#033 Szlak im. generała Tadeusza Rozwadowskiego Mystery Cache

Antoni Chruściel urodził się w Gniewczynie Łańcuckiej. Podczas nauki w gimnazjum w Jarosławiu zaangażował się w działalność ruchu niepodległościowego „Zarzewie” oraz wstąpił do Polskiej Drużyny Strzeleckiej. Wybuch I wojny światowej przerwał jego dalsze plany edukacyjne i skutkował powołaniem do armii austriackiej, w której ukończył szkołę oficerów rezerwy i awansował na porucznika. Po rozpadzie Austro-Węgier wstąpił do odradzającego się Wojska Polskiego.

W okresie międzywojennym kontynuował edukację wojskową, kończąc studia w Wyższej Szkole Wojennej w Warszawie, a także dowodził batalionem w 6. Pułku Strzelców Podhalańskich w Stryju. We wrześniu 1939 roku jako dowódca 82. Syberyjskiego Pułku Strzelców brał udział w obronie twierdzy Modlin, która po zaciętych walkach skapitulowała.

Uniknął niewoli i od wiosny 1940 roku działał w konspiracji w Związku Walki Zbrojnej. Objął stanowisko szefa Wydziału Trzeciego Okręgu Warszawa-Miasto, a następnie został komendantem Okręgu Warszawskiego Armii Krajowej. W podziemiu posługiwał się między innymi pseudonimem „Monter”. Należał do głównych zwolenników podjęcia akcji zbrojnej w stolicy. Podczas powstania warszawskiego dowodził siłami Armii Krajowej w Warszawie, kierując działaniami bojowymi w mieście. W trakcie walk awansował na stopień generała brygady.

Po upadku zrywu trafił do niemieckiej niewoli, a po wyzwoleniu obozów jenieckich przez aliantów przedostał się do Londynu. Władze komunistyczne w Polsce pozbawiły go obywatelstwa polskiego, co zmusiło go do pozostania na emigracji. Zamieszkał w Stanach Zjednoczonych, gdzie pracował między innymi jako tłumacz. Zmarł w Waszyngtonie, a jego szczątki po latach zostały sprowadzone do kraju i pochowane na Cmentarzu Wojskowym na Powązkach w Warszawie.

1. Podaj numer pułku piechoty, którym dowodził Antoni Chruściel podczas kampanii wrześniowej?

2. Jaka twierdza była broniona przez pułk Antoniego Chruściela we wrześniu 1939 roku?

3. Jaki był najpopularniejszy pseudonim Antoniego Chruściela używany przez niego w podziemiu?

4. W jakim mieście zmarł Antoni Chruściel?

Antoni Chruściel was born in Gniewczyn Łańcucki. Whilst attending secondary school in Jarosław, he became involved in the activities of the ‘Zarzewie’ independence movement and joined the Polish Rifle Corps. The outbreak of the First World War interrupted his further educational plans and resulted in his conscription into the Austrian army, where he completed reserve officer training and was promoted to lieutenant. Following the collapse of Austria-Hungary, he joined the re-established Polish Army.

During the interwar period, he continued his military education, graduating from the War College in Warsaw, and also commanded a battalion in the 6th Podhale Rifle Regiment in Stryj. In September 1939, as commander of the 82nd Siberian Rifle Regiment, he took part in the defence of the Modlin fortress, which capitulated after fierce fighting.

He avoided capture and, from the spring of 1940, was active in the underground as part of the Union of Armed Struggle. He took up the post of head of the Third Department of the Warsaw-City District, and subsequently became commander of the Warsaw District of the Home Army. In the underground, he used the pseudonym ‘Monter’, amongst others. He was one of the main advocates of launching an armed uprising in the capital. During the Warsaw Uprising, he commanded Home Army forces in Warsaw, directing combat operations in the city. During the fighting, he was promoted to the rank of brigadier general.

After the uprising failed, he was taken prisoner by the Germans, and following the liberation of the POW camps by the Allies, he made his way to London. The communist authorities in Poland stripped him of his Polish citizenship, forcing him to remain in exile. He settled in the United States, where he worked, amongst other things, as a translator. He died in Washington, and his remains were later repatriated and buried at the Powązki Military Cemetery in Warsaw.

1. What was the number of the infantry regiment commanded by Antoni Chruściel during the September Campaign?

2. Which fortress was defended by Antoni Chruściel’s regiment in September 1939?

3. What was Antoni Chruściel’s most popular pseudonym, used by him in the underground?

4. In which city did Antoni Chruściel die?