Logi bez udzielenia odpowiedzi na zadane pytania, w ciągu 2 tygodni od wpisu będą kasowane bez uprzedzenia!
EarthCache wygrał w konkursie na najlepszy EC w Małopolsce założony z okazji jubileuszu 10-lecia EC
Ten EarthCache jest niemożliwy do zaliczenia podczas dużych opadów i wezbrań rzeki. Również po większych opadach chodzenie korytem rzecznym może być niebezpieczne, dlatego proszę o rozsądek podczas prób zaliczenia. Ponadto nie wchodź pod nawisy nad skarpami, uważaj także na krawędzi skarp, są to miejsca gdzie ziemia cały czas pracuje i w każdym momencie może się obsunąć. Dodatkowo proszę nie niszczyć upraw, które znajdują się w pobliżu cieku.
Przydadzą Ci się:
- kalosze - EarthCache może wymagać brodzenia,
- kartka papieru i ołówek ewentualnie długopis.
Rzeka cały czas jest w ruchu, dlatego niektóre miejsca, które masz za zadanie oglądnąć/porównać mogą ulec zniszczeniu lub ich wygląd może ulec diametralnej zmianie, dlatego jeśli w jakimś miejscu nie widzisz np. skarpy, odsłoniętych skał, zakola, proszę jeśli możesz to zrób zdjęcie tego miejsca i powiadom mnie o tym podczas przesyłania odpowiedzi.
Rzeka jest to naturalny, powierzchniowy ciek płynący w wyżłobionym przez erozję rzeczną korycie, okresowo zalewający dolinę rzeczną. Rzeka przechodzi różne stadia rozwojowe, w których formuje swoją dolinę. W stadium młodocianym przeważa erozja wgłębna i częściowo wsteczna, a w stadium dojrzałym erozja boczna połączona z akumulacją. Współczesne procesy erozji rzecznej prowadzą do modelowania zboczy jej doliny oraz koryta. Rzeka eroduje zarówno masą wody, jak i niesionym przez nią gruzem skalnym. Szybkość erozji zależy od przepływu wody.
Koryto rzeczne może być wycięte w skale, aluwiach oraz w skale i aluwiach. Kształt koryta zależy od wielkości przepływu rzek, ilości i jakości rumowiska przemieszczanego w danym odcinku oraz od materiału budującego dno i oba brzegi koryta. W korycie występują także łachy boczne i centralne.
Powszechnie wyróżnia się koryta: proste, kręte, meandrujące, roztokowe i anastomozujące. Układ koryta może zmienić się nagle, skokowo np. podczas powodzi. Koryto tej samej rzeki może mieć różny układ na różnych odcinkach.
Koryta meandrowe powstają w szerokich dolinach o małym spadku. Meandrem jest odcinek koryta złożony z dwóch zakoli: prawego i lewego. Zakola prawe z zakolami lewymi łączą krótkie odcinki proste. Obustronne podcinanie ostróg meandrowych doprowadza do zwężania ich nasady i powstania wąskiej szyi meandru, która może zostać przerwana. Brzeg wklęsły jest podcinany i stale cofany, dlatego jest stromy, a nawet urwisty. Brzeg wypukły jest słabo nachylony w kierunku osi koryta, zbudowany jest z materiału rumowiskowego.
Koryta roztokowe mają rzeki określane jako "dzikie" lub zdziczałe. Ich charakterystyczną cechą są bardzo duże wahania rwącego przepływu, obciążenia dennego i prędkości. Szerokość łożyska rzek roztokowych jest zazwyczaj bardzo duża, a głębokość względnie niewielka. W obrębie łożyska rzeka płynie kilkoma płytkimi korytami na przemian łączącymi się i rozdzielającymi, między którymi występują liczne mielizny i wyspy.
Koryta anastomozujące - rzeka płynie w co najmniej dwóch korytach, przy tym jest ona bardzo kręta. Rzeki anastomozujące są typowe dla obszarów nizinnych.
Potoki górskie to typowe cieki warkoczowate. Poszczególne ramiona zmieniaj często swój przebieg. Oddzielone są od siebie często zalewanymi łachami wirowymi.
Doliny rzeczne są rezultatem erozyjnej działalności rzek. Dna dolin są formowane przez procesy rzeczne przy pewnym udziale procesów stokowych. Zbocza dolin są kształtowane przez procesy denudacyjne albo stokowe. Ta działalność prowadzi do spłaszczenia zboczy i zacierania granic pomiędzy dnem a zboczem. Doliny rzeczne mają zbocza symetryczne albo asymetryczne. Asymetria zboczy odbija się na możliwościach ich użytkowania i może stać się przeszkodą dla komunikacji i osadnictwa.
Zadanie:
1. Stoisz w dość ciekawym miejscu SKARPA, możliwe, że ciek zmienił swój bieg. W momencie, gdy ja tam byłam i stałam twarzą w kierunku nurtu, to miałam ciek po lewej stronie, a po mojej prawej były wyraźne ślady, że skrócił swoją trasę podczas opadów. Stań twarzą w kierunku nurtu, po której stronie płynie obecnie ciek – Twojej prawej czy lewej? A może po obydwu i stoisz na wyspie?
Tak to wyglądało, gdy ja stałam mniej więcej w tej lokalizacji.
2. Do tego zadania będzie Ci potrzebna kartka. Odwiedź miejsca Koryto 1, 2 i 3. Na kartce narysuj profil poprzeczny tych miejsc.
W miejscu Koryto 1 i 2. Stojąc na dnia cieku spójrz pod prąd.
W miejscu Koryto 3. Stojąc na dnie cieku spójrz w stronę nurtu.
Poniżej zamieszczam moje rysunki z oznaczeniem: A, B, C. Przyporządkuj swoje rysunki do moich, który z nich odpowiada miejscu Koryto 1, 2, 3. np. Koryto 1-A, Koryto 2-C, Koryto 3-B. Czy ujrzałeś wszystkie przedstawione na rysunkach koryta? Jak myślisz, w których miejscach koryto jest symetryczne, a w których asymetryczne. Jaka erozja mogła mieć na to wpływ?
3. Stań mniej więcej w miejscu Z1 – jeśli widzisz przed sobą bardzo wysoką skarpę (popatrz na zdjęcie poniżej - tak wyglądała, gdy ja tam stałam) to jesteś w dobrym miejscu. Stojąc twarzą w stronę tej skarpy.
Jak myślisz, czy ciek zawsze będzie tworzył tu zakole, czy może będzie próbował zmienić swój bieg? Jeśli będzie próbował zmienić, to z której strony przetnie teren i popłynie na wprost? Czy stanie się to po Twojej prawej czy lewej stronie? Dlaczego tak sądzisz?
Źródła i więcej:
Geomorfologia, Piotr Migoń, PWN, Warszawa 2012