Meandry Drwęcy
Rzeka Drwęca
POLSKI OPIS
Stoisz właśnie na szczycie urwiska, w dole płynie malowniczo najważniejszy ciek wodny w tej okolicy, rzeka Drwęca. Jej źródła biją u podnóża Wzgórz Dylewskich na wysokości 192 m n.p.m. Początkowo płynie ona tzw. Czarcim Jarem, jest to wąwóz 20-30 m głębokości i 8 km długości. Na terenie powiatu Golubsko Dobrzyńskiego znajduje się jej środkowy i dolny odcinek. Uchodzi bowiem już niedaleko, pod Toruniem, do Wisły.
W górnym biegu nurt rzeki jest szybki, duże znaczenie ma erozja denna. Jednak w środkowym odcinku nurt spowalnia, znaczenia zaczyna nabierać erozja boczna. W takich warunkach powstają zakola, inaczej meandry. Najlepiej można je podziwiać spływając rzeką kajakiem. Nazwa meander pochodzi od rzeki Menderes płynącej w Azji Mniejszej, tworzącej liczne zakola.
Ponieważ bieg rzeki zwykle nie jest prostolinijny, główny nurt rzeki będzie trafiał w wypukłe strony krzywizn biegu rzeki, a odsuwał się od wklęsłych stron; wskutek tego brzeg strony wypukłej będzie podcinany, a przy brzegu strony wklęsłej prędkość rzeki będzie tak mała, że przy nim zgromadzi się niesiony materiał tworząc odsyp. Narastające odsypy utworzą po pewnym czasie po obu stronach rzeki płaskie obszary łatwo zalewane w czasie wyższego stanu wód, w ten sposób powstaje równia zalewowa. Stopniowo dolina rozszerza się, a gromadzące się odsypy odcinają rzekę od skalnych brzegów, które już więcej nie podcinane przez rzekę, ulegają powolnemu niszczeniu i stają się coraz mniej strome.
Skoro rzeka przez wyerodowanie brzegów rozszerzyła swoją dolinę, a przez utworzenie odsypów równi zalewanej oddzieliła się od skał, w których poprzednio w stadium młodocianym erodowała, jej działalność erozyjna otrzymuje inny charakter. Przestaje ona erodować w skałach zwartych, a eroduje we własnych utworach luźnych, które łatwo mogą być uprzątnięte. Rzeka w nich eroduje na boki, i dlatego wszelkie krzywizny jej biegu łatwo mogą się przeobrazić w silnie wygięte meandry.
Każda rzeka ma stadium młodociane i stadium dojrzałe. Dojrzała rzeka mniej wcina się w głąb, a bardziej eroduje na boki, akumuluje odsypy, a poza tym transportuje materiał dostarczany jej przez dopływy. Rzekę dojrzałą cechuje: obecność równi zalewowej, meandry, starorzecza, szeroka dolina, łagodne brzegi doliny, mały spadek, brak wodospadów, mętne wody (od wielkiej ilości zawiesin).
Brzegi koryta w obrębie meandru są odmiennie wykształcone:
- wklęsły (zewnętrzny) – jest stromy wskutek podcinania przez nurt rzeki (erozja boczna); również rzeka u stóp tego brzegu jest najgłębsza;
- wypukły (wewnętrzny) – łagodny; zachodzi na nim odkładanie osadu w postaci łachy meandrowej ; odsyp)
Meandry przesuwają się w miarę upływu czasu ku ujściu rzeki, zwiększając swoją krzywiznę oraz poszerzając dolinę. Mogą wówczas zostać odcięte od głównego biegu rzeki, np. wskutek chwilowego podniesienia się poziomu wody i wymycia nowego koryta; wówczas dawny meander staje się starorzeczem.
Zakole rzeczne. Strzałki wskazują przesuwanie się nurtu (3)
To tyle teorii. Aby zaliczyć sobie tego kesza musisz odpowiedzieć na pytania.
1. Zejdż nad Drwęcę (waypoint). Z jakiego materiału zbudowany jest odsyp a z jakiego brzeg na którym sie znajdujesz?
2. Zadanie opcjonalne: uczcij odwiedziny pamiątkowym zdjęciem ;)
Odpowiedzi proszę wysyłać za pomocą mojego profilu. Nie trzeba czekać na moją odpowiedź, można od razu logować. Jeśli coś będzie nie tak, zgłoszę się sam. Pamiętajcie proszę, że logi bez podesłanych odpowiedzi będą kasowane.
Samochód należy pozostawić przy głównej drodze, nie pod współrzędnymi.
Bibliografia: 1. Marcinkiewicz Andrzej red. Atlas form i typów rzeźby terenu Polski. Zarząd Topograficzny Sztabu Generalnego. Warszawa 1960, 2. http://pl.wikipedia.org/wiki/Meander 3. http://www.interklasa.pl/meander Józef Kunicki LO Olecko 4 . http://nowemiasto.com.pl/drweca