Moździerz kalibru 305 mm, najcięższy argument obrońców Krakowa w 1914 roku.
O miejscu:
Festung Krakau, czyli fala kulminacyjna rosyjskiego potopu. W połowie listopada 1914 r. wojska rosyjskie rozpoczęły operację zaczepną, której celem była historyczna stolica prokliatoj Polszy, Kraków. Skutki zajęcia naszej piastowskiej stolicy byłyby katastrofalne dla Austro-Węgier. Zagrożenie pruskiego Śląska mogłoby skłonić Berlin do pokoju separatystycznego z Rosją, kosztem oddania Moskwie ziem polskich. Efekty wprowadzenia tradycyjnej rosyjskiej "polityki knuta i pogromu" wobec galicyjskich Polaków i Żydów byłyby wręcz trudne do wyobrażenia.
Przetrwać! Czyli jak pod Krakowem i Limanową zatrzymano "rosyjski walec parowy".
Umocnienia Krakowa czyli umownie Twierdza Kraków, powstałe w drugiej połowie XIX wieku, nie były tak nowoczesne jak fortyfikacje Przemyśla. Stanowiły jednak niebagatelne zagrożenie dla ewentualnych prób zajęcia miasta. Forty krakowskie tworzyły podwójny pierścień stałych budowli, uzupełnionych w okresie poprzedzającym walki o szereg umocnień polowych, schronów piechoty, magazynów i działobitni artyleryjskich, a nawet lotnisko wojskowe. W obliczu groźby długotrwałego oblężenia, władze nakazały częściową ewakuację ludności cywilnej, dokonano także rutynowego "oczyszczenia pola ostrzału" poprzez spalenie zabudowań leżących w przewidywanej strefie walk.
W zapiskach Jana Dąbrowskiego, krakowskiego działacza niepodległościowego, znaleźć można poniższą relację: "Naokoło miasta w promieniu paru kilometrów popalono wsie, by nieprzyjacielowi nie dać schronienia, ludność wydalono. Cala okolica pokryta jest jak koronką nowymi fortami, szańcami itd. Z miasta wydalają wszystkich nie mających prowiantu na trzy miesiące. Od kilku dni zamknięto sklepy spożywcze, aby zmusić przez to ludność nie zaopatrzoną do wyjazdu i z drugiej strony obronić zapasy przed wykupieniem ze strony tysięcy wojska. Kawiarnie i restauracje otwarte są na parę godzin i o 9 wieczorem zamykają je. Po domach kwateruje wojsko".
Dowództwo austro-węgierskie, dzięki złamaniu szyfrów przeciwnika, poznało plany rosyjskiego ataku na Kraków, mogło więc podjąć skuteczne przeciwdziałanie. Koncentracja sił 1. i 4. Armii na terenach między Częstochową a Krakowem dała dowódcom habsburskim lokalną przewagę nad Rosjanami, których dwie armie (4. i 9.) ruszyły do natarcia 14 listopada. Dwa dni później rozpoczęło się austro-węgierskie kontruderzenie, w trakcie którego wsławił się szczególnie VI Korpus (koszycki) dowodzony przez generała dr. Artura barona Arza von Straussenburg. W ciężkim boju pod Iwanowicami jego podwładni, wsparci przez brygadową grupę bojową piechoty, utworzoną z krakowskiej załogi fortecznej (płk Karol Piasecki) oraz cztery pułki "czerwonych diabłów" (huzarów) z 11. Dywizji Kawalerii Honvedu, odnieśli znaczący sukces i rozbili oddziały nieprzyjacielskie, co przyczyniło się do zatrzymania ofensywy Rosjan. Wróg zdołał jednak podciągnąć baterie artyleryjskie i rozpocząć ostrzał północnych fortów krakowskich, a w Krzesławicach żołnierze carscy zbliżyli się do fortu 49 na odległość zaledwie 2 km, zagrażając bezpośrednio zewnętrznej linii obrony miasta. Pod naporem częstych wypadów załogi twierdzy, Rosjanie musieli jednak ustąpić, ponosząc znaczne straty w poległych, rannych, zaginionych i wziętych do niewoli. Dowództwo austro-węgierskie, uznawszy że plany przeciwnika zostały chwilowo pokrzyżowane, nakazało 25 listopada przerwanie dalszych akcji zaczepnych. Tak zakończyła się pierwsza bitwa o Kraków.
O cmentarzu nr 389 w Bronowicach jest bardzo mało wiadomości. Projektanci nie są znani. Na założonym w 1909 roku cmentarzu parafialnym przy ulicy Pasternik w Krakowie znajdowały się trzy pojedyncze mogiły żołnierskie z czasów I wojny światowej. Wspominają o nich dwaj austriaccy autorzy: Rudolf Bronch i Hans Hauptmann w swojej książce o cmentarzach wojennych Galicji Zachodniej "Die westgalizischen Heldengräber aus den Jahren des Weltkriegs 1914-1915".
Po roku 1945 cmentarz został przejęty przez władze państwowe. Do dziś nie udało ustalić się położenia grobów. Niektórzy mylnie biorą grobowiec Tetmajerów na cmentarzu w Bronowicach za pomnik cmentarza wojennego nr 389.
SKRYTKA:
Do skrytki mozna dojechac autobusem (przystanek: PASTERNIK CMENTARZ) linia 238,248,258,268,278 z zajezdni BRONOWICE MAŁE (do zajezdni zalecam tramwaje linii 4,8,13) Samochodem mozna dojechac niemal pod sama skryteczke (na parking). Dostęp do skrytki przez 24h.
SKRYTKA jest to mały plastikowy pojemnik. NAJLATWIEJ DOSTEPNA Z TERENU CMENTARZA ALE NIE MA KONIECZNOŚCI WCHODZNIA NA CMENTARZ ŻEBY JĄ PODJAC. ZAWIERA LOGBOOK I OŁÓWEK. Wspolrzedne GPS prowadza do miejsca ukrycia skrytki. Prosze o zachowanie powagi miejsca i maskowanie skrytki tak aby posluzyla jak najdluzej.
Free counters