Op een wel zeer markant punt in het Gelderse rivierenlandschap, op de splitsing van het Pannerdensch Kanaal (de Rijn) en de Waal, ligt Fort Pannerden. Op deze landtong, in het natuurgebied de Klompenwaard, ligt het cultuurhistorische fort als een baken van rust midden in het grensoverschrijdende natuurontwikkelingsgebied de Gelderse Poort.
De eerste ontwerpen voor het Fort op de hoofddam van Pannerden stammen uit 1819, het is een prachtig polygonaal sperfort.
Het fort werd in de periode van 1869 tot 1871 gebouwd om de splitsing van de Rijn te bewaken. De belangrijkste functie van het fort was te voorkomen dat de vijand de Rijn zou afdammen, waardoor de Nieuwe Hollandse Waterlinie droog zou vallen. Andere taken waren het beheersen van de scheepvaart over Rijn en Waal en het legeren van troepen.
Tijdens de 1e Wereld Oorlog is het fort volledig bezet geweest. Na de oorlog werd het fort slechts enkele weken per jaar gebruikt voor oefeningen. Na 1926 werd het luchtafweergeschut en de zoeklichten verplaatst naar elders. Er bleven vier kannonen staan. Dit zijn zeer specifieke kannonnen, omdat ze door een zeer klein schietgat kunnen schieten.
In 1939 werd met het oog op een dreigende oorlog de verdedigbaarheid van het Bijlands kanaal onderzocht. Om de positie van het fort te versterken werden 7 kazematten om het fort gezet. De vier kanonnen stonden er nog, maar daar bleken nog maar 5 kogels voor te zijn.
Het fort deed nog een aantal jaren dienst als veilige opslagplaats voor gevonden explosieven uit de Betuwe. In 1969 werd het fort erkend als nationaal monument en kreeg zo een beschermde status.
Op 1 januari 1988 werd het fort overgedragen aan Staatsbosbeheer. Deze heeft het direct voor een periode van 50 jaar in erfpacht gegeven aan Stichting Fort Pannerden.
Voor meer informatie:
Fort Pannerden
Wikipedia Fort_Pannerden