BARRIO DA GUÍA
(Ribadavila)
Nos últimos 40 anos, o barrio da
Guía mudou dabondo e daquelas rúas empedradas, daquelas calellas
(“callejóns”), ou daquelas fincas, hoxe pouco queda.
Algunhas das vivendas unifamiliares que
entón había,
por mor da asoballante especulación e da voraz depredación
inmobiliaria, foron e seguen a se transformar en edificios de tres
e catro alturas, cando non máis, que converten as rúas en estreitos
pasadizos limitados por muros de ladrillo e formigón, onde a luz
do Sol a penas dá pasado e onde os veciños perderon esa familiaridade
que antes había e, ata as veces, a penas se coñecen, nin se miran nin se falan. Nestes últimos anos foron
aparecendo novas rúas, outras cambiaron o seu enlousado pétreo polo
antiestético asfalto (obra do popular
alcalde Ligero)
converténdose, deste xeito, nunha especie de estrada-camiño. As
fontes, do barrio, a dos “Campos”, a das prazas
de Santo Tomás e San Bernardo, que eran un dos lugares
“sociais”, de reunión e xuntanza, sobre todo de
mulleres e, en menor cantidade, nenos/as, perderon a vida que
tiñan, o bulicio. Nestas fontes, sobre todo no verán, mentres se
enchían os baldes, tinas e caldeiros (“cubos”) tamén se
cocían líos, se arranxaba a vida doutros veciños ou, os cativos,
asistiamos a unha morea de insultos, gritos, rifas, e ata de cando en vez a algunha
pelexa, protagonizada por mulleres ás que a paciencia
esgotábaselles por mor das que levaban máis recipientes dos que
podían carrexar ou non agardar o preceptivo turno, cando a auga que
manaba das billas era un fío que eternizaba a espera das longas
colas que se formaban. Era habitual ver polas rúas dúas ou tres
veciñas camiño da tenda conversando de calquera tema dos que había
entón. Agora, nestas rúas xa non hai conversas, porque tampouco hai
tendas; e as conversas non son máis que
simples saúdos de rigor e pouco máis, ás veces nin
iso.
O cambio faise patente non só no aspecto físico
do barrio, senón que, por imperiosa lei de vida, tamén nas súas
xentes: unhas xa se foron definitivamente; outras mudaron
(mudamos) de lugar de residencia; moitas que non eran do
barrio, viñeron a formar parte del e algunhas das de entón, poucas,
aínda continúan residindo en Ribadavila. Este relatorio, non ten
outro obxecto máis que o de rememorar, pasear mentalmente por este
barrio, lembrando aspectos e persoas do mesmo. Para iso teremos que
trasladarnos, nunha imaxinaria viaxe no tempo, ao pasado, a case
que 45 anos atrás. Por aquela, no barrio todos nos
coñeciamos. E as reunións obrigadas, as xuntanzas, as conversas, os
cabreos, a familiaridade, non só era nas fontes,
como deixamos dito máis arriba, senón tamén nas portas e portais
das casas; ou mentres esperaban que Manuel O Paragüero arranxase un paraugas ou os pratos que se romperan en dous
anacos, aos que lles puña un arame que os suxeitaba
e os mantiña unidos podendo, deste xeito, ser
reutilizados novamente; había conversas entre as veciñas que
falaban de balcón a balcón (hoxe xa apenas hai balcóns); as tendas
convertíanse noutro dos lugares “sociais” cotiáns. Si,
todo isto mudou. Mudou porque xa non hai tendas. Mudou porque xa
non hai que ir á fonte (estas tampouco botan auga): Mudou porque as
xentes cambiamos. Mudou porque a sociedade é
diferente. E mudou porque o barrio tamén
mudou.
Codigo telefonico g1º ki.ecd
N 00tº ja.m11
W