Skip to content

AMS3 - Jan Roodenpoortstoren Traditional Cache

This cache has been archived.

Kruimeldief: "I am archiving this listing due to inactivity. If you were planning to enable or activate this cache in the near future, please let me know and I'll be happy to unarchive it."

More
Hidden : 3/22/2007
Difficulty:
2 out of 5
Terrain:
1.5 out of 5

Size: Size:   micro (micro)

Join now to view geocache location details. It's free!

Watch

How Geocaching Works

Related Web Page

Please note Use of geocaching.com services is subject to the terms and conditions in our disclaimer.

Geocache Description:

This is the third of the AMS (Amsterdam Monument Series) caches.
Keep an eye out for further installments!

The cache can easily be done by foot or by bike, but going into central Amsterdam by car cannot be recommended!

Please use stealth with this cache...



De Torensluis is een karakteristieke boogbrug, maar wel bijzonder breed. De oorzaak hiervan is dat op de brug een toren heeft gestaan, de Jan Roodepoortstoren, met kerkers daaronder. De kerkers bestaan nog steeds, in het brughoofd. De balustrade heeft de standaard-18de eeuwse vormgeving.


De 7 torens van Amsterdam van links naar rechts:
1. Haringpakkerstoren
2. Jan Roodenpoortstoren
3. Zuidertoren
4. Westertoren
5. Oudekerkstoren
6. Montelbaanstoren
7. Munttoren (Regulierstoren)
De Jan Roodenpoortstoren (1616) – of zoals het op oude kaarten staat "Ian Roonpoortstoorn" – was een van de gezichtsbepalende Amsterdamse torens uit de vroeg 17e eeuw.

Vanuit een bouwkunst-historisch oogpunt was deze toren waardevol vanwege zijn laat-renaissance torenspits. Dit van hout, lood, en daklei vervaardigd torentje was van de hand van Hendrik de Keyser, Amsterdams beroemdste stadsbouwmeester. Begin 1829 was de bodem van de gemeentekas al lang in zicht en het sneuvelen van enkele stadsmonumenten was hiervan het gevolg omdat de verarmde stad het onderhoud van verwaarloosde bouwwerken te duur vond. Ook de Jan Roodenpoortstoren werd de sloophamer niet gespaard.

Deze schade die de stad zichzelf toeberokkend heeft wordt al jaren alom betreurd. Voor de sloop werd de toren nauwkeurig opgetekend door de toenmalige gemeentearchitect, zodat herbouw aan de hand van deze tekeningen mogelijk is. Verscheidende pogingen zijn sindsdien gedaan om de stad te bewegen de toren te herbouwen, helaas zonder resultaat.

Sinds 2003 zijn de contouren van de in 1648 gebouwde Torensluis aanwezig gebleven fundamenten in de keitjesbestrating zichtbaar gemaakt.


Historie van toren en brug
Het Singel was hier van 1425 tot 1585 de buitengracht van Amsterdam. Langs de binnenzijde van het water stond een vestingmuur met op regelmatige afstanden halfronde torens. Juist op een knik in de muur stond de Jan Roodenpoortstoren, daarnaast was een kleine doorgang naar een smalle houten brug. Toren, poort en brug waren genoemd naar Jan Roode, die hier langs de muur een lijnbaan bezat. Na de stadsuitbreidingen aan het einde van de zestiende eeuw werd de walmuur overbodig en daarom gesloopt. Maar enige muurtorens, die nog voor verschillende doeleinden in gebruik waren, bleven bestaan, ook de Jan Roodenpoortstoren. Toen in de nieuwe uitleg aan de overkant van het Singel grote, nieuwe huizen waren verrezen, vond men de oude, plompe vestingtoren een ontsierend element en werd de toren van een bekroning voorzien, zoals ook met de Montclbaanstoren en de Haringpakkerstoren was geschied. Het werk werd in 1616 aangevangen en naar verluidt nog in hetzelfde jaar voltooid. In de oude toren bevonden zich een gevangenis en de woning van de provoost (gevangenisdirecteur). Dat bleef in het nieuwe bouwontwerp gehandhaafd. Dit ontwerp was van de hand van Hendrick de Keyser en had een monumentaler karakter dan de Montelbaans- en de Haringpakkerstoren, die al eerder tot siertorens waren verbouwd. De ronde muurtoren werd door ommetseling een vierkant, indrukwekkend onderstuk en daarboven kwam een met lood beklede houten spits. Deze nieuwe Jan Roodenpoortstoren was hoger dan de Montelbaans- en de Haringpakkerstoren en ook dan de later van een nieuwe spits voorziene Munttoren, namelijk bijna 55 meter.

In het midden van de zeventiende eeuw kwam er een belangrijke verandering in de omgeving van de toren. Het was bij de smalle brug altijd een drukte van belang, omdat de beurtschepen op Brussel, Antwerpen, Mechelen, Leuven en Gent er hun ligplaats hadden. Toen de houten bruggen en houten walkanten uit de eerste jaren van de stadsuitleg geleidelijk werden vervangen door stenen muren en bruggen, greep men in 1648 bij de Jan Roodenpoortstoren deze verandering aan om ruimte te scheppen voor marktactiviteiten en een betere verkeerssituatie. De houten brug aan de zuidzijde van de toren werd vervangen door een 42 meter brede stenen sluis, met brede doorgangen aan weerszijden van de toren. Het werd de breedste brug die Amsterdam ooit heeft gehad. Omdat de vele wagens en sleden vaak aanrijdingen veroorzaakten, werd twintig jaar later bepaald dat het verkeer uit de Torensteeg zich langs de zuidkant van de brug moest bewegen en dat komende uit de Oude Leliestraat langs de noordkant. Eénrichtingsverkeer in de zeventiende eeuw! De combinatie van de 55 meter hoge toren met de brede brug heeft bijna drie eeuwen lang een schitterend stedenbouwkundig element gevormd, dat eindeloos vaak is getekend en geschilderd. Dit kwam mede, omdat de toren in een knik van het Singel was gebouwd, waardoor deze zowel vanuit het zuiden als uit het noorden van grote afstand integraal was te zien.

In het begin van de negentiende eeuw begon de spits van de toren te hellen, doordat een van de hoekstijlen was vergaan. In verband met de toen heersende grote economische malaise en het gebrek aan middelen bij de stedelijke overheid, werd de toren afgebroken. Dat gebeurde in 1829. Het stadsbestuur heeft toen wel beseft, dat een voornaam Amsterdams bouwwerk werd vernietigd, want vóór de sloop werd de toren minutieus door stadsarchitect Abraham van der Hart gemeten. Deze nauwkeurige opmeting en het ontwerp van Hendrick de Keyser uit 1616 werden bij de afdeling Onderhoud gebouwen en Gemeente-werkplaatsen van de Dienst Publieke Werken bewaard.

De cache is een microcontainer waarin een log en een potloodje zit.

The 'Torensluis' (tower lock) is a characteristic bow bridge, but particularly broad. The cause of this is that there used to be a tower on the bridge, the Jan Roodepoortstower, with dungeons below. The dungeons still exist, in the bridge head. The railing has the standard 18-century shape.

The Jan Roodenpoortstower (1616) was one of the towers giving Amsterdam its face in the early 17th century.

From an architectural-historical point of view the tower was valuable because of its late-renaissance towertip. This tower was made by Hendrik de Keyser, Amsterdams most famous city building master. Early 1829 the city was as good as broke with as a result the destruction of some city monuments because the city could not afford the maintenance. The Jan Roodenpoortstower was not saved this fate.

Before the destruction, the tower was drawn in detail by the then city architect, to make a rebuild by the drawings would be possible. A number of unsuccessful attempts have been made since then, to get the city to rebuild the tower.

Since 2003, the contours of the foundations of the tower (remained in the tower lock that was built in 1648) are visible in the coble stones on the tower lock bridge.

The cache is a microcontainer that holds the log and a small pencil.




AMS - The Amsterdam Monument Series:
by Erbie & Orbie.nl
AMS1: GCX2AJ Naar Vriendschap Zulk Een Mateloos Verlangen
AMS2: GCXNEC Nooit Meer…
AMS3: GC11EX8 Jan Roodenpoortstoren



Additional Hints (Decrypt)

Réaevpugvatfirexrre / Bar jnl genssvp

Decryption Key

A|B|C|D|E|F|G|H|I|J|K|L|M
-------------------------
N|O|P|Q|R|S|T|U|V|W|X|Y|Z

(letter above equals below, and vice versa)