowe manewry
Maszyna wystartowała wczesnym wieczorem 15 lutego 1941 roku z lotniska Stradishall w Anglii. Trwający niemal dwanaście godzin lot odbywał się w trudnych warunkach pogodowych oraz przy stałym zagrożeniu ze strony niemieckiej obrony przeciwlotniczej. Błędy nawigacyjne popełnione przez załogę podczas długiej trasy doprowadziły do zboczenia z kursu. Zamiast nad zaplanowaną placówką odbiorczą w okolicach Włoszczowy w Generalnym Gubernatorstwie, piloci dokonali zrzutu w rejonie wsi Dębowiec na Śląsku Cieszyńskim. Rejon ten znajdował się pod bezpośrednią administracją III Rzeszy. W efekcie skoczkowie wylądowali na dzikim zrzutowisku bez wsparcia struktur naziemnych. Podczas przyziemienia rotmistrz Zabielski odniósł kontuzję nogi. Podjęte przez Niemców działania poszukiwawcze doprowadziły do przejęcia pozostawionych zasobników z zaopatrzeniem. Pomimo obławy skoczkowie zdołali się rozdzielić i przedostać do Warszawy, choć kurier Raczkowski został przejściowo uwięziony w Wadowicach pod zarzutem przemytu.

Wynik bitwy i bezpośrednie skutki
Misja dowiodła technicznej wykonalności operacji przerzutowych na dużą odległość. Przejęcie sprzętu przez przeciwnika zmusiło jednak dowództwo do wstrzymania kolejnych lotów na dziewięć miesięcy w celu zmodyfikowania procedur nawigacyjnych i ulepszenia systemu zabezpieczenia zrzutowisk w kraju.

1. Jakim typem samolotu wykonano operację zrzutu?

2. W pobliżu jakiej miejscowości piloci dokonali zrzutu wskutek błędu nawigacyjnego?

3. W jakim mieście został przejściowo uwięziony kurier Czesław Raczkowski pod zarzutem przemytu?

4. Jak brzmiało nazwisko rotmistrza, który odniósł kontuzję nogi?

The airdrop of the Silent and Unseen as part of Operation ‘Adolphus’ was the first Allied operation to drop paratroopers into occupied Europe and marked the beginning of regular air links between the Polish Armed Forces in the West and the Polish Underground State.

Conflict Background
Following the defeat in the 1939 campaign, the Polish command-in-exile sought to support the underground resistance at home with trained officers and specialists in sabotage, intelligence and communications. In the United Kingdom, training began for volunteers who were to be airdropped into occupied Poland. The first airdrop attempt was planned for December 1940, but was cancelled for technical and organisational reasons. Once an aircraft with an extended range had been prepared, a new date was set for the operation.

Force Preparation
Three volunteers were assigned to the mission: Major Stanisław Krzymowski, Captain Józef Zabielski and courier Czesław Raczkowski. The crew of the British Armstrong Whitworth Whitley bomber consisted of six Royal Air Force airmen. The cargo also included four pods containing radio equipment, weapons and explosives.

Battle Progress
The aircraft took off in the early evening from Stradishall airfield in England. The flight, which lasted almost twelve hours, took place in difficult weather conditions and under constant threat from German anti-aircraft defences. Navigational errors made by the crew during the long journey led them to veer off course. Instead of the planned drop zone near Włoszczowa in the General Government, the pilots carried out the drop in the vicinity of the village of Dębowiec in Cieszyn Silesia. This area was under the direct administration of the Third Reich. As a result, the paratroopers landed at an unmarked drop zone without any support from ground units. During the landing, Captain Zabielski sustained a leg injury. Search operations carried out by the Germans led to the seizure of the supply containers that had been left behind. Despite the manhunt, the paratroopers managed to split up and make their way to Warsaw, although the courier Raczkowski was temporarily detained in Wadowice on charges of smuggling.

Battle Aftermath
The mission demonstrated the technical feasibility of long-range airdrop operations. However, the enemy’s capture of the equipment forced the command to suspend further flights for nine months in order to modify navigation procedures and improve the security system for airdrop sites within the country.

1. What type of aircraft was used for the airdrop operation?

2. Near which village did the pilots carry out the airdrop as a result of a navigational error?

3. In which town was the courier Czesław Raczkowski temporarily detained on charges of smuggling?

4. What was the surname of the cavalry captain who sustained a leg injury?