[PL]
Źródła:
Na Pogórzu Rożnowskim rozpoznanych zostało szereg zmineralizowanych źródeł, z których jedne z najciekawszych znajdują się w rejonie Suchej Góry w miejscowości Polichty. Zlokalizowane są tam 3 źródła wodorowęglanowo-wapniowe (HCO₃-Ca) zawierające jako składnik specyficzny siarkowodór (H₂S). Występują one w gruboławicowych piaskowcach istebniańskich wieku kredowego w ich strefach uskokowych. Są to źródła typu szczelinowego i nie wykazują większych zamian w ilości wypływającej z nich wody w ciągu roku. Źródła w rejonie Suchej Góry różnią się od siebie nieznacznie składem chemicznym i mineralizacją. Ich średnia mineralizacja to ok. 500 mg/l wody, a więc należą do tzw. akratopegów, czyli wód o mineralizacji 0,5 - 1 g/l. Typowe wody mineralne powinny mieć mineralizację powyżej 1g/l.
Ze względu na dużą zawartość siarki, wody te należą do wód swoistych siarczkowych. Wody swoiste są to wody zawierające przynajmniej jeden składnik leczniczy. Dla wód siarczkowych zawartość siarki powinna wynosić co najmniej 1 mg/l. Wody siarczkowe są stosowane w leczeniu chorób stawów i kości, skóry, przewodu pokarmowego, układu nerwowego i innych.
Nieopodal, w rejonie wsi Słona i Bieśnik znajdują się także źródła chlorkowe, o charakterystycznym słonym smaku i wysokiej mineralizacji dochodzącej do ok. 10 g/l. Są one ujęte i zabezpieczone, funkcjonuje tam nawet niewielka rozlewnia wód.
Mineralizacja źródeł ma wpływ na cały ekosystem w ich otoczeniu. W siarczkowych wodach występują licznie bakterie siarkowe, okolice wypływu wód chlorkowych są zaś siedliskiem roślinności słonolubnej.
EarthCache:
EarthCache znajduje się przy Źródle Paweł, po drodze do którego będziemy mijać Źródlo Geologów. Aby dotrzeć w to miejsce, należy skręcić w asfaltową drogę przy współrzędnych N 49° 48.894 E 020° 54.022, która po ok. 1 km doprowadzi nas do miejsca, gdzie można zaparkować samochód (N 49° 48.981 E 020° 53.180). Stąd leśną drogą w lewo za znakami w postaci żółtego liścia na białym tle, aż do punktu o współrzędnych N 49° 49.019 E 020° 52.685, gdzie szlak skręca w ścieżkę w prawo do góry. Po drodze, przy współrzędnych N 49° 49.077 E 020° 52.782 znajduje się Źródło Geologów – rozejrzyj się dokładnie co wokół niego się znajduje. Następnie idź dalej ścieżką do punktu EarthCache znajdującym się przy Źródle Paweł o podanych współrzędnych.
Aby zaliczyć znalezienie EarthCache, należy dotrzeć do Źródła Paweł mijając po drodze Źródło Geologów, odpowiedzieć na poniższe pytania i przesłać je do mnie za pomocą formularza kontaktowego. Odpowiedzi mozesz nadeslac w jezyku polskim, angielskim, czeskim lub slowackim.
1. Jaki zapach i kolor ma woda w Źródle Paweł?
2. W źródle występują obficie bakterie siarkowe, tworzące charakterystyczny osad na dnie oraz kożuch na powierzchni wody. Jaki jest kolor osadu na dnie, a jaki kożucha na powierzchni wody?
3. Obok źródła znajduje się tablica informacyjna – odczytaj z niej jaka jest mineralizacja tego źródła.
4. W pobliżu źródła rośnie pewien gatunek trującej rośliny oznaczony małą tabliczką z nazwą polską i łacińską. Roślina ta unika gleb zasolonych, co pośrednio świadczy o tym, iż źródło to nie jest chlorkowe. Podaj nazwę tej rośliny w Twoim rodzimym języku. Jeśli Twoim językiem jest polski, podaj angielską nazwę tej rośliny :)
5. Przy Źródle Geologów (N 49° 49.077 E 020° 52.782), które mijałeś/łaś po drodze, oprócz studni, stołu piknikowego i tablicy informacyjnej, znajdują się jeszcze pewne urządzenia. Napisz co to za urządzenia i wyjaśnij do czego służą.
6. Zamieść zdjęcie z okolic któregokolwiek ze źródeł Suchej Góry.
Jeśli jesteś zainteresowany odwiedzeniem jeszcze jednego źródła w okolicy, to z parkingu udaj się leśną drogą w prawo do współrzędnych N 49° 49.118 E 020° 53.344 , gdzie znajduje się Źródło Jacek.
Podziękowania dla xenotime za pomoc!
[EN]
Springs:
On Pogórze Ciężkowickie hills several mineral waters were recognized. Some of the most interesting are in the region of Sucha Góra mount in village Polichty. There are 3 bicarbonate-calcium springs (HCO₃-Ca) where also hydrogen sulphide (H₂S) as a specific element was detected. They are located in thick-bedded Istebna sandstones of Cretaceous age in fault zones. They are fracture springs and the amount of water flowing out is constant during a whole year. Springs in the Sucha Góra region are little bit different by chemistry and mineralization. The mean mineralization is about 500 mg/l of water, so they are acratopeg waters - that means waters with mineralization 0.5 - 1 g of solids per liter. Typical mineral waters should be mineralized over 1g/l.
Due to large amount of sulphur these waters are in classified as special sulphurous waters. Special waters are waters containing at least one therapeutic component. For sulphurous waters the amount of sulphur should be at least 1 mg/l. Sulphurous waters are used in therapy of joints, bones, skin, alimentary canal, nervous system disease and others.
Not far from there, in villages Słona and Bieśnik there are chloride springs with obvious salty taste and high mineralization nearly 10 g/l. They are secured, and there is a working small bottling plant there.
Mineralization of springs has an influence on the whole ecosystem around a spring. In sulphurous waters numerous population of sulphuric bacteria exist, whereas in the neighbourhood of chloride springs halophilic plants grow.
The EarthCache:
The EarthCache is located by Paweł Spring and on the way to it you will pass Geologist's Spring. To find this spot you have to turn to a tarmac road at coordinates N 49° 48.894 E 020° 54.022. After about 1 km you will reach a forest car park at coordinates N 49° 48.981 E 020° 53.180 where you can leave your car. From there go left to a forest path which is marked by a yellow leaf on a white background, as you will reach a point at coordinates N 49° 49.019 E 020° 52.685. From there the marked path turns right up a slope. On the way, at coordinates N 49° 49.077 E 020° 52.782 there is Geologist's Spring - look around what can you see there. Then go forward the path to the EarthCache spot at Pawel Spring at listed coordinates.
To log your find, you have to visit Paweł Spring at listed coordinates and Geologist's Spring on your way, answer to the questions below and send it to me via contact form. Please, send your answers in English, Polish, Czech or in Slovak language only.
1. What is the smell and color of water in Paweł Spring?
2. In the spring there is a big population of sulphur bacteria, which create a characteristic deposit at the bottom and a skin on the surface of the water. What is the colour of the deposit at the bottom and what is the colour of the skin on the surface of the water?
3. Near the spring there is an information sign - read what is the mineralization of this spring (3rd line from the bottom).
4. Near the spring a certain species of plant there grows, marked with a small sign with a Polish and Latin name. This plant avoids salty soils, which indirectly testifies that it is not a chloride spring. Send me the name of this plant in your native language :)
5. Near Geologist's Spring (N 49° 49.077 E 020° 52.782) which you have passed on your way, except a well, picnic table and an information sign there are some devices. Write me what are these devices and explain what is their application.
6. Attach a picture of a neighbourhood of any of the springs of Sucha Góra region.
If you are interested to visit another spring in the neighbourhood, go right from the car park by a forest road to coordinates N 49° 49.118 E 020° 53.344 where Jacek Spring is located.
Thanks to xenotime for help!
