Kościół Sępólno
Śledząc historię naszego regionu dowiadujemy się, że od 1259 r. Zakon Stróżów Bożego Grobu w Jerozolimi
e był właścicielem wsi Dziechowo i Piaseczno. Zakonnicy posiadali prawdopodobnie swoją kaplicę w Dziechowie. Oprócz niej istniał już wtedy przypuszczalnie kościół w Sępólnie pełniący dla całej okolicy funkcję świątyni parafialnej. Możemy tak sądzić gdyż w przywileju osadniczym dla Dziechowa z 1359 r. występuje jako świadek proboszcz sępoleński. Zwolennik tej hipotezy, historyk pomorski, ks. Stanisław Kujot twierdzi, że kościół sępoleński należy z pewnością do najstarszych w okolicy i mógł go założyć jeden z pierwszych książąt chrześcijańskich. Jego historia doznaje potwierdzenia w 1360 r. Wówczas to wspomniani wcześniej zakonnicy - miechowici, zwani też bożogrobcami - wnieśli do króla skargę na Hektora Ostroroga, dziedzica Sępólna, który poprzez wybudowanie śluzy mającej służyć młynowi spowodował zalanie ich łąk położonych we wsi Dziechowo. Pozwany dziedzic, by wyrównać straty i nie zaniechać budowy młyna oddał zakonnikom patronat nad sępoleńskim kościołem i obdarował ich 8 włókami ziemi oraz 4 ogrodami. Wobec takiego rozwiązania konwent zakonny zgodził się na wystawienie śluzy i młyna.
Kościół wybudowany przez Hektora Ostroroga stał prawdo-podobnie do połowy XV w. W 1466 r. Stanisław i Dobrogost Ostrorogowie będący dziedzicami Sępólna darowali plac pod budowę nowego kościoła, który wyposażyli bardziej bogato niż Hektor Ostroróg.
Kolejny budynek kościelny (być może czwarty z kolei jak pisze się we współczesnych aktach wizytacyjnych) według danych z 9 października 1601 r. był drewniany, dość obszerny, konsekrowany. Odpust obchodzono w dniu Rozesłania Apostołów. Dokumenty wizytacyjne z II połowy XVII w. mówią o kościele jako o masywnej budowli z murowanym prezbiterium i zakrystią. Znajdowały się w nim cztery ołtarze. Dach nad prezbiterium był wówczas wyremon¬towany i pokryty gontem. Obok świątyni wznosiła się drewniana dzwonnica. Wizytacja z 1695 r. stwierdzała, że kościół jest już tak bardzo zniszczony, iż nie nadaje się do konserwacji, lecz jedynie do rozbiórki.
Budowę nowej świątyni rozpoczął ok. 1700 r. ks. Franciszek Rubiszewski, pracujący w Sępólnie w latach 1697-1706. Kościół został bogato wyposażony. Zbudowany z tzw. muru pruskiego nie był konsekrowany, lecz tylko poświęcony. Jego patronem był św. Bartłomiej Apostoł. Niestety kościół ten spłonął w 1799 r. W tym samym roku skończyła się w Sępólnie duszpasterska działalność Zakonu Stróżów Bożego Grobu w Jerozolimie.
Powyższe informacje podaję za ks. Tomaszem Królem. Muszę jednocześnie dodać, że pomiędzy poszczególnymi opracowaniami historycznymi z XIX i początku XX w. (włączając w to 7 stron zapisków kronikarskich wykonanych przez ks. proboszcza Lange) dotyczącymi sępoleńskiej świątyni i wspominanych poniżej kaplic zachodzi wiele, niekiedy istotnych różnic.
Obecnie istniejący kościół parafialny wybudowano w latach 1799-1812. Pracami kierował Jan Ludwik Vasentin z Debrzna przy współudziale ks. proboszcza Jakuba Ettera i G. Dubińskiego, przewodniczącego rady parafialnej. Budynek odnowiono w 1901 r., a w latach 1926-1927 powiększono przez dobudowę przęsła i wieży od strony zachodniej.
Wybuch II wojny światowej przerwał zwykłą działalność duszpasterską. Ks. Emanuel Grudziński został aresztowany 14 października 1939 r. i osadzony na trzy dni w piwnicach siedziby gestapo. Następnie wywieziono go w nieznanym kierunku i wszelki ślad po nim zaginął, co każe przypuszczać, że został zamordowany.
W czasie II wojny światowej Kościół chełmiński doznał znacznych wstrząsów. Jak pisze historyk, ks. Antoni Liedke, straty, jakie diecezja poniosła w czasie tych pięciu lat koszmarnej okupacji hitlerowskich ludobójców, były tak ogromne, że przerażały ogromem i potwornością tych, którzy po zakończonej wojnie podjęli dzieło od-budowy życia kościelnego w zupełnie nowych warunkach w wyzwolonej Ojczyźnie.
W latach 1959-1960 kościół został upiększony nową polichromią wykonaną przez malarzy Delińskiego i Niemczyka. Przedstawia ona w centrum wniebowstąpienie Chrystusa, natomiast po bokach znajdują się malowidła obrazujące jego cuda i nauczanie. Została ona poświęcona 27 sierpnia 1961 r. przez ks. bp Kazimierza Józefa Kowalskiego (w pamiątkowej notatce określono, że stało się to z okazji 600-lecia istnienia kościoła parafialnego pod wezwaniem św. Bartłomieja).
Od 1976 r. funkcję proboszczowską pełnił ks. Zenon Skierka. W okresie jego posługi kościół parafialny zyskał nowe tynki, wieżę pokryto blachą miedzianą, założono miedziane rynny i nowe piorunochrony, poddano renowacji figury Matki Bożej i św. Franciszka. W 1977 r. zbudowano ołtarz i ambonę zgodnie z wymaganiami Soboru Watykańskiego II. Położono marmurową posadzkę w prezbiterium, powiększono i zabezpieczono tabernakulum, oświetlono prezbiterium w nowoczesny sposób i ustawiono w nim nowe sedilia, czyli siedzenia dla celebransa i służby liturgicznej, trzykrotnie malowano całe wnętrze. Wewnątrz świątyni w latach 1989-1992 wymieniono wszystkie okna witrażowe. Cały dach w maju i czerwcu 1997 r. pokryto dachówką ceramiczną sprowadzoną z Francji. Pracę tę wykonywał mistrz dekarski, pan Roman Wegner z Więcborka.
Ks. Romuald Frydrychowicz w książce Dz
wony kościelne w diecezji chełmińskiej pisze o drewnianej dzwonnicy wzniesionej przy sępoleńskiej świątyni w 1732 r. Przed I wojną światową wśród dzwonów znajdował się jeden z 1502 lub 1505 r., z którego wytartej powierzchni odczytywano imiona Jezusa i Maryi. W 1923 r. staraniem ks. Grudzińskiego z dobrowolnych składek sprawiono nowe dzwony, które pierwszy raz zabrzmiały na Boże Narodzenie.
Sępoleńska plebania to budynek postawiony w 1881 r. jako dom parterowy, później przebudowywany. Ostatni kapitalny remont miał miejsce w 1980 r. W 1981 r. dobudowano do niej obiekt mieszkalno – gospodarczy. Część mieszkalną zajmują siostry elżbietanki, zaś gospodarcza służy mieszkańcom plebani i całej parafii.
W południowej części działki kościelnej znajduje się nowy budynek, w którym mieści się sala konferencyjna z zapleczem gospodarczym. To inwestycja zrealizowana na początku lat dziewięć-dziesiątych.
Wyremontowanej kostnicy nadano wygląd godny kaplicy przedpogrzebowej, przełożono jej dach i dobudowano nowoczesne 
pomieszczenie chłodnicze oraz zaplecze gospodarcze wyposażone w sprzęty pogrzebowe (mary, chorągwie, itp.). Prace wykonywano w latach 1993-1994. Obok na cmentarzu uporządkowano groby żołnierzy i wykonano nowe ogrodzenie.
Kościół parafialny w 1994 r. został wpisany do rejestru zabytków województwa bydgoskiego. Rok wcześniej na tę listę wpisano cmentarz parafialny przy ulicy Chojnickiej służący celom grzebalnym od 1882 r. Parafia korzysta również z cmentarza we wsi Piaseczno, a od połowy lat osiemdziesiątych (1986 r.) z cmentarza komunalnego przy ulicy Niechorskiej. Wichura z 15 lipca 2001 r. wyrządziła na cmentarzu parafialnym tak znaczne szkody, iż trzeba było usunąć 40 połamanych drzew i naprawić ok. 60 pomników.
Na koniec warto zauważyć, że dokumenty i księgi przechowywane w archiwum parafii sępoleńskiej mogą dostarczyć wielu informacji o żyjących tu ludziach. Księgi ślubów sięgają bowiem aż do 1860 r., księgi przyjętych do I komunii św. 1896 r., księgi chrztu 1897 r., księgi zmarłych 1930 r., a bierzmowanych 1945 r. Ogółem znajduje się tu 260 teczek akt i starych ksiąg.
Źródło: strona internetowa kościoła.
Pojemnik:
Mikromagnetyk typu eppendorf 2ml. Weź coś do pisania.
Wymagana ostrożność.
