ur. 1122/1125, zm. 13 III 1202
okres panowania (Kraków): 1173 – 1177, 1191, 1196/1198, 1199/1200 - 1202
Zachwycały się nim kraje ościenne, sprzyjała mu zewsząd świetność władców, nawet najodleglejszych, rosła wszelka chwała zachwytów, uśmiechał się wdzięk fortuny. Nigdy mu nie brakło ani spełnienia życzeń, ani wojennych triumfów [...] Uczestnik wszelkich szczęśliwości, jeżeli w ogóle [o rzeczach] doczesnych tak mówić można, wszelkie wyobrażenia o szczęściu przerastał [ciesząc się] znakomitym i licznym potomstwem płci obojga.
Mistrza Wincentego Kronika Polska
Mieszko III Stary był władcą gotowym do zdławienia każdego oporu i do zaciekłej walki o swoje. Uchodził za sprawnego polityka i bezwzględnie dbał o wzbogacanie skarbu państwa, co nie cieszyło się uznaniem wśród możnych. Jego zamiłowanie do pieniędzy sprawiło, że przypisano mu powiedzenie: "Do prowadzenia polityki potrzebne są trzy rzeczy: pieniądze, pieniądze i jeszcze raz pieniądze". Jedna z licznych bitew stoczonych przez Mieszka III - nad rzeką Mozgawą - omal nie zakończyła się dla niego śmiercią. Stracił w niej jednak swego syna... Mieszko III chciał trzymać się litery testamentu swojego ojca i dążył do tego, żeby władza księcia seniora była czymś rzeczywistym, żeby ziemia krakowska nie stała się udzielnym księstwem rządzonym przez kogoś, kogo nie uznają inni książęta.
Ciekawostka:
Idąc śladem Bolesława Szczodrego, Mieszko III postanowił wzmocnić skarb książęcy za pomocą reformy monetarnej. Polegała ona na przymusowej wymianie monet będących w obiegu na nowe, o znacznie zmniejszonej zawartości srebra. Posługiwanie się starą monetą było surowo zakazane... Taka polityka monetarna, tzw. psucie monety (niezwykle korzystne dla księcia) była jedną z głównych przyczyn utraty przez Mieszka władzy w Krakowie.
Ponadto, książę swoje mennice przekazał w zarząd Żydom, jako szczególnie uzdolnionym w kwestiach skarbowych, stąd też na monetach bitych w mennicach Mieszka występują hebrajskie napisy: "bracha" (błogosławieństwo), "bracha miszka" (błogosławieństwo Mieszkowi), "bracha u haclacha" (błogosławieństwo i szczęście), "mazal tow" (na szczęście) itp.
Ważniejsze daty:
1136/1138
-Małżeństwo z Elżbietą, córką Stefana II, króla Węgier (?).
1138
-(28 X) Śmierć Bolesława Krzywoustego.
Przejęcie dzielnicy poznańskiej.
1141
-Wiec w Łęczycy. Książęta-juniorzy i księżna-wdowa Salomea podejmują decyzję w sprawie wydania Agnieszki, córki Bolesława Krzywoustego za wielkiego księcia kijowskiego, Wsiewołoda Olegowicza.
1142
-(zima) Wyprawa Rusinów (sprzymierzonych z Władysławem) na Mazowsze Bolesława Kędzierzawego. Zdobycie i zniszczenie Czerska przez najeźdźców.
1142/1143
-Władysław zajmuje niektóre grody braci przyrodnich.
1144
-(27 VII) Śmierć Salomei z Bergu. Zajęcie Łęczycy. Konflikt z Władysławem.
1145
-Najazd Władysława (z posiłkami ruskimi) na ziemię łęczycko-sieradzką. Rozbicie wojsk Władysława w bitwie nad Pilicą (?). Porozumienie pokojowe. Odstąpienie Władysławowi czterech grodów (m.in. Łęczycy).
-(23-24 IV) Zjazd książąt-juniorów w Gnieźnie i Trzemesznie.
1146
-(zima) Bunt możnowładztwa przeciwko władzy Władysława.
-Władysław zrywa pokój z braćmi.
-(III-V) Ofensywa seniora (przy wsparciu ruskim) na Mazowszu i w Wielkopolsce. Początkowe sukcesy Władysława. (V) Udana obrona oblężonego Poznania. Zawarcie układu rozejmowego.
-(VI) Ponowny wybuch walk (spowodowany obawą juniorów przed interwencją niemiecką). (VI/VII) Zajęcie większości grodów śląskich i małopolskich. (VII) Książęta-juniorzy zdobywają Kraków.
-Przejęcie władzy przez Bolesława Kędzierzawego.
-(16 VIII-IX) Wyprawa Konrada III na Polskę w celu odzyskania tronu dla Władysława. Juniorzy wypłacają okup Konradowi III. (IX) Wycofanie się wojsk niemieckich.
1147
-(12 IV) Papież Eugeniusz III wzywa do udziału w krucjacie przeciwko Słowianom Połabskim.
-(VIII-IX) Udział w krucjacie przeciwko Połabianom.
1148
-(6 I) Polsko-niemieckie pertraktacje w Kruszwicy. Zażegnanie groźby zbrojnej interwencji niemieckiej w Polsce.
1149
-Legat papieski Gwidon rzuca klątwę na juniorów. Zatwierdzenie klątwy przez papieża Eugeniusza III. Bojkot interdyktu przez Episkopat, książąt i możnowładztwo polskie.
1150/1154
-Śmierć Elżbiety.
1151/1154
-Małżeństwo z Eudoksją, córką Izasława II, wielkiego księcia kijowskiego.
1157
-(21 VIII) Armia cesarza Fryderyka Barbarossy (wsparta przez wojska czeskie Władysława II i Dypolda I Przemyślidów) wkracza do Polski w celu odzyskania tronu dla Władysława. Bolesław i Mieszko nie podejmują otwartej walki i palą grody w Głogowie i Bytomiu. Wojska cesarskie wkraczają do Wielkopolski.
- (30 VIII) Układ w Krzyszkowie. Złożenie hołdu lennego przez juniorów. Zobowiązanie do wypłaty kontrybucji, udziału w wyprawie włoskiej cesarza oraz do stawienia się w Boże Narodzenie w Magdeburgu.Wysłanie brata Kazimierza na dwór cesarski jako zakładnika.
1159
-Bolesław (wraz z Mieszkiem i Henrykiem) udziela dyplomatycznego wsparcia księciu halickiemu Jarosławowi Ośmiomysłowi w jego sporze z Iwanem Rościsławiczem, księciem dźwinogrodzkim.
1166
-(18 X) Śmierć brata Henryka sandomierskiego. Bolesław włącza Sandomierz i Lublin do dzielnicy senioralnej i wydziela Mieszkowi (albo jego synowi Stefanowi) miejscowości Żarnów, Małogoszcz i Skrzynno (?).
1167/1168
-(19 VI 1167/1 III 1168) Udział w wiecu opozycji w Jędrzejowie, połączonym z konsekracją kościoła klasztornego. Możni pod przywództwem Jaksy z Miechowa i Świętosława z Łabędziów planują rokosz przeciwko Bolesławowi.
ok. 1173
-Przymierze z książętami zachodniopomorskimi.
1173
-(5 I) Śmierć Bolesława Kędzierzawego. Mieszko obejmuje władzę w Krakowie.
1175
-Wiec książąt piastowskich w Grodźcu.
1177
-(26 IV) Wiec książęcy w Gnieźnie.
-(26 IV/21 XI) Bunt możnowładztwa krakowskiego przeciw rządom wielkopolskich urzędników Mieszka. Obalenie pryncypatu Mieszka. Kazimierz Sprawiedliwy przejmuje władzę w Krakowie.
1177 albo 1179
-Mieszko zostaje wygnany z Wielkopolski przez swojego syna, Odona. Ucieczka (wraz z synami Bolesławem, Mieszkiem i Władysławem) do Raciborza, na dwór Mieszka Laskonogiego.
-Wystąpienie Pomorzan przeciwko władzy Mieszka.
ok. 1180
-Nieudane zabiegi Mieszka na dworze cesarskim o odzyskanie władzy.
ok. 1181
-Kazimierz Sprawiedliwy zrywa porozumienie sojusznicze z Bolesławem Wysokim (wskutek namowy Mieszka). Zawarcie przymierza z Bolesławem Wysokim.
1181
-Powrót z wygnania (dzięki wsparciu Bogusława I pomorskiego). Odbicie ziemi gnieźnieńskiej z rąk Kazimierza Sprawiedliwego.
(1181/82) Mieszko zwycięża Odona i zajmuje jego grody (m.in. Poznań). Mieszko godzi się z synem i przekazuje mu Przemęt z okręgiem.
1184
-Nieudane zabiegi Mieszka na dworze cesarskim o organizację wyprawy wojennej przeciwko Kazimierzowi (wskutek katastrofy budowlanej na zamku w Erfurcie).
ok. 1186
-Przekazanie dzielnicy kaliskiej synowi Mieszkowi Młodszemu.
po 1187
-Śmierć Eudoksji.
1188
-Mieszko udziela militarnego wsparcia siostrzeńcowi Romanowi, księciu włodzimierskiemu w (nieudanej) wyprawie przeciwko jego bratu Wsiewołodowi, zajmującemu Włodzimierz Wołyński.
1191
-Bunt panów małopolskich (pod przywództwem kasztelana krakowskiego Henryka Kietlicza) przeciwko Kazimierzowi Sprawiedliwemu.
Zajęcie Krakowa przez Mieszka.
-Mieszko opuszcza Kraków i pozostawia syna Bolesława wraz z załogą. Odbicie Krakowa przez Kazimierza (dzięki wsparciu wojsk ruskich). Bolesław Mieszkowic dostaje się do niewoli.
-(8 IX) Kazimierz uwalnia Bolesława (dzięki mediacji arcybiskupa gnieźnieńskiego Piotra).
1192
-Pożar w Gnieźnie (być może spowodowany najazdem Kazimierza).
1193
-(2 VIII) Śmierć Mieszka Młodszego. Przekazanie dzielnicy kaliskiej Odonowi.
1194
-(20 IV) Śmierć Odona Mieszkowica. Przejęcie rządów regencyjnych w księstwie kaliskim, z tytułu opieki nad małoletnim Władysławem Odonicem.
-(5 V) Śmierć Kazimierza Sprawiedliwego. (V) Biskup krakowski Pełka zwołuje wiec w sprawie następstwa tronu w Krakowie. Nieletni Leszek obejmuje tron krakowski (pozostając pod opieką matki oraz wojewody Mikołaja i biskupa Pełki). Mieszko zagarnia Kujawy i przekazuje je synowi Bolesławowi.
1195
-Mieszko zawiera układ sojuszniczy z Mieszkiem Laskonogim i Bolesławem Wysokim.
-(lato) Wyprawa na Kraków (wraz z synem Bolesławem). (13 IX) Bitwa nad Mozgawą ze zwolennikami nieletniego Leszka Białego (wspieranymi przez księcia włodzimierskiego, Romana). Roman zostaje raniony i wycofuje się do Włodzimierza Wołyńskiego. Śmierć Bolesława Mieszkowica. Mieszko wycofuje się z Małopolski.
1196/1198
-Rokowania z księżną Heleną i możnowładcami małopolskimi. Odzyskanie władzy w Krakowie, z tytułu opieki nad małoletnim Leszkiem Białym.
-Wygnanie Mieszka z Krakowa (m.in. z powodu niewywiązania się z obietnicy pasowania Leszka na rycerza i ustanowienia go swoim dziedzicem w Krakowie).
1199/1200
-Ponowienie rokowań z księżną Heleną. Powrót Mieszka do władzy w Krakowie w zamian za zwrot Kujaw.
1202
-(13 III) Śmierć Mieszka III Starego w Kaliszu.
Opracowano na podstawie:
poczet.com
polskieradio.pl
Władcy Polski – cykl dodatków do „Rzeczpospolitej” przygotowany we współpracy z „Mówią wieki”
Aby odnaleźć skrytkę musisz odszukać w powyższym tekście podane niżej informacje, a ustalone liczby podstawić do wzoru:
A – Jak miał na imię syn Mieszka III, który wygnał ojca z Wielkopolski? Mieszko (A=74), Odon (A=122) czy Leszek (A-186)?
B – W którym roku Mieszko III zagarnął Kujawy?
C – Co było głównym powodem odzyskania przez Mieszka III Starego władzy w Krakowie pod koniec XII wieku? Zamiana Krakowa na Trzemeszno (C=812), a może konieczność opieki nad nieletnim spadkobiercą, Leszkiem (C=628), czy też ślub z tamtejszą księżną Heleną (C=1180)?
N 53° 00.X
E 18° 09.Y
X=B-2*A-18
Y=C+2*A+45
Kordy ±10 m.
Współrzędne finałowe są w formacie N DD° MM.MMM E DD° MM.MMM
Jeśli w wyniku otrzymasz liczbę dwucyfrową to dopisz przed nią 0, a jeśli jednocyfrową to dwa zera.
W logbooku jest pewna liczba. Zapisz ją, gdyż może Ci się przydać…
