Landmerken: Kerk Hornhuizen
Deze geocache is geplaatst op verzoek van de Stichting Oude Groninger Kerken (www.groningerkerken.nl) in het kader van het project Landmerken (www.landmerken.nl).
In 2008 kregen de Stichting Oude Groninger Kerken en Landschapsbeheer Groningen een subsidie uit het Waddenfonds voor hun project Landmerken. Een “landmerk” is een oriëntatiepunt in het landschap. De Groninger kerktorens, kerken en kerkhoven vormen samen deze landmerken in het waddengebied. Van oudsher oriënteerden schippers op het wad zich op de kerktorens langs de kust.
Een kerk in een dorp is voor bewoners een onderdeel van hun identiteit, en van verre al een herkenningspunt. Het doel van het project Landmerken is het herstellen en versterken van de nauwe relatie tussen torens, kerken en kerkhoven en daarmee het in standhouden van het cultuurlandschap van de wadden. Daarnaast wordt gewerkt aan het stimuleren van het gebruik van kerken en torens.
Acht plaatsen zijn geselecteerd: Hornhuizen, Wierhuizen, Breede, Oldenzijl/ Oosternieland, Uitwierde, Termunten, Finsterwolde en Nieuw Beerta. In deze dorpen worden restauratie- en herstelwerkzaamheden uitgevoerd. Er worden bijvoorbeeld grafmonumenten en paden hersteld, uitkijkpunten gebouwd, informatiepunten ingericht en er worden nieuwe gebruiksvoorzieningen aangebracht. Ook wordt toeristisch-recreatief materiaal ontwikkeld.
De kerk van Hornhuizen is ingericht als ontmoetingszaal en expositieruimte. De toren fungeerde als baken voor schippers, was letterlijk een vuurtoren. De “vuurtoren” is uitermate geschikt als uitkijkpunt met prachtig uitzicht over het Wad en in de nabije verte Schiermonnikoog. Boer en landbouw- in relatie met bedijking en inpoldering- zijn hier nadrukkelijk aanwezig. Dit gebeurt met een informatieve presentatie in kerk/toren.
Hornhuizen (Gronings: Hörnhoezen) is een klein dorp in de gemeente De Marne. De naam betekent niet: huizen in de hoek (horn) zoals veelal wordt gedacht maar verwijst naar het middeleeuwse dorp Houwera, nu nog bekend als De Houw (bij Leens). De kwelderwal waarop Hornhuizen ligt ontstond in de negende of tiende eeuw. Bewoning volgde en niet lang daarna ontstond een langgerekte nederzetting die niet werd opgehoogd tot wierde. Door de vorming van de kwelderrug Kloosterburen-Hornhuizen werd de monding van de Hunze afgesloten en zocht het water een andere weg, ongeveer de huidige. Hierdoor werd De Marne een tijdlang vrijwel geheel door water omgeven. De eerste bedijkingen, geleid door kloosterlingen, vonden plaats tussen 1000 en 1200.
Hornhuizen had een kerk die in 1247 door brand verloren ging, aldus een schrijven van abt Menko. De bisschop van Münster eiste schadevergoeding: honderd Munsterse munten. De kerk werd herbouwd in Romaanse of Romano-gotische stijl. De bovenkant van de bouwvallige, laatgotische toren is gesneuveld in 1815 en werd in het jaar 1818 tot op hoogte van de kerk afgebroken. Enkele jaren later werd hij van een nieuwe kap en gekleurde spits voorzien. Tegen de westzijde bevinden zich twee zware steunberen die de toren vanaf de bouw steunen: de toenmalige bouwers twijfelden aan de stevigheid van de toren. De huidige driezijdig gesloten zaalkerk uit 1850 is de neogotische vervanger van de oude kerk. In de kerk herinnert een grafzerk van Allert Tamminga uit 1498 en de herenbank aan de in 1802 afgebroken Tammingaborg.
Kerk en toren kwamen in 1978 in bezit van de Stichting Oude Groninger Kerken en werden in twee fasen gerestaureerd. In 1989 werden torenbekroning, dak en muurwerk hersteld en in 1996 volgden het in- en exterieur van de kerk en toren. Het kerkgebouw heeft na de restauratie de bestemming van dorpshuis gekregen. De toren, waarvan de lantaarn de oude kleurstelling terugkreeg, fungeert nu weer als baken (Landmerk) voor schippers op het Wad, een functie die de torens aan deze kust eeuwen hebben gehad. In het kader van het project Landmerken werd het uurwerk van de kerk van Hornhuizen behoudend gerestaureerd. Tevens werd de tuin ingericht, zoals in het verleden, volgens de Engelse landschapsstijl: een slingertuin. De “vuurtoren” is verbouwd en geschikt gemaakt als uitkijkpunt. Op de sleuteladressen van de kerk (Tammingastraat 39, Breweelsterweg 8 en Dijksterweg 2) is de sleutel te halen om de toren te beklimmen en vervolgens te genieten van het prachtige uitzicht boven in de toren. Van daaruit kun je bijv. Schiermonnikoog, stad Groningen, de Eemshaven en zelfs het Duitse Emden zien.
Deze eenvoudige, korte multicache is een klein ommetje door het dorp en eindigt nabij de kerk. De lengte is ongeveer 1 kilometer. Het eindcoördinaat is te verkrijgen door onderweg de vragen op te lossen. De cache biedt ruimte voor TB’s, goodies, enz. Neem gerust een magneetje mee, zolang de voorraad strekt. Veel succes met het zoeken rondom deze kerk met zijn markante toren!
Deze geocache komt uit de Landmerken-serie. Probeer ook eens: Landmerken: Nieuw Beerta, Landmerken: Kerk Breede, Landmerken: Wierhuizen, Landmerken: Kerk Uitwierde, Landmerken: Kerk Termunten, Landmerken: Van Oldenzijl naar Oosternieland en Landmerken: Kerk Finsterwolde.
Alle 8 Landmerken gevonden? Dan heb je onderstaande BANNER verdient.
Wp1: N 53 23.319 E 006 21.551 Je kunt hier parkeren en hier volgt meteen de eerste vraag: Welk voorwerp staat in het logo van de galerie afgebeeld? Neem de letterwaarde van de derde letter. Dit is antwoord A. Je kunt de route naar wp2 vervolgen via het pad links van de galerie.
Wp2: N 53 23.296 E 006 21.906 Welke lijn gaat naar Winsum? Antwoord -7 is B
Ga via Wp 3: N 53 23.289 E 006 21.842 naar
Wp4: N 53 23.251 E 006 21.818 Neem het laatste cijfer van het bouwjaar van dit toestel (boven de buis) en vermenigvuldig deze met 3. Antwoord is C
Wp5: N 53 23.250 E 006 21.637 Wat bevindt zich links van het pad? Begraafplaats=0, Skatebaan=3, Winkel=8. Antwoord is D
Je kunt nu de cache vinden op N 53 23.CD E 006 21.AB
