ur. 1121/1122, zm. 5 I 1173
okres panowania (Kraków): 1146 - 1173
O wiele więc lepiej chcieć zarządzać swoim własnym mieniem niż czyhać na cudze. [...] Świętość tego zalecenia niemal zabobonnie czcił Bolesław.
Mistrza Wincentego Kronika Polska
Po wypędzeniu Władysława objął Kraków wraz z całą władzą zwierzchnią. Poza dzielnicą senioralną podlegały mu bezpośrednio Mazowsze i ziemia łęczycka, a także Śląsk, opuszczony przez Władysława. Po zatrzymaniu wojsk niemieckich na linii Odry w 1146 r, i po zapłaceniu okupu władza Bolesława zaczęła się stabilizować. Przyjęcie przez Konrada III kontrybucji było równoznaczne z uznaniem nowego porządku w Polsce. Uznał Bolesława także papież, przysyłając w 1147 r. do Polski legata Humbolda. Po śmierci Władysław w roku 1159 Bolesław mógł, jako najstarszy z braci, rządzić Polską zgodnie z zasadami ustalonymi przez Krzywoustego. Panowanie Bolesława przebiegało bez większych napięć wewnętrznych. Książę zapewne odpowiadał elicie politycznej kraju. Od połowy XII w. proces rozwoju ekonomicznego Polski uległ przyspieszeniu. Posiadacze dużych, lecz niezagospodarowanych majątków, korzystając z trwającego już od końca XI w. przyrostu demograficznego, zaczęli w swych dobrach osadzać tzw. gości. Byli to chłopi, którzy w zamian za przydzielone im gospodarstwa mieli uiszczać powinności na rzecz właścicieli ziemi. Bolesław nie tylko nie przeszkadzał temu osadnictwu, ale nawet je ułatwiał, nie egzekwując zbyt rygorystycznie od nowych osadników obowiązków na rzecz państwa. Rozwój ekonomiczny potwierdzają liczne, jak na owe czasy, kamienne budowle, które powstały około połowy XII w. Wśród nich wymienić należy kościół klasztorny w Czerwińsku oraz kolegiatę w Tumie pod Łęczycą.
Ważniejsze daty:
1136/1137
-Małżeństwo z Wierzchosławą-Anastazją, córką Wsiewołoda Mścisławowicza, księcia wielkonowogrodzkiego.
1138
-(28 X) Śmierć Bolesława Krzywoustego. Objęcie rządów na Mazowszu.
1141
-Wiec w Łęczycy. Książęta-juniorzy i księżna-wdowa Salomea podejmują decyzję w sprawie wydania Agnieszki, córki Bolesława Krzywoustego za wielkiego księcia kijowskiego, Wsiewołoda Olegowicza.
1142
-(zima) Wyprawa Rusinów i Władysława na Mazowsze. Zdobycie i zniszczenie Czerska przez najeźdźców.
1142/1143
-Władysław zajmuje niektóre grody braci przyrodnich.
1144
-(27 VII) Śmierć Salomei z Bergu. Zajęcie Łęczycy. Konflikt z Władysławem.
1145
-Najazd Władysława (z posiłkami ruskimi) na ziemię łęczycko-sieradzką. Rozbicie wojsk Władysława w bitwie nad Pilicą (?). Porozumienie pokojowe. Odstąpienie Władysławowi czterech grodów (m.in. Łęczycy). Bolesław przekazuje Wiznę Rusinom.
-(23-24 IV) Zjazd książąt-juniorów w Gnieźnie i Trzemesznie.
1146
-(zima) Bunt możnowładztwa przeciwko władzy Władysława.
-Władysław zrywa pokój z braćmi.
-(III-V) Ofensywa seniora (przy wsparciu ruskim) na Mazowszu i w Wielkopolsce. Początkowe sukcesy Władysława. (V) Udana obrona oblężonego Poznania. Zawarcie układu rozejmowego.
-(VI) Ponowny wybuch walk (spowodowany obawą juniorów przed interwencją niemiecką). (VI/VII) Zajęcie większości grodów śląskich i małopolskich. (VII) Książęta-juniorzy zdobywają Kraków.
-Bolesław Kędzierzawy przejmuje władzę.
-Osadzenie brata Henryka w ziemi sandomierskiej.
-(16 VIII-IX) Wyprawa Konrada III na Polskę w celu odzyskania tronu dla Władysława. Juniorzy wypłacają okup Konradowi III. (IX) Wycofanie się wojsk niemieckich.
1146/1147
-Władysław podejmuje (nieudaną) próbę opanowania Śląska. Przejściowa utrata zamków Grodis i Nemsche (Gródek i Niemcza?) i ich powrót do władztwa Bolesława.
1146-1147
-Zawarcie przymierza z księciem Kijowa Izjasławem Mścisławiczem.
1147
-(jesień) Wyprawa zbrojna przeciwko Prusom (przy wsparciu ruskim).
przed 1148
-(15 III) Śmierć Wierzchosławy-Anastazji.
1148
-(6 I) Polsko-niemieckie pertraktacje w Kruszwicy.
Zażegnanie groźby zbrojnej interwencji niemieckiej w Polsce.
1149
-Legat papieski Gwidon rzuca klątwę na juniorów. Zatwierdzenie klątwy przez papieża Eugeniusza III. Bojkot interdyktu przez Episkopat, książąt i możnowładztwo polskie.
-Wyprawa zbrojna Bolesława i Henryka na Włodzimierz Wołyński i Łuck, w celu poparcia Izasława. (jesień) Wycofanie się książąt polskich z Rusi w związku z najazdem pruskim na Mazowsze.
1154-1155
-Objęcie zarządu nad dzielnicą sandomierską (z powodu wyjazdu Henryka na krucjatę do Ziemi Świętej).
1157
-(21 VIII) Armia cesarza Fryderyka Barbarossy (wsparta przez wojska czeskie Władysława II i Dypolda I Przemyślidów) wkracza do Polski w celu odzyskania tronu dla Władysława. Bolesław i Mieszko nie podejmują otwartej walki i palą grody w Głogowie i Bytomiu. Wojska cesarskie wkraczają do Wielkopolski.
(30 VIII) Układ w Krzyszkowie. Złożenie hołdu lennego przez juniorów. Zobowiązanie do wypłaty kontrybucji, udziału w wyprawie włoskiej cesarza oraz do stawienia się w Boże Narodzenie w Magdeburgu. Wysłanie brata Kazimierza na dwór cesarski jako zakładnika.
1159
-Bolesław (wraz z braćmi Mieszkiem i Henrykiem) udziela dyplomatycznego wsparcia księciu halickiemu Jarosławowi Ośmiomysłowi w jego sporze z Iwanem Rościsławiczem, księciem dźwinogrodzkim.
1161
-(21 V) Udział w zjeździe książąt piastowskich w Łęczycy.
ok. 1162/1167
-(ok.1162/31 XII 1167) (15 III) Śmierć Wierzchosławy-Anastazji.
1163
-(VIII/IX) Bolesław zezwala na powrót do Polski synów brata Władysława. Przekazanie Śląska (bez głównych grodów) Mieszkowi Laskonogiemu i Bolesławowi Wysokiemu.
-Niszczycielskie polskie najazdy okolic Czerwienia.
1164
-Utrata wpływów na Pomorzu Zachodnim.
1164/1165
-Całkowite przejęcie Śląska przez synów Władysława.
1166
-Wyprawa na pogańskich Prusów (wraz z bratem Henrykiem). Książęta wpadają w zasadzkę przygotowaną przez przekupionych przewodników. (18 X) Śmierć Henryka sandomierskiego.
-Bolesław włącza Sandomierz i Lublin do dzielnicy senioralnej, wydziela (?) bratu Kazimierzowi kasztelanię wiślicką, a miejscowości Żarnów, Małogoszcz i Skrzynno przekazuje bratu Mieszkowi, albo jego synowi Stefanowi (?).
przed 1168
-(/31 XII 1167) Małżeństwo z Marią.
1167/1168
-(19 VI 1167/1 III 1168) Wiec opozycji w Jędrzejowie, połączony z konsekracją kościoła klasztornego. Możni pod przywództwem Jaksy z Miechowa i Świętosława z Łabędziów planują rokosz przeciwko Bolesławowi.
1172
-(/14 X) Wyprawa cesarza Fryderyka Barbarossy (przy wsparciu czeskim) na Polskę (podjęta w interesie Bolesława Wysokiego wypędzonego przez brata Mieszka i syna Jarosława).
Bolesław i Mieszko Laskonogi wypłacają cesarzowi kwotę 8000 grzywien w zamian za zaniechanie działań wojennych. Powrót do kraju Bolesława Wysokiego (po uprzednim zbrojnym zajęciu Legnicy i Wlenia).
1173
-(5 I) Śmierć Bolesława IV Kędzierzawego.
Opracowano na podstawie:
poczet.com
Władcy Polski – cykl dodatków do „Rzeczpospolitej” przygotowany we współpracy z „Mówią wieki”
Aby odnaleźć skrytkę musisz odszukać w powyższym tekście podane niżej informacje, a ustalone liczby podstawić do wzoru:
A – W którym mieście władał Izjasław Mścisławicz, z którym Bolesław zawarł sojusz? Jeśli to była Moskwa to A=37, jeśli Kijów to A=91, a jeśli Przemyśl to A=46
B – W którym roku Bolesław wraz z bratem Mieszkiem spalili grody w Głogowie i Bytomiu?
C – Kto jest autorem następujących słów o Bolesławie Kędzierzawym? O wiele więc lepiej chcieć zarządzać swoim własnym mieniem niż czyhać na cudze. [...] Świętość tego zalecenia niemal zabobonnie czcił Bolesław. Czy jest to Gall Anonim (C=543), a może Mistrz Wincenty (C=544), czy też Jan Długosz (C=545)?
N 53° 01.X
E 18° 10.Y
X=B-2*C+A-1
Y=B-2*C-21
Kordy ±10 m.
Współrzędne finałowe są w formacie N DD° MM.MMM E DD° MM.MMM
Jeśli w wyniku otrzymasz liczbę dwucyfrową to dopisz przed nią 0, a jeśli jednocyfrową to dwa zera.
W logbooku jest pewna liczba. Zapisz ją, gdyż może Ci się przydać…
