[PL]Meander rzeczny (zakole) jest fragmentem rzeki o kształcie przypominającym łuk. Jest to forma związana z krętym przebiegiem koryta rzeki, tworzącym zakręty. Meandry rzeczne tworzą się zazwyczaj na terenach nizinnych, w środkowym i dolnym odcinku rzeki, tam gdzie rzeka ma mały spadek i słabszy nurt, wskutek erozji bocznej.
W obrębie meandru po jednej stronie rzeki dominuje akumulacja i można tam spotkać brzeg niski (plaża), a po drugiej stronie rzeki charakterystycznym procesem jest erozja boczna i tworzy się skarpa (klif rzeczny). Główny nurt rzeki znajduje się bliżej stromego brzegu. Woda ma tam większą prędkość niż przy niskim brzegu. W wyniku tego brzeg stromy jest stale podcinany (niszczony), a rzeka u jego podnóża ma największą głębokość.
Brzeg niski jest natomiast miejscem osadzania się materiału piaszczystego niesionego przez rzekę, dzięki czemu stale on przyrasta i przesuwa się w stronę środka koryta. W wyniku gromadzenia osadów na tym brzegu powstaje łacha meandrowa. W wyniku procesów akumulacyjnych rzeka w tym miejscu jest najpłytsza.
Obecnie znajdujesz się na zakolu Brdy w bydgoskiej dzielnicy Janowo. Około 15 tysięcy lat temu wody roztopowe z lądolodu odprowadzały tą doliną ogromne ilości wody. Niosły one ze sobą także duże ilości materiału piaszczystego, który był akumulowany także w tej okolicy w formie równiny sandrowej. W holocenie rzeka Brda rozcięła tutaj formę sandrową, formując przy tym wysokie zbocza.
Dolina Brdy jest młodą doliną rzeczną powstałą w holocenie w wskutek wcinania się wód rzeki w dno doliny. W tej części rzeki można rozpoznać pięć najniższych teras doliny Brdy, które zlokalizowane są na następujących wysokościach:
Terasa I – 37 m n.p.m.
Terasa II – 40 m n.p.m.
Terasa III – 45 m n.p.m.
Terasa IV – 48 m n.p.m.
Terasa V - 50 m n.p.m.
EARTHCACHE: bądź ostrożny - stoisz na krawędzi doliny (!)
Twoje zadania:
1) Czy znajdujesz się na brzegu niskim (litera X na Rys.1) czy brzegu wysokim (litera Y na Rys.1)?
2) Na podstawie odpowiedzi na poprzednie pytanie oceń czy nurt Brdy jest tutaj szybszy czy wolniejszy oraz czy rzeka jest tutaj płytsza czy głębsza.
3) Zmierz wysokość n.p.m. na której właśnie się znajdujesz i wykorzystaj tą informację do podania nr terasy, na której jesteś.
4) Obecnie przebywasz na terasie holoceńskiej czy pradolinnej? Uzasadnij krótko swoją odpowiedź.
5) Podaj średnie nachylenie zbocza doliny pomiędzy Waypointem 1 a Waypointem 2 (wynik podaj w %).
6) Zadanie opcjonalne: Twoje zdjęcie na tle Brdy byłoby wspaniałą pamiątką...
Odpowiedzi proszę wysyłać na mój profil albo na mojego e-maila. Nie musisz czekać na moją odpowiedź, ale pamiętaj, że wszystkie logi bez wysłanych odpowiedzi będą kasowane. Nie umieszczaj odpowiedzi i foto spoilerów w swoim logu. Powodzenia!
[EN]A meander (river bend) is a fragment of river in the shape of arc. It’s a result of winding of the channel of a river. River meanders are formed usually in a middle and a lower course of a river, mainly in lowlands. A river gradient and a river current are lower there than in a higher course of a river.
Within meander, a deposition dominates on one side of a river and a low-lying riverbank (known as a river beach) is common there. By contrast, a lateral erosion dominates on the other side of a river and high-lying river bank (known as a river cliff) is common there. The main river current is situated next to the river cliff. A river is much faster there than next to the river beach. A fast river current causes undercutting of a high-lying riverbank and river is the deepest there.
A low-lying riverbank is a place of accumulation of sands that are transported by a river. This process causes development of a riverbank and the movement of a riverbank towards the middle part of a river channel. The consequence of sand deposition is formation of sand point bar. The river is the shallowest in this place due to accumulation of sands.
You are in the area of meander of the Brda river in Janowo, the most northerly district of Bydgoszcz. About 15,000 years ago, meltwater from the Scandinavian ice-sheet discharged huge amounts of water through this valley. Meltwater transported a huge amount of sandy material that was accumulated in this area in the form of a sandur plain. The Brda river cut here the sandur plain in the Holocene, forming series of a river terraces.
The valley of Brda is a young river valley formed in the Holocene due to vertical erosion of the Brda river. There are five well-recognized river terraces at this part of the river:
River terrace I – 37 m ASL
River terrace II – 40 m ASL
River terrace III – 45 m ASL
River terrace IV – 48 m ASL
River terrace V - 50 m ASL
EARTHCACHE: be cautious - you are on the edge of the river valley slope (!)
Your tasks:
1) Are you on the river beach (letter X in the Fig.1) or on the river cliff (letter Y in the Fig.1)?
2) According to the previous answer, estimate whether the river current is the fastest or the lowest here and whether the Brda river is the shallowest or the deepest here.
3) Measure the altitude of the place where you are now and use this information to answer the following question – What is the number of this river terrace according to the listing?
4) Are you on the holocene river terrace or the urstromtal river terrace? Briefly justify your answer.
5) Give the average slope gradient between Waypoint 1 and Waypoint 2 (give result in %).
6) Optional task: Taking a photo of yourself with the Brda river in the background would be a great souvenir….
Please, send me a message or e-mail with your answers. You needn’t to wait for my response but remember that all logs without answers sent to the owner will be deleted. Do not give answers or photo spoilers in your log. Good luck!
