De Gelderse Oorlogen /die Geldrischen Kriege / The Gueldrian Wars
Onder de Gelderse Oorlogen wordt een reeks conflicten verstaan in de Nederlanden: voornamelijk Holland, Vlaanderen en Brabant onder leiding van de Habsburgse vorsten van de Bourgondische Nederlanden aan de ene kant en Gelre, Groningen en de Ommelanden en Friesland, onder leiding van Karel van Gelre (in 1538 na zijn dood opgevolgd door Willem V van Kleef) aan de andere kant. De Gelderse Oorlogen duurden van 1502 tot 1543 en kunnen gezien worden als een zijtoneel van een groter conflict om de heerschappij in Europa tussen Frankrijk en Habsburg, dat vooral in Italië werd uitgevochten, de Italiaanse Oorlogen; De Gelderse Oorlogen eindigden met de Derde Gelderse Successieoorlog (1538-'43) in het voordeel van de Habsburgers.
Unter den Geldrischer Erbefolgekriege versteht mann eine Reihe von Konflikten in den Niederlanden, vor allem Holland, Flandern und Brabant von den Habsburgischen Herrscher der Burgundischen Niederlande auf der einen Seite und Geldern, Groningen und Friesland, von Karl von Geldern (im Jahr 1538 nach seinem Tod von Wilhelm V. von Kleve geführt) auf der anderen Seite. Die Geldrischer Kriege dauerte von 1502 bis 1543 und kann als Seitenbühne eines größeren Konflikt um die Vorherrschaft in Europa zwischen Frankreich und den Habsburgern gesehen werden. Die Geldrische Kriegen endete mit der Dritten Geldrischer Erbefolgekrieg (1538 - 1543) zugunsten der Habsburger
The Gueldrian Wars is a series of conflicts in the Netherlands: mainly Holland, Flanders and Brabant led by the Habsburg rulers of the Burgundian Netherlands on the one hand and Gueldrian, Groningen and the surrounding district and Friesland, led by Charles of Gelre (in 1538 after his death succeeded by William V of Cleves) on the other side. The Gueldrian Wars, lasted from 1502 to 1543, can be seen as a side stage of a larger conflict for supremacy in Europe between France and the Habsburgs, which was mainly fought in Italy, the Italian Wars, The Gueldrian Wars ended with the Third Gueldrian Succession War(1538 - '43) in favor of the Habsburgs.
24 maart 1543 /24 März 1543 / 24th of March 1543
Tussen zes en zeven uur 's morgens vertrekt het Gelders-Kleefse leger uit Roermond naar Sittard onder leiding van Diederik Hoen, Heer van Aerssen. Omstreeks twee uur 's middags arriveren zij te Sittard. Het weer is slecht deze dag, vriesachtig met een bijtende wind, hagel en regen. De tegenstander, de troepen van keizer Karel V, onder leiding van Philips van Croy, zijn vermoeid van een eerdere veldslag bij Heinsberg. Zij hebben bovendien alle hagel en wind in het gezicht.
De keizerlijke troepen tellen 24 vendels Hoog- en Nederduitse landsknechten, infanteristen, met in totaal ongeveer 4800 manschappen. Zij worden geholpen door 3400 Waalse ruiters en 24 kanonnen.
De Gelder-Gulikse troepen, de troepen van de heer van Sittard, tellen 2000 man piekeniers, 2000 man haakbusschutters, 4 vendels (800 man?) Sittardse schutters, 3000 ruiters en 5 kanonnen. Een van de Sittardse schutterijen, de Jonghe compagnie, vecht actief mee, de andere schutterijen verdedigen de vesting Sittard. De slag vindt plaats in het veld tussen Sittard en Broeksittard. Het wagenkamp van de keizerlijke troepen bevindt zich te Broeksittard. Het Tuddernderbroek, een moerassig gebied, speelt een belangrijke rol. Na aanvankelijk keizerlijk succes, keert het tij en de Geldersen slagen erin een overwinning te behalen.
Zwischen sechs und sieben Uhr in der Morgen fährt die Geldern-Kleve Armee von Roermond, die von Diederik Hoen, der Herr von Aerssens geführt wird nach Sittard. Gegen zwei Uhr am Nachmittag erreichen sie Sittard. Das Wetter ist schlecht auf diesem Tag, beißenden Wind, Hagel und Regen. Der Gegner, die Truppen von Kaiser Karl V., geführt durch Philips von Croy, sind müde von einer früheren Schlacht bei Heinsberg. Sie haben die ganze Tag Hagel und Wind ins Gesicht bekommen. Die kaiserlichen Truppen insgesamt 4800 Soldaten zählt 24 Milizen der Ober-und Niederdeutschen Söldnern und Infanterie. Sie werden von 3400 wallonische Kavallerie und 24 Geschützen unterstützt. Die Geldern-Jullich-Truppen, die Truppen des Herrn von Sittard, Zählen 2000 Pikenieren, 2000 mann Musketiere, vier Milizen (800 Männer?) aus Sittard, 3000 mann Kavallerie und fünf Kanonen. Einer der Milizen, “de Jonghe Compagnie”, macht aktiv im Kampf mit. Die anderen Milizen, verteidigen die Festung Sittards. Der Kampf findet statt in dem Gebiet zwischen Sittard und Broeksittard. Das Lager der kaiserlichen Truppen befindet sich, am rande Broeksittard. Das Tuddernderbroek , ein Sumpfgebiet, spielt eine wichtige und entscheidende Rolle während der Schlag. Nach zunächst kaiserlichen Erfolg, wendet sich das Blatt und die Geldern Truppen verwalten der Schlag in einer Sieg.
Between six and seven o'clock in the morning the Gueldrian - Cleves army departs from Roermond to Sittard led by Diederik Hoen , Lord of Aerssens . About two o'clock in the afternoon they arrive in Sittard. The weather is bad these days. Freezing with a biting wind, hail and rain. The opponent, the troops of Emperor Charles V, led by Philips of Croy, are tired of an earlier battle at Heinsberg. They also have all the hail and wind in their face. The imperial troops counted 4800 troops in total. 24 companies of High and Low German mercenaries and infantry. They are aided by 3400 Walloon cavalry and 24 guns. The Gueldrian - Julich troops, the troops of the lord of Sittard, counting 2000 pike man, 2000 man arquebusiers, four companies of town militia (800 men ?), 3000 cavalry and five guns . One of the Sittard militias "de Jonghe company", actively fighting in the battle while the other town militias defend the fortress Sittard. The battle takes place in the field between Sittard and Broeksittard . The imperial wagoncamp is near to Broeksittard. The Tuddernderbroek, a marshy/swampy area, plays an important role. After initially imperial success, the tide turns and Gueldrians manage to win a victory. 
Na de slag/ Nach der Schlag / After the battle
De verliezen zijn hoog. Aan keizerlijke zijde 3000 doden, de Gelderse troepen tellen 1000 doden. Zeker 1500 paarden worden gedood. Ook Diederik Hoen sneuvelt, evenals veel andere edellieden. De kanonnen van de keizer, evenals 20 vaandels, 300 tonnen buskruit en het gehele wagenkamp vallen in Gelderse handen. De slag gaat de geschiedenisboekjes in als de 'Slag aan de Kempekoel', immers rond de beide veldwegen, de Grote en de Kleine Kempekoel heeft zich deze slag afgespeeld. In het Europa van die tijd heeft de nederlaag van het keizerlijke leger paniek gezaaid. De hertog van Gelder, de overwinnaar liet een gedenkpenning slaan.
Die Verluste sind hoch. 3000 Tote an der kaiserlichen Seite, an Geldrischer Seite 1000 Tote. Sicherlich 1.500 Pferde werden getötet. Diederik Hoen wird auch getötet, und viele andere Adlige. Die Kanonen des Kaisers, sowie 20 Milize, 300 Tonnen Schießpulver und das ganze Wagenlager fallen in die Hände von Geldrischen Truppen. Der Kampf geht in die Geschichtebücher als die "Schlacht an der Kempekoel', genannt nach zwei Landstraßen in der gegend. Im Europa der damaligen Zeit, die Niederlage der kaiserlichen Armee verbreittete Panik. Der Herzog von Gelder, hatte als Sieger eine Gedenkmünze geprägt.
The losses are high. 3000 deaths on the imperial side, 1000 on Gueldrian side. Certainly 1,500 horses are slain. Diederik Hoen also killed, and many other nobles. The guns of the emperor, as well as 20 banners, 300 tons of gunpowder and the whole wagon camp fall into the hands of Gueldrian troops. The battle goes down in history books as the "Battle of the Kempekoel". Named after two country roads, the Large and Small Kempekoel, has played in this battle. In Europe of that time, the defeat of the Imperial Army sowed panic. The Duke of Gelder, the victor had minted a commemorative coin. 
Bovendien bestaat er een kleine houtgravure uit deze tijd en een drietal liederen herinneren aan deze veldslag. De Sittardse schutters leven voort in de huidige Stadsschutterij St.-Rosa en schutterij St.-Lambertus van Broeksittard. Na het verlies van de slag aan de Kempekoel, lieten de Habsburgers (keizer Karel V, koning van Spanje) het er niet bij zitten. Keizer Karel greep persoonlijk in en in de zomer van 1543 ondernamen zij met een legermacht van 40.000 soldaten een veldtocht door het Gelderse rivierengebied tussen Rijn en Maas. Deze tocht eindigende in Venlo, waar een veldslag plaatsvond waarin de Geldersen overtuigend werden verslagen. Frankrijk greep niet in, Gelre en Gulik werden bezet en kregen een Habsburgse stadhouder.
Bij het Traktaat van Venlo op 7 september 1543 moest Willem V zijn Gelderse en Zutphense titels weer afstaan, maar behield Kleef en Gulik (waartoe ook Tegelen, Sittard, Born en Susteren behoorden). Gelre viel zo uiteindelijk aan Karel V; hiermee was de vorming van de Zeventien Provinciën een feit, en kwam er een einde aan de Gelderse Oorlogen. Sittard bleef nog onder Guliks gezag tot de Franse bezetting in 1794.
Auch gibt es eine kleine Holzstich aus dieser Zeit und drei Songs erinnern an die Schlacht. Sittard Schützen leben in der heutigen Stadt-Miliz St. Rosa und Milizen St. Lambertus van Broeksittard. Nach der verloren Schlacht, grifft der Habsburger Kaiser Karl (Kaiser Karl V., König von Spanien) persönlich ein und im Sommer 1543 startet er mit einer Armee von 40.000 Soldaten eine Kampagne ins Gelderlichen Flussgebiet zwischen Rhein und Maas. Diese Tour endet in Venlo, wo ein Kampf stattgefunden hat, in dem die Gelderlichen überzeugend besiegt wurden. Frankreich hat nicht eingegriffen, Geldern und Jülich waren besetzt und erhielten einen Habsburger Gouverneur. Im Traktat von Venlo auf 7. September 1543 musste Wilhelm V. Geldern und Zutphen aufgeben, behielt aber Kleve und Jülich (die auch Tegelen, Sittard, Born und Susteren gehörte). Geldern fiel schließlich und zo kam es zum Ende der Kriege. Sittard blieb unter Jülichs Behörde bis an die Französische Besetzung im Jahre 1794
Moreover, there is a small wood engraving from this time and three songs remember to the battle. Sittards Militia live on in today's City Militia St. Rosa and militia St. Lambertus in Broeksittard. After losing the battle of the Kempekoel, the Habsburgs (Emperor Charles V, King of Spain) had to take revenge. Emperor Charles grabbed control personally and in the summer of 1543, they started with an army of 40,000 soldiers a campaign to the Gueldrian river area between the Rhine and Meuse. The campaign ended in Venlo, where a battle took place in which the Guelders were defeated convincingly. France did not intervene, Guelders and Jülich were occupied and received a Habsburg governor. In the Treaty of Venlo on September 7, 1543 William V had to give Guelders, but retained Cleves and Jülich (which also Tegelen, Sittard, Born and Susteren belonged). Guelders eventually fell to hands of Charles V, and the formation of the Seventeen Provinces became a fact. Also came an end to Gueldrian Wars. Sittard remained under Julichs authority untill the French occupation in 1794 .
De Kemperkoul heden ten dagen / Der Kemperkoul heut zu Tage / Kempekoel nowadays
Van het slagveld is heden ten dage vrijwel niets meer terug te vinden. De plek waar zich de slag heeft afgespeeld is momenteel bebouwd en liggen er de nieuwbouwwijken Kemperkoul, Kemperhof en Lahrhof. In de wijk Kemperkoul verwijzen alleen nog de straatnamen naar belangrijke personen uit deze tijd. In Broeksittard is het moerasgebied ook geheel verdwenen en vervangen door akkergebied en bebouwing. Van de duizenden gesneuvelden van de Slag in de Kemperkoul in 1543 is tot nu toe geen enkele begraving teruggevonden.
Von das Schlachtfeld ist heute so gut wie nichts zu finden. Der Ort, wo die Schlacht stattfand, sind die neuen Nachbarschaften Kemperkoul, Kemperhof und Lahrhof gebaut. Im Ortsteil Kemperkoul verweisen die Straßen nach wichtige Leute die an die Schlacht beteiligt haben. In Broeksittard ist auch gebaut und ist das Sumpfgebiet durch Felder und Wiesen ersetzt . Von den Tausenden von Opfern der Schlacht an der Kemperkoul 1543 sind bisher keine Graben gefunden.
Today virtually nothing can be found from the battlefield. The place where the battle took place is currently built and there are the new neighborhoods Kemperkoul, Kemperhof and Lahrhof. In the district Kemperkoul only streetnames refer to important people of that time. In Broeksittard the wetland also disappeared and replaced by agricultural fields and buildings. Of the thousands of casualties of the Battle of the Kemperkoul in 1543 no burial has been found.
De plek van de cache/ Der Ort des Caches / place of the cache
Op weg naar de plek van de cache kijk je uit naar het oorspronkelijk moerasgebied waar de beslissende fase van de Slag aan de Kempekoel zou hebben afgespeeld. Naar alle waarschijnlijk sta je dan op de plek waar het keizerlijk wagenkamp ook stond voorafgaand aan de strijd.
Auf dem Weg an den Ort des Caches sehen sie das ursprüngliche Sumpfgebiet, wo die entscheidende Phase der Schlacht an Kempekoel war. Nach aller Wahrscheinlichkeit laufen sie rund um die Stelle, wo das kaiserliche Wagenlager vor dem Kampf gestanden hat.
On the way to the place of the cache you look forward to the original wetland area where the decisive phase of the Battle of the Kempekoel would have taken. Probably you stand on the spot where the imperial wagoncamp was before the fight.