[PL]
Skrytka ta kosztowała mnie sporo czasu, wyjazdów, poszukiwań w terenie i w książkach, a przede wszystkim pracy, więc bardzo,
BARDZO PROSZĘ O OSTROŻNE PODEJMOWANIE SKRYTKI I DELIKATNE OBCHODZENIE SIĘ Z OKAZAMI, żeby pudło posłużyło wszystkim jak najdłużej.
Z góry bardzo dziękuję :) A teraz przejdźmy do rzeczy:
Paleontologia- to właśnie ona zajmuje teraz Twoją uwagę, bo tak nazywa się nauka badające organizmy kopalne, czyli skamieniałości. Na podstawie ich budowy i śladów ich działalności wysnuwa się ogólne wnioski o przeszłości geologicznej danego regionu.
Miejsce gdzie znajduje się ten earthcache to odsłonięcie górnojurajskich wapienił. W skałach takich jak te można znaleźć ślady życia sprzed wielu milionów lat.
Aby zaliczyć tego earthcache’a zadaniem Twoim będzie znalezienie pod podanymi współrzędnymi pudełka z kilkudziesięcioma skamieniałościami, dokładne ich obejrzenie i odpowiedzenie na kilka pytań związanych z ich rozpoznawaniem. Pudełko to 5l pojemnik w czarnym worku, ukryty u podnóża skał.
UWAGI POCZĄTKOWE: Zadanie nie jest ani szybkie ani łatwe, ale jest do zrobienia. Do kesza najlepiej wybrać się za dnia i zarezerwować sobie z pół godziny, może trochę więcej czasu na miejscu. Po znalezieniu pudełka polecam zabranie go do auta lub do pobliskiej knajpy, albo jeśli pogoda pozwala, to najlepiej na wały wiślane. Spokój, jakiś metr kwadratowy płaskiej powierzchni i dobre światło będą Twoimi niewątpliwymi sprzymierzeńcami w tym zadaniu.
Do okazów dołączony jest krótki, ale bogato ilustrowany „Opis skamieniałości” przygotowany specjalnie do wykonania tego ćwiczenia. Jest też załączony do listingu jako zdjęcia, więc polecam go wcześniej przeglądnąć. Aby rozpoznać znajdujące się w pudełku skamieliny nie musisz się świetnie na nich znać, ani nie będziesz potrzebował informacji z zewnątrz czyli książek, leksykonów, internetu. Jeśli choć trochę miałeś z nimi do czynienia, to z pomocą dołączonego „Opisu skamieniałości” zadania nie powinny sprawić Ci większych kłopotów. Jeśli natomiast będzie to Twoje pierwsze spotkanie ze skamieniałościami, to uprzedzam, że może być ciężko i jeśli będzie dużo błędów, to zadanie nie będzie zaliczone (ale zawsze można do niego wrócić).
Weź ze sobą miarkę (20 cm wystarczy) i jeśli masz to lupę.
A oto co trzeba zrobić:
Systematyka dzieli skamieniałości na szereg grup, typów i gromad. W tym ćwiczeniu wybrałam kilka z nich (nazwijmy je tu roboczo grupami) i są to:
1. Amonity
2. Ślimaki
3. Ramienionogi
4. Małże
5. Gąbki
6. Belemnity
7. Jeżowce i ich kolce
Zadanie 1.
Na podstawie dołączonego „Opisu skamieniałości”, rysunków, opisów i zdjęć w niej zamieszczonych, podziel wszystkie okazy na wymienione wyżej grupy. Jeśli to zrobisz prawidłowo, jesteś w połowie zadania :) Każdy okaz ma numer. Napisz który okaz do której z tych grup należy (np. Amonity to okazy o numerach 176, 349, 897, ślimaki – 240, 258, 286 itd.). Jeśli jakichś okazów nie możesz przypisać do żadnej z grup, odłóż je na osobny stosik i napisz dlaczego budzą Twoje wątpliwości.
Ważne! Pamiętaj, że okazy nie są w książkowym stanie. Kilka jest w całości, ale w większości przypadków są one niewypreparowane, uszkodzone lub mogą to być większe lub mniejsze ich fragmenty.
Zadanie 2.
Amonity. W Twojej grupie z amonitami powinien znaleźć się fragment zwoju dużego amonita. Jaki ma numer? Zmierz jaka jest wysokość skrętu i szerokość skrętu tego zwoju (pomoże w tym rysunek z „Opisu skamieniałości”- Amonity, Fig. 4).
Zadanie 3.
Linia lobowa (inaczej przegrodowa) amonitów to linia, która powstaje na styku przegród amonita (poszukaj stosownego rysunku w „Opisie skamieniałości”). Które z okazów mają widoczną linię lobową?
Zadanie 4.
Ślimaki. W opisie ślimaków wymienionych jest 6 podstawowych typów form muszli. Do jakiego typu zaliczysz tutejsze okazy? Czy są to muszle prawo czy lewoskrętne?
Zadanie 5.
Ramienionogi. Które z okazów to Terebratula, a który Rhynchonella?
Zadanie 6.
Małże. W „Opisie skamieniałości” znajdziesz rysunek małży Trigonia i Chlamys. Czy masz choć ślad po nich wśród swoich okazów? Jeśli tak, to jakie to numery?
Zadanie 7.
Gąbki. Na których okazach widać szczegółową ich budowę (rowki, kanaliki, pory)?
Zadanie 8.
Belemnity. Który okaz, gdyby był kompletny, byłby największy? Który według Twojej oceny jest najbardziej kompletny obecnie?
Zadanie 9.
Jeżowce i ich kolce. Jeżowce dzieli się na regularne i nieregularne. W „Opisie skamieniałości” sprawdzisz czym się różnią i jak wyglądają. Sprawdźmy, jakie znalazłeś w tym pudełku? Na rysunkach przedstawiony jest Micraster i Echinocorys. Czy znalazłeś któregoś z nich w tej kolekcji? Który z kolców jest wg Ciebie w najlepszym stanie?
Zadanie 10.
Jeśli udało Ci się odpowiedzieć na większość z tych pytań, to teraz uściśnij sobie dłoń ;) Masz zadatki na paleontologa! Schowaj wszystko do pudełka i w nagrodę możesz wybrać sobie jakiś okaz z woreczka z pamiątkami :) Uwaga! Nie poszukuj skamieniałości w skałach w okolicach ukrycia pudełka. Po pierwsze akurat w tych skałach prawie nic nie ma, a po drugie należą one już do rezerwatu "Bielańskie Skałki"
:( Jeśli natomiast rozpoznawanie Ci się nie udało, to kontaktując się ze mną napisz z jakim okazem masz kłopot. Choć będzie to trudne, spróbuję Ci meilowo pomóc i naprowadzić na właściwe tory, ale nie obiecuję, że będzie to proste i wykonalne. Niektóre skrytki podejmuje się wszak za drugim, a nawet kolejnym podejściem, a ta jak widać w listingu, do łatwych nie należy.
UWAGI KOŃCOWE: Ponumerowanych okazów i „Opisu skamieniałości” proszę oczywiście z pudełka nie zabierać! Może wydają się być ładne, ale tak naprawdę nie są nic warte. Lepiej znaleźć coś naprawdę pięknego samemu. Jedynie w mniejszym pojemniku z napisem „Pamiątki” znajdują się drobne skamieniałości, które można sobie zabrać, zostawiając coś na wymianę.
Wszelkie pytania, uwagi i sugestie są mile widziane. W takim wypadku proszę o kontakt mailowy :)
POWODZENIA!
Wszystkie skamieniałości pochodzą z okolic Krakowa i są moją własnością.
"Opis skamieniałości" jest opracowany przeze mnie i proszę nie używać go w innych skrytkach bez mojej zgody. (Za zgodą jak najbardziej :) )
Teksty zaczerpnięto z: „Geologia historyczna”, „Bezkręgowce kopalne” U. Lechmann, G. Hillmer, „Skamieniałości” K. Beurlen, G. Lichter, „Podstawy paleontologii ogólnej i systematycznej” J. Małecki, R. Tarkowski.
Zdjęcia zaczerpnięto z tychże książek i z Internetu.
[EN]
This earthcache took me a lot of time, trips, researches in the field and in the books, and a lot of work, so please,
PLEASE BE VERY CAREFUL WHILE PICK UP THIS BOX AND GENTLE HANDLING SPECIMENS. Let this box to serve to all cachers as long as possible.
Thanks :) So, lets go to the work!
Paleontology- this science examining fossil organisms and draws some general conclusions about the geological history of the region.
Your task in this Earthcache is to find the box with fossils hidden under coordinates, look at them and answer to a few questions related to their recognition. This 5l box is hidden in a black bag under the branches.
The box is hidden close to UpperJurassic limestons. In rocks like this one you can find fossils, but please do not look for them here - here is limestone with almost no fossils and this rock is Nature Reserve "Bielańskie Skałki", so it is prohibited.
NOTE: The task is neither quick nor easy, but it is to be done. The best is to choose a daylight time and reserve a half an hour of time on the site. Once you find the box I would recommend to take it to the car or to a nearby pub, or if the weather allows, on Vistula river embankment. Peace, a square meter of a flat surface and good light will help you to do this task.
There is included short, but richly illustrated “The Essey” prepared specifically for this exercise. That will help you in identifying these fossils. To recognize those specimens you do not need to know paleontology very well and you will not need information from the outside (books, internet). But if you have never had a contact with fossils you can have a problem to solve this task. Answers with many mistakes will not pass!
Bring a ruler (20 cm is enough), and if you have take also a magnifying glass (this is not necessary but can helps).
Important! Remember that the specimens are NOT in the book condition. Several is nice, but in most cases they are damaged, or they may be larger or smaller fragments of whole specimen!
Here's what you need to do:
Systematics divide fossils into a number of groups, types and clusters. In this exercise I have chosen a few of them (let's call them here groups) and they are:
1. Ammonites
2. Snails
3. Brachiopods
4. Clams
5. Sponges
6. Belemnites
7 Sea urchins and their spines
Task 1.
On the basis of the attached "The Essey" with drawings, descriptions and images, share all the specimens at the above-mentioned groups. If you do this correctly, you're in the middle of a task. Each specimen has a number. Write which specimens belogs to those groups (eg ammonite specimens are numbered 176 , 349, 897, snails - 240, 258, 286, etc.). If some specimens can not be assigned by you to any of the groups, put them in a separate pile and write why raise your doubts.
Task 2.
Ammonites. In your group of ammonites should be a fragment of a large ammonite roll. What is its number? Measure what is the width and high of convolution? Ammonites , Figure 4 in “The Essey” can helps you here.
Task 3.
Ammonite partition line is a line, which is formed at the interface between partitions of ammonite (look for the appropriate figure in "The Essey"). Which one of the ammonite specimens have a visible partition line?
Task 4.
Snails. In “The essay” are shown 6 basic types of snail shells. Which type of shell have specimens found by you? What type of shell twisting have this specimens (dextral or sinistral)?
Task 5.
Brachiopods. Can you find Rhynchonella or Terebratula in this collection? What is its number?
Task 6.
Clams. In “The essay” you can find Trigonia and Chlamys clams . Do you have even a trace of them in this collection? If so, what are the numbers?
Task 7.
Sponges. Which specimens have visible detailed structure (grooves, channels, pockets, pores)?
Task 8.
Belemnites. Which one specimen, if it were complete, would be the greatest? How do you think, which one of them is the most complete now?
Task 9.
Sea urchins and their spines. Sea urchins are divided into regular and irregular. In "The Essey " check what is the difference and how they look. Let's see what you find in the box? In “The Essey” you have drawings of Echinocorys and Micraster. Did you find any of them in this collection? Which one of the spikes is in the best condition in your opinion?
Task 10.
If you were able to answer to most of these questions, now you can shake you hand ;) You can be a paleontologist ! Hide all specimens to the box and as a reward you can choose a specimen with a gift box.
However, if you didn’t recognize it, you can contact with me by email. I'll try to help you and steer in the right direction, but do not promise that it will be simple and doable.
FINAL MARKS:
Please do not take out of the box “The Essey” and any numbered speciments. They may seem nice, but they're not really worth anything. Better to find something really beautiful for yourself. Only in the smaller container written "Gifts", there are tiny fossils that you can take, leaving something for exchange.
All sugestions and questions are welcome. Please in this case contact me by email.
All fossils come from the vicinity of Krakow and are my property.
The texts are taken from: „Geologia historyczna”, „Bezkręgowce kopalne” U. Lechmann, G. Hillmer, „Skamieniałości” K. Beurlen, G. Lichter, „Podstawy paleontologii ogólnej i systematycznej” J. Małecki, R. Tarkowski.
"The Essey" is elaborated by me and if you want to use it in your earthcache, please let me know about it before.
Photos are taken from these books and the Internet.
Sorry for mistakes in translation :| If you see any of them please let me know :) I will fix them quickly ;)
GOOD LUCK!
