#058 Szlak im. generała Tadeusza Rozwadowskiego Mystery Cache

Bitwa nad Bzurą, znana również jako bitwa pod Kutnem, była największym starciem kampanii polskiej 1939 roku i najważniejszą polską operacją zaczepną podczas wojny obronnej. Jej celem było zakłócenie niemieckiego marszu na Warszawę oraz odciążenie polskich armii wycofujących się pod naporem przeciwnika.

Tło i przyczyny konfliktu
Główną przyczyną podjęcia działań była próba odciążenia polskich armii cofających się w głąb kraju oraz powstrzymania niemieckiego pościgu zmierzającego w kierunku Warszawy. Dowództwo Wehrmachtu, realizując taktykę blitzkriegu, zlekceważyło obecność zgrupowania na swoich tyłach. Niemcy byli przekonani, że polskie siły z zachodnich rejonów kraju wycofały się już za Wisłę, co otworzyło przed Polakami szansę na uderzenie z odsłoniętej flanki.

Siły stron i przygotowania
Po stronie polskiej do walki stanęły połączone siły Armii „Poznań” (gen. Tadeusz Kutrzeba) i Armii „Pomorze” (gen. Władysław Bortnowski), nad którymi brakowało jednak jednolitego dowództwa, a kluczową rolę planistyczną odgrywał generał Tadeusz Kutrzeba. Łącznie siły te liczyły około 225 tysięcy żołnierzy. Przeciwnikiem była niemiecka Grupa Armii Południe, dysponująca 8. Armią generała Johannesa Blaskowitza oraz 10. Armią generała Waltera von Reichenaua, które łącznie grupowały około 425 tysięcy żołnierzy, w tym dywizje pancerne i zmotoryzowane.

Przebieg starcia i kluczowe manewry
Działania rozpoczęły się 9 września 1939 roku od uderzenia Grupy Operacyjnej generała Edmunda Knoll-Kownackiego na niemiecką 30. Dywizję Piechoty. Początkowe natarcie przyniosło Polakom sukcesy, doprowadzając do zdobycia Łęczycy, Piątku i Łowicza. W drugiej fazie od 13 września ciężar walk przeniósł się na kierunek Skierniewic, jednak natarcie Armii „Pomorze” zostało wstrzymane z powodu niepotwierdzonych meldunków o zagrożeniu pancernym, co zmusiło Polaków do odwrotu na lewy brzeg rzeki. W trzeciej fazie Niemcy zepchnęli siły polskie do defensywy, wykorzystując przewagę techniczną oraz intensywne bombardowania 4. Floty Powietrznej.

Wynik bitwy i bezpośrednie skutki
Starcie zakończyło się 22 września 1939 roku rozbiciem sił polskich i zwycięstwem Wehrmachtu. Około 100 tysięcy żołnierzy dostało się do niewoli, a generał Władysław Bortnowski został uwięziony. Mimo porażki, polski zwrot zaczepny opóźnił kapitulację Warszawy i wymusił zmianę niemieckiego planu operacyjnego.

1. Jaką inną nazwę nosi opisana bitwa nad Bzurą?

2. Jak nazywała się taktyka realizowana przez dowództwo Wehrmachtu?

3. Podaj nazwisko dowódcy Grupy Operacyjnej, która rozpoczęła polskie natarcie 9 września?

4. Podaj nazwisko generała, który dowodził Armią „Pomorze” i dostał się do niewoli po zakończeniu bitwy?

The Battle of the Bzura, also known as the Battle of Kutno, was the largest engagement of the Polish Campaign of 1939 and the most significant Polish offensive operation during the War of Defence. Its aim was to disrupt the German advance on Warsaw and relieve the pressure on the Polish armies retreating under enemy pressure.

Conflict Background
The main reason for launching the operation was to relieve the pressure on the Polish armies retreating inland and to halt the German pursuit heading towards Warsaw. The Wehrmacht high command, pursuing blitzkrieg tactics, had underestimated the presence of Polish forces in its rear. The Germans were convinced that Polish forces from the western regions of the country had already withdrawn beyond the Vistula, which presented the Poles with an opportunity to strike from an exposed flank.

Force Preparation
On the Polish side, the combined forces of the ‘Poznań’ Army (Gen. Tadeusz Kutrzeba) and the ‘Pomorze’ Army (Gen. Władysław Bortnowski) took up arms; however, these lacked a unified command, and General Tadeusz Kutrzeba played a key role in planning. In total, these forces numbered around 225,000 soldiers. Their opponent was the German Army Group South, comprising General Johannes Blaskowitz’s 8th Army and General Walter von Reichenau’s 10th Army, which together totalled around 425,000 soldiers, including armoured and motorised divisions.

Battle Progress
Hostilities began on 9 September 1939 with an attack by General Edmund Knoll-Kownacki’s Operational Group on the German 30th Infantry Division. The initial offensive proved successful for the Poles, leading to the capture of Łęczyca, Piątek and Łowicz. In the second phase, from 13 September, the focus of the fighting shifted towards Skierniewice; however, the advance of the ‘Pomorze’ Army was halted due to unconfirmed reports of a tank threat, forcing the Poles to retreat to the left bank of the river. In the third phase, the Germans forced the Polish forces onto the defensive, exploiting their technical superiority and the intensive bombing by the 4th Air Fleet.

Battle Aftermath
The battle ended on 22 September 1939 with the rout of the Polish forces and a victory for the Wehrmacht. Around 100,000 soldiers were taken prisoner, and General Władysław Bortnowski was captured. Despite the defeat, the Polish counter-offensive delayed the capitulation of Warsaw and forced a change to the German operational plan.

1. What is another name for the battle on the Bzura described above?

2. What was the name of the tactic employed by the Wehrmacht high command?

3. Provide the name of the commander of the Operational Group that launched the Polish offensive on September 9.

4. Name the general who commanded the "Pomorze" Army and was taken prisoner after the battle ended.