Deze serie gaat per 1 mei 2017 gearchiveerd worden. De bonus zullen we omzetten in een multi zodat meer mensen van die wandeling kunnen genieten. Listing gewijzigd per 28-3-2017 omdat wp2 verdwenen is.
Deze cache is onderdeel van een serie kerken in en rondom Oosterhout met een bijzondere bonus. Dit is deel 3. Vergeet niet de code van de bonus op te schrijven.
De route is ongeveer 1km lang en loopt door het centrum van Oosterhout. Gebruik daarom de parkeercoordinaten.
Andere caches in deze serie:
Deel 1: Sint Antoniuskerk & Kloostermuur
Deel 2: Johannes de Doperkerk
Deel 4: Sint-Marculphuskerk
Deel 5: Sint Corneliuskerk
Bonus: Het Plattelandskerkje
Proloog: Oma's kerk
Basiliek Sint Jan de Doper
Wie de Markt van Oosterhout oploopt, ziet hem al meteen staan: basiliek Sint Jan de Doper – de gotische kerk met de klokkentoren die nooit afkwam.
Al sinds de elfde eeuw staat op deze plek een kerk. Een klein, stenen kerkje was het eerste stenen gebouw van Oosterhout, maar opgravingen doen vermoeden dat er eerder al een houten kerk op deze plek heeft gestaan. Het kerkje wordt echter al snel te klein. Rond 1125 wordt het fors uitgebreid met een eerste koor, later gevolgd door een tweede.
Enkele eeuwen later, in 1473, wordt begonnen met de nieuwbouw van een nog grotere kerk. Deze kerk in laat gotische stijl vormt nog steeds voor een groot deel de huidige basiliek. Ook krijgt de kerk aan het begin van de 16de eeuw haar toren. Wanneer er met de bouw hiervan begonnen werd, is niet helemaal duidelijk. In 1506 wordt grond aangekocht om ruimte te maken voor de kerktoren. Met de daadwerkelijke bouw wordt echter pas in 1519 begonnen – of al tien jaar eerder in 1509. In 1547 moet men vanwege geldgebrek de bouw van de kerktoren staken, een beslissing die ook nu nog duidelijk te zien: de toren is namelijk nooit meer afgebouwd. Rond 1550 wordt de tot dan toe losstaande toren met de kerk verbonden.
De nieuwe kerk staat er nog maar net of de Beeldenstorm raast in 1566 door het land. Hierbij worden katholieke kerken vernield en leeggehaald, maar de Sint Jan komt ongeschonden uit de strijd. Tijdens de Tachtigjarige Oorlog heeft de kerk echter niet dat geluk: bij het Beleg van Breda in 1625 gebruiken de Spaanse troepen de kerktoren als uitkijkpost. De soldaten van het Staatse Leger steken dan ook de kerk en de toren in brand. Tussen 1628 en 1636 worden herstelwerkzaamheden uitgevoerd.
Na de Tachtigjarige Oorlog komt de Sint-Jan in 1648 in het bezit van de protestantse gemeenschap. Dit blijft zo tot Lodewijk Napoleon bij zijn bezoek aan Oosterhout in 1809 de kerk weer toewijst aan de katholieken.
Tussen 1817 en 1821 wordt de kerk opnieuw gerestaureerd. Nu krijgt de kerk een classicistisch interieur en wordt er een grafkelder gebouwd.
Niet heel veel later, tussen 1881 en 1883, vindt men het opnieuw tijd voor een restauratie. Naar plannen van bouwmeester P.J.H. Cuijpers wordt de kerk uitgebreid tot de huidige 5-beukige plattegrond. Hierbij worden ook, behalve in het middenschip van de kerk, de oorspronkelijke gemetselde gewelven weer opnieuw aangebracht.
Opmerkelijk is, dat de kerktoren lange tijd in het bezit van de gemeente is geweest. Bij het vieren van het 100-jarig jubileum dat de kerk is teruggeven aan de katholieken in 1910 schenkt de gemeente de toren aan de parochie. Vijftig jaar later blijkt echter, dat de kerktoren grondig gerestaureerd moet worden en dat de parochie de kosten daarvoor onmogelijk op kan brengen. Voor het symbolische bedrag van één gulden koopt de gemeente de toren weer terug. Ondanks protesten van burgers die vinden dat de nieuwe kap afbreuk doet aan het uiterlijk, wordt de kerktoren in 1971 voorzien van een puntdak.
in 1974 wordt begonnen aan de meest ingrijpende restauratie van de kerk. Hierbij worden onder andere twee nieuwe ramen gemaakt, het pleisterwerk wordt opnieuw aangebracht, het interieur beschilderd, er wordt een nieuwe hardstenen vloer aangelegd, de ingang aan de Marktzijde wordt vernieuwd en de aangebouwde zijkapellen worden gesloopt. De restauratie is in 1977 precies op tijd afgerond om te vieren dat de parochie 700 jaar bestaat. Ter gelegenheid daarvan, verheft paus Paulus VI de kerk tot basiliek.
De Vredeskerk
Nadat de protestantse gemeenschap in 1809 de Sint Jan terug moet geven aan de rooms-katholieken, bouwt zij een eigen Nederlands Hervormde kerk. De bouw hiervan vindt plaats in de jaren 1810 en 1811 en wordt mogelijk gemaakt door de financiële vergoeding die zij voor de teruggave van de Sint Jan van koning Lodewijk Napoleon ontvangt.
De kerk is gebouwd in neoclassicistische stijl in de vorm van een Grieks kruis. Op het dak bevindt zich een klokkentorentje.
Pas sinds het begin van de jaren negentig van de vorige eeuw wordt deze kerk de Vredeskerk genoemd.
De Heilig Hartkerk (Heilig Hart van Jezus)
In 1881 krijgt Oosterhout er nog een kerk bij. Dan bouwen de Jezuïeten namelijk de Heilig Hartkerk. De ruimte hiervoor is echter krap voor een kerk die plaats moet kunnen bieden aan 500 gelovigen, dus wordt er de hoogte in gebouwd: de neogotische kerk krijgt aan de zijkanten twee ‘verdiepingen’.
De kerk, ook wel de Paterskerk genoemd, wordt voornamelijk bezocht door de elite van Oosterhout. In 1920 wordt de kerk door het bisdom van de uit Oosterhout vertrekkende Jezuïeten overgenomen, maar aan het begin van de jaren zeventig van de vorige eeuw wordt besloten de kerk te sluiten. In 1972 wordt het overgedaan aan de gemeente, die het wil slopen.
Er is veel weerstand tegen de voorgenomen sloop. In 1977 beslist de gemeenteraad wat er met de Heilig Hartkerk gaat gebeuren en met een krappe meerderheid van slechts één stem, wordt besloten dat de torenfaçade behouden blijft. Hiervoor wordt 670.000 gulden uitgetrokken. In 1982 wordt de torenfaçade opnieuw geopend en wordt er een stiltecentrum in gevestigd.
Waar eerst het schip en het koor van de kerk stonden, vind je nu het Binnenhofje – een idyllisch pleintje met kleine winkeltjes en horeca.
De route
Bij deze cache moet je iets meer zoeken dan bij de vorige uit de serie.
We beginnen bij de Grote kerk op de markt in Oosterhout. Hier kun je in de zomer heerlijk op het terras zitten en in de winter binnen wat eten of drinken bij de diverse horeca gelegenheden. Voor een ruim assortiment aan biertjes en maandelijks wisselend speciaalbier en whisky raden we graag café De Beurs aan. Om iets te eten vinden we restaurant De Verbeelding erg goed en betaalbaar.
WP1: N51°38.710 E004°51.639
Zoek de afkorting OHM. Hieronder staat een telefoonnummer.
A = Het laatste cijfer van het telefoonnummer.
WP2: N51°38.682 E004°51.AAA
C = Stapeltel de naam
B = (C/3)*2
WP3: N51°38.BCB E004°51.41C
Dit gebouw is gebouwd in 1D1E.
F = Het fietsroutenummer dat je hier vindt.
WP4: N51°38.BED E004°51.42F
De vraag op dit punt is vervallen maar het is zeker de moeite waard om te bezoeken.
Cache: N51°3D.BEF E004°51.4CF
Succes met zoeken.