Osobą bez pomocy, której nie powstałby ten earthcache jest kolega Marcin Sobiech
Magister Geologii Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu.
Dziękuję za wsparcie.
The person without the aid, which would never have created this earthcache is Sobiech Martin
Master of geology Nicolaus Copernicus University Toruń.
Thank you for your support.
Wysoczyzna morenowa w Obórkach
Obszar Pojezierza Dobrzyńskiego został ukształtowany podczas ostatniego zlodowacenia kontynentalnego, które miało miejsce około 19-17 tys. lat temu. Lądolód skandynawski nasuwał się z północy na południe rzeźbiąc podłoże i przekształcając powierzchnię terenu. Wielkie masy lodu w wyniku zmian klimatu zaczęły się topić i stopniowo odsłaniać to, co do tej pory ukrywał lądolód. Odsłaniająca się powierzchnia była błotnista, przesączona dużą ilością wód pochodzących z topnienia lodu oraz opadów atmosferycznych.
Krajobraz polodowcowy współcześnie jest zupełnie inny niż kilkanaście tysięcy lat temu. To, co było kiedyś nagie, dziś zamaskowane jest przez lasy i pola uprawne. Pod względem powierzchni, największą formą polodowcową jest wysoczyzna morenowa, zbudowana z mieszaniny piasku i drobnych osadów mułowo-ilastych, bardzo często z dużą domieszką okruchów skalnych. Osad ten nosi nazwę gliny lodowcowej (zwałowej) i wytapiany był ze spodniej części lądolodu, bezpośrednio na kontakcie z podłożem po którym się poruszał. Jeżeli ruch lodu zachodził stosunkowo szybko, okruchy skalne, tzw. klasty, układały się dłuższymi osiami zgodnie z kierunkiem jego płynięcia, dzięki czemu możemy określić skąd nasuwał się lądolód.
Powierzchnia wysoczyzny morenowej w okolicy Obórek znajduje się na wysokości 120-130 m n.p.m. i rozcięta jest przez potężną rynnę polodowcową Rypienicy. Przy drodze Osiek-Rypin wysoczyzna rozcięta jest przez wyrobisko kruszywa mineralnego (piaskownię), dające świetną okazję do zajrzenia w głąb ziemi i poznania skał osadowych pochodzących z czasów epoki lodowcowej. Powierzchnia wysoczyzny zbudowana jest z gliny polodowcowej o brązowej i ceglastej barwie, częściowo zniszczonej i przykrytej przez nasypy ziemne. Pod gliną znajdują się bardzo dużej miąższości osady piaszczyste z domieszkami żwirów, które są celem eksploatacji.
Odpowiedzi proszę wysyłać za pomocą mojego profilu. Nie trzeba czekać na odpowiedź, można od razu logować. Jeśli odpowiedź będzie niepoprawna, zgłoszę się sam. Pamiętajcie proszę, że logi bez podesłanych odpowiedzi będą kasowane.
Pytania:
-
Glina lodowcowa tworzyła się pod ogromnymi masami lodu lodowcowego. W takich warunkach nacisk mas lodu powodował duże ciśnienie wód znajdujących się miedzy powierzchnią terenu a podstawą lądolodu. Dzięki tej warstwie wody lądolód mógł się ślizgać po podłożu i przemieszczać. Jak w terminologii geologicznej/geomorfologicznej nazywa się środowisko odkładania/tworzenia gliny lodowcowej pod lodem, na kontakcie lodu i podłoża?
-
Jakiej wysokości jest ściana piaskowni w centralnej części, widoczna na zdjęciu (stan na czerwiec 2014)? Oszacuj wysokość z dokładnością do 2 metrów. ***
(Uwaga!!!! Nie podchodzimy do ściany wyrobiska)
-
Zmierz, jakiej miąższości warstwa gliny buduje wysoczyznę morenową? Opcjonalnie znajdź w glinie wspomniane w opisie wydłużone klasty, jako dowód na ruch lodu, i jeśli chcesz pochwal się znaleziskami na zdjęciach. ****
Moraine Heights in Obórki
The Dobrzyńskie Lake District was formed during the last continental glaciation, about 19-17 thousand years ago. The Scandinavian ice sheet was moving south, creating new land forms as it moved. Due to climate changes, the enormous masses of ice started to melt and the surface which had been covered by the ice sheet was gradually exposed. The newly exposed surface was muddy, soaked with meltwater and rainwater.
The post-glacial landscape is nowadays completely different than a dozen thousand years ago. What used to be bare and exposed land is now covered by forests and fields. The largest post-glacial landform are the moraine heights, composed of sand and fine-grained silt and clay sediments with larger chunks of rock. This type of sediment is called glacial till and it originates from beneath the ice sheet, from the point of contact between ice and ground. When the ice was moving fast, the so-called clasts (chunks of rock) would get oriented along their longer axis, according to the direction of the ice movement – that is how we are able to determine the direction the ice sheet came from.
The surface of the moraine heights near Obórki is at about 120-130 meters above sea level. It is divided by the huge Rypienica tunnel valley. By the road from Osiek to Rypin there is a huge sandpit – here you get the opportunity to take a peek in the depths of Earth and to learn about sedimentary rocks dating back to the glaciation period. The surface of the heights is composed of reddish and brownish glacial till, partially eroded and covered by piles of soil. Beneath the till there are very thick layers of sand sediments with gravel, which are being excavated here.
Please send the answers to my profile. There is no need to wait for my reply, feel free to log immediately after. If the answers are incorrect, I will let you know. Please bear in mind that logs posted by persons who hadn’t sent in the answers will be deleted.
Tasks:
-
Glacial till was formed beneath enormous masses of glacier ice. As the ice was pressing on subglacial waters, the water pressure was raising, too. The presence of water allowed the ice sheet to slide and travel across the ground. Give the proper geological/geomorphological term for the environment where glacial till is deposited/formed beneath the ice sheet, at the point of contact between the ice and the ground.
-
Estimate the height of the central part of the sandpit wall shown in the picture (dated June 2014). Acceptable error in measurement is +/- 2 meters. Caution! Do not go near the sandpit wall!***
-
Measure the thickness of the clay layer in the moraine heights. Optional task: find some elongated clasts (described above in the listing) in clay, which are evidence for the movement of the ice sheet, take a picture of your find and add it to your log.****
Moment erscheint die deutsche Beschreibung
